Mevsılî'nin el-İhtiyâr li Ta'lîli'l-Muhtâr isimli eserinde ibadetler özelinde mezhep içi görüş ayrılıkları
Intra-school differences of opinion regarding acts of worship in Mevsilî's work al-Ikhtiyār li-Ta'līl al-Mukhtār
- Tez No: 995137
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BAYRAM DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Mevsılî, Hanefî mezhebi, el-İhtiyâr, Tercih, al-Mawsılî, Hanafî School of Law, al-Iktiyâr, Juristic Preference
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Mevsılî'nin el-İhtiyar li-Ta'lîl'il Muhtâr isimli eserinde ibadetler özelinde mezhep içi görüş ayrılıklarını araştırmayı amaçlamaktadır. Hanefî mezhebi kurucusu Ebû Hanîfe ve onun öğrencileri Ebû Yusuf, İmam Muhammed ve İmam Züfer arasında; tahâret, namaz, zekât, oruç ve hac konularında ortaya çıkan ihtilâflı meseleler tespit edilmeye çalışılırken dayandıkları gerekçeler delillendirilerek ortaya konmuştur. Çalışmanın asıl amacı, ihtilâfların tespiti ve delillendirilmesi sonucu ortaya çıkan mezhep içi ictihad çeşitliliğini gözler önüne sermektir. Araştırmada nitel yöntem uygulanmıştır. Bu yöntem uygulanırken eser; çeviri yoluyla incelenmiş, Hanefî mezhebi literatürü taranmış, klasik kaynaklardan okumalar yapılmıştır. İhtilâflar tek tek tespit edilmiş ve sistemli bir biçimde sınıflandırılmıştır. Tezimizde ihtilâflı olan meseleleri 5 ana başlık ve 61 alt başlık olacak şekilde tahkik ettik. İhtilâf sebeplerinin; nasların yorumu, hadislerin dereceleri ve aynı fıkhî meseleye farklı ictihad yöntemlerinin uygulanmasından veya aynı yöntem uygulanmış olsa bile uygulama farklılığından kaynaklı olduğunu tespit ettik.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine intra-school differences of opinion concerning acts of worship in Mevsılî's work al-Ikhtiyār li-Ta'līl al-Mukhtār. It seeks to identify disputed issues that emerged between the founder of the Hanafī school, Abū Ḥanīfa, and his students Abū Yūsuf, Imām Muḥammad, and Imām Zufar in matters of purification, prayer, almsgiving, fasting, and pilgrimage, and to present these disputes by substantiating the evidences and justifications upon which they are based. The primary objective of the study is to reveal the diversity of intra-school juristic reasoning (ijtihād) that arises as a result of identifying and evidencing these differences of opinion. A qualitative research method has been employed in this study. Within this framework, the work was examined through translation, the Hanafī legal literature was surveyed, and readings from classical sources were conducted. The disputed issues were identified individually and classified in a systematic manner. In this thesis, the disputed matters were examined under five main headings comprising a total of sixty-one subheadings. It was determined that the causes of these differences stem from the interpretation of scriptural texts, the classification and evaluation of ḥadīths, and the application of different methods of juristic reasoning to the same legal issue, or from differences in application even when the same method was employed.
Benzer Tezler
- Mevsılî'nin el-İhtîyâr Li-Ta'Lili'l-Muhtâr adlı eserinde küllî kâidelerin kullanımı
The use of general legal maxims in al-Ikhtiyār li Ta'līl al-Mukhtār by al-Mawsilī
ZEYNEP KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Hukukİnönü ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAZİM YUSUFOĞLU
- Mevsılî'nin el-İhtiyâr adlı eseri bağlamında Hanefî usûl kaidelerinin tespit ve değerlendirilmesi
Determination and evaluation of the Hanafic principles in the context of Mavsilî's work named el-İhtiyar
NECİP RIZA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİMCAN BUĞDA
- Mevsılî'nin el-İhtiyâr'ında maslahat düşüncesi
The thought of maslaha (Public interest) in Mawsili's el-Ikhtiyar
FATİH AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERTUĞRUL BOYNUKALIN
- Mevsılî'nin El-İhtiyâr adlı eserinde borçlar hukuku bağlamında kullanılan fıkhî kaidelerin tespit ve değerlendirilmesi
A jurisprudential analysis of legal maxims in the law of obligations section of Al-Mawsilī's Al-Ikhtiyār
SELAHATTİN ÖZGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukPamukkale ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÜMİTLİ