Modern Tunus edebiyatında nesir (Doğuşu ve gelişimi: 1850-1970)
Prose in modern Tunisian literature (Born and development: 1850-1970)
- Tez No: 994580
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SULTAN ŞİMŞEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Modernleşme, modern Arap edebiyatı, Tunus edebiyatı, Postkolonyal edebiyat, kısa öykü, roman, tiyatro, Arap edebiyatı, Modernization, modern Arabic literature, Tunisian literature, Post-colonial literature, short story, novel, theatre, Arabian literature
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı Devleti Afrika bölgesinde Kuzey Afrika ülkeleri ve Mısır'da egemenlik kurmuştur. Kuzey Afrika bölgesindeki egemenlik 16. yüzyılda Barbaros Hayreddin Paşanın Osmanlı hizmetine girmesiyle başlamıştır. Garp Ocakları olarak adlandırılan ülkelerden Tunus, 1574 yılından Fransız işgalinin gerçekleştiği 1881 yılına dek çeşitli düzeylerde yöneticilerle Osmanlı idaresinde kalmıştır. Bu tarihten sonra başlayan Fransız yönetimi ve ardından 20. yüzyılda gerçekleşen bağımsızlık mücadeleleri dönemi Tunus edebiyatı için de modern edebiyatın başlangıç dönemi olarak görülmektedir. Çalışmamız Osmanlı Devleti'nin merkezinde siyaset, yönetim, eğitim ve teknik bilimlerle paralel olarak edebiyat ve düşünce alanında yaşanan modernleşmenin bir benzeri olarak modern Tunus edebiyatının doğuşu ve gelişimine odaklanmaktadır. Tunus edebiyatında modern türlerin ilk örnekleri 19. yüzyılın son yılları ile 20. yüzyılın ilk çeyreğinde görülmeye başlanır. Bu dönemde bilhassa kısa öykü ve tiyatro türünde verilen eserlerin iktibas ve tercüme yoluyla başladığı görülmektedir. Batı edebiyatının etkisi doğrudan alıntılamaların yanı sıra Doğu Arap ülkeleri kanalıyla da gerçekleşmiştir. Basın, Tunus'a gelen yazarlar ve kumpanyalar bu etkinin kanallarını oluşturmaktadır. Doküman/metin analizi, içerik analizi ve örneklem gibi nitel araştırma yöntemleri kullanılarak yapılan bu araştırmada edebiyatın gelişiminde etkileri göz önünde bulundurularak öncelikle Tunusun tarihi arka planına, kültürel hayattaki gelişmelere yön vermesi ve zemin hazırlaması bakımından basın, okullar ve cemiyetlere yer verilmiştir. Çalışmanın asıl gövdesini oluşturacak şekilde son olarak modern Tunus edebiyatındaki nesir türleri kısa öykü, roman ve tiyatro türleri ile diğer edebi türler başlığı altında makâme, edebi makale, gezi yazıları ve biyografi türlerinin gelişimi ve önde gelen isimlerinden örneklere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
The Ottoman Empire established its sovereignty over various parts of the African region, particularly in North Africa and Egypt. Ottoman rule in North Africa began in the 16th century, marked by Barbarossa Hayreddin Pasha's entry into the Empire's service and the subsequent incorporation of the region. Among the territories known as the“Regencies of the West,”Tunisia remained under Ottoman administration -maintaining varying degrees of autonomy, often under local beys-from its conquest in 1574 until the French occupation in 1881. This shift to French rule and the subsequent 20th-century independence movements are widely considered the starting point of modern Tunisian literature. This study examines the emergence and development of modern Tunisian literature by drawing a parallel with the intellectual and literary modernization that took place in the Ottoman Empire, particularly in the late 19th and early 20th centuries. This parallel aims to explore how political, administrative, and social advancements in both centers fostered similar shifts in literary expression. The first examples of modern literary genres in Tunisia began to emerge in the late 19th and early 20th centuries, primarily in the forms of short stories and plays. These genres initially developed through translations and adaptations of foreign works. The influence of Western literature reached Tunisia not only through direct borrowings but also indirectly via Eastern Arab countries. The local press, visiting foreign authors, and traveling theater companies were crucial in transmitting these new literary and intellectual currents. This study, conducted using qualitative research methods such as document/text analysis, content analysis, and sampling, begins by exploring the historical background of Tunisia. It then delves into the influential role of the press, schools, and literary societies, which provided the impetus and groundwork for cultural and literary advancements. The main body of the work focuses on the evolution of prose genres in modern Tunisian literature, specifically the short story, novel, and drama. Additionally, it examines the development of other literary genres, including the maqama, literary articles, travel writing, and biography, providing examples from prominent authors in each.
Benzer Tezler
- Modern fas edebiyatında kısa öykü ve Muhammed Zafzâf'ın“Bâ'i'atu'l-verd”adlı öykü koleksiyonunun tahlili
The short story in modern moroccan literature and the analysis of Muhammad Zafzâf's“Bâ'i'atu'l-verd”story collection
EYÜP BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH KIZILCIK
- Modern Tunus edebiyatında kısa öykü ve 'Alî ed-Dû'âcî (1909-1949)'nin Sehirtu Minhu el-Leyâlî adlı öykü koleksiyonunun tahlili
The short story in modern Tunisian literature and the analysis of 'Alî ed-Dû'âcî's story collection Sehirtu Minhu Leyâlî
DERYA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YAVUZ
- Modern Tunus edebiyatında ulusal roman: Muhammed el-Arûsî el-Matvî örneği
National novel in modern Tunisian literature: The case of Muhammed el-'Arûsî el-Matvî
İBRAHİM HALİL KARAKEÇİLİ
Doktora
Türkçe
2022
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABRİ TÜRKMEN
- Kuzey Afrika modern Arap edebiyatında feminizm
Feminism in modern North African Arabic literature
YAPRAK KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıKafkas ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESAT AYYILDIZ
- Muhammed el-'Arûsî el-Matvî ve et-Tûtu'l-Mur adlı romanının tahlili
An anlysis of Muhammad al-Ârûsî al-Matvî's novel“al-Tūtu'l-Mur”
KÜBRA DEĞİRMENCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER İSHAKOĞLU