Murat Gülsoy'un romanlarının arketipsel eleştiri yöntemiyle incelenmesi
Archetypal criticism as a methodological approach to Murat Gülsoy's novels
- Tez No: 994357
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAYHAN ŞAHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Carl Gustav Jung, Murat Gülsoy, arketip, arketipsel imge, postmodern roman, Gölge arketip, Türk romanı, Carl Gustav Jung, Murat Gülsoy, Archetype, Archetypal Image, Postmodern Novel, Shadow archetype, Turkish novel
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Carl Gustav Jung'un Analitik Psikoloji kuramının temelini oluşturan arketipler, evrensel psişik yapılardır; rüyalar, mitler, ritüeller ve sanatsal yollarla görünürlük kazanırlar. Edebi eserlerde insan psişesinin yansımaları yer alır ve bu yansımalar çoğu zaman arketipsel imgeler halinde tezahür eder. Arketipsel eleştiri yöntemi, arketipsel ögelerin edebi eserlerde nasıl yansıdığını inceleyen bir edebi eleştiri kuramıdır. Arketiplerin edebi eserlerdeki yansımalarına dair ilk analizler Jung'a dayanır. Arketipler, ebedi formlardır ancak tezahürleri yaşanan zaman dilimine, toplumlara, kültürlere hatta bireylere göre şekillenir. Bu açıdan bakıldığında postmodern romanlar, yapısındaki esneklik, çoğulculuk, görelilik, parçalılık, çoklu gerçeklik gibi özelliklerle arketipsel imgelerin analizinde oldukça verimli bir topraktır. Akademisyen yazar Murat Gülsoy, edebiyatımızda postmodern anlayışla kaleme aldığı deneysel roman tarzıyla öne çıkmaktadır. Bu çalışmada Jung'un Analitik Psikoloji kuramı bağlamında arketiplerin Murat Gülsoy'un postmodern nitelikli on iki romanında nasıl tezahür ettiği incelenmiştir. Romanlardaki deneysel yöntemler, arketipsel imgeleri de çok katmanlı yorumlara açık hale getirmiştir. Bu sebeple Jung kuramına, kuramın güncel psikolojideki uygulamalarına ve Jung temelli çağdaş arketip yorumlarına dair okumalar yapılmış ve roman incelemelerinde bu okumalar göz önünde bulundurulmuştur. Bu çalışmada amaç, Jung kuramındaki arketipsel imgelerin deneysel nitelikli postmodern romanların çok katmanlı ve çok anlamlı yapısında nasıl görünürlük kazandığının ve psişik yansımalarının tespitidir.
Özet (Çeviri)
The archetypes which constitute the foundation of Carl Gustav Jung's theory of Analytical Psychology, are universal psychic structures that become visible through dreams, myths, rituals and art. Literature reflects the human psyche, and these reflections usually manifest as archetypal images. Archetypal Criticism is a literary method that examines how these archetypal elements are reflected in literature. The very first analysis of archetypal reflections in literary texts belongs to Jung himself. Archetypes are eternal forms; however, their manifestations are shaped by the era, society, culture and even the individual himself. From this perspective, postmodern novels provide fertile ground for the analysis of such archetypal images due to their flexibility, pluralism, relativity, fragmentation and multiple realities. Both scholar and author, Murat Gülsoy stands out in Turkish literature for his experimental novels written with a postmodern approach. In this thesis, the manifestation of archetypes in Murat Gülsoy's twelve postmodern novels is examined within the framework of Jung's Analytical Psychology. The experimental methods employed in the novels have made archetypal images open to multi layered interpretations. Therefore, extensive research was conducted on Jungian theory, its applications in contemporary psychology, and modern archetype interpretations and these insights guided the analysis of these novels. The aim of this study is to identify the psychic reflections of archetypal images and determine how they gain visibility within the multi layered and multi-faceted structure of experimental postmodern novels.
Benzer Tezler
- Murat Gülsoy'un romanlarında anlam arayışı
The search for meaning in Murat Gülsoy's novels
ESMA CEREN SÖĞÜT AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıIğdır ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUSRET YILMAZ
- Edebiyat sosyolojisi bağlamında gözetim toplumu: İsa'nın Güncesi ve Yalnızlar İçin Çok Özel Bir Hizmet romanları
Surveillance society in the context of sociology of literature: Journal of Jesus and a Very Special Service for the Solitery Ones
SİNAN TEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiMaltepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEBAHATTİN GÜLLÜLÜ
- Postmodern anlatılarda rivayet anlatı yönteminin dönüşümü
The transformation of narration techniques in postmodern narratives
BETÜL ERKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAZIL GÖKÇEK
- Murat Gülsoy'un romanlarında rüya
Dream in Murat Gülsoy's novel
BELKIS POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDA ATLI
- Murat Gülsoy romanlarında ?zaman? kavramının psikolojik verilerle açıklanması
The explanation of ?time? concept in Murat Gulsoy?s novels with psychological data
DUYGU FIRDOLAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN KORKMAZ