Dijital öğrenme araçlarıyla desteklenen akıcı okuma ve okuduğunu anlama öğretim programının özel gereksinimli öğrencilerin okuma becerilerine etkisi
The effect of the reading fluency and reading comprehension teaching program supported by digital learning tools on the reading skills of students with special education needs and disabilites
- Tez No: 994342
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET KURNAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, dijital öğrenme araçlarıyla desteklenen okuma öğretimi uygulamasının, ilkokul ikinci sınıf öğrencileri ile hafif düzey zihinsel yetersizliğe sahip özel eğitim meslek okulu öğrencilerinin akıcı okuma (okuma hızı, doğruluk ve prozodi) ve okuduğunu anlama becerileri üzerindeki etkisini incelemek; aynı zamanda sürece katılan paydaşların (öğrenci, öğretmen ve veli) deneyimlerini nitel açıdan değerlendirmektir. Araştırma, karma yöntem desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılarak yapılandırılmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu, toplamda 48 öğrenciden oluşan dört ayrı grup meydana getirmektedir. Bu gruplar, ilkokul ikinci sınıf düzeyinde yer alan 12 deney ve 12 kontrol grubu öğrencisi ile özel eğitim meslek okulunda öğrenim gören hafif düzey zihinsel yetersizliğe sahip 12 deney ve 12 kontrol grubu öğrencisinden oluşmaktadır. Böylece, her iki eğitim grubunda da deney ve kontrol grupları karşılaştırmalı olarak ele alınmış; dijital öğrenme araçları destekli okuma öğretiminin farklı öğrenci profilleri üzerindeki etkileri kapsamlı biçimde incelenmiştir. Uygulama öncesinde, araştırmacı tarafından geliştirilen ve 1526 öğrenciyle gerçekleştirilen pilot uygulamalar sonucunda geçerlik ve güvenirliği sağlanan okuduğunu anlama testi, tüm gruplara ön test-son test olarak uygulanmıştır. Nicel verilerin toplanmasında; öğrencilerin kendilerine sunulan metni sesli olarak baştan sona okumaları sırasında geçen toplam süre, bir dakikada okudukları kelime sayısı, okuma sırasında yaptıkları toplam sesli okuma hata sayısı, prozodik okuma düzeyi, yanlış analiz envanteri, kelime tanıma düzeyi ve prozodik yeterlik düzeyi gibi ölçütler kullanılmış; deney gruplarına ayrıca üçüncü, yedinci ve on birinci haftalarda ara ölçümler yapılmıştır. Uygulama süreci 14 hafta sürmüş; haftada iki gün ve her gün iki ders saati olacak şekilde uygulama gerçekleştirilmiştir. Deney gruplarıyla, içerik sıralamasına göre düzenlenmiş yedi bilgi verici ve yedi hikâye edici olmak üzere toplam 14 metin üzerinden çalışılmış; her metin için ortalama dört ders saatine yayılan, öğrencilerin gelişim düzeyine uygun kazanım, öğretim stratejisi ve değerlendirme ölçütlerine dayalı özgün ders planları hazırlanmıştır. Ders planlarının büyük bölümü, dijital öğrenme ortamlarına dayalı etkinliklerle yapılandırılmıştır. Öğretim sürecinde çeşitli dijital içerikler, etkileşimli uygulamalar, görsel-işitsel materyaller, oyunlaştırılmış etkinlikler ve yapay zekâ destekli araçlar kullanılmış; bu dijital uygulamalar özellikle kelime tanıma, model okuma, eşleştirme, anahtar kelime vurgulama ve ara değerlendirme gibi etkinlikleri kapsayacak biçimde dersin farklı aşamalarında kullanılmıştır. Uygulamalar doğrudan araştırmacı tarafından yürütülmüş, bazı oturumlarda sınıf öğretmeni ve özel eğitim öğretmeni gözlemci olarak bulunmuştur. Nitel veriler; yarı yapılandırılmış öğrenci, öğretmen ve veli görüşmeleri ile araştırmacı günlüğü aracılığıyla toplanmış, elde edilen veriler betimsel ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Öğrenciler dijital uygulamaların motive edici olduğunu belirtmiş, öğretmenler derslerin etkileşim düzeyini ve esnekliğini işlevsel bulmuş, veliler ise çocuklarının gelişiminden memnuniyet duyduklarını ifade etmiştir. Araştırmanın sonuçları, dijital araçlarla desteklenen yapılandırılmış öğretim sürecinin hem ilkokul hem de özel eğitim düzeyindeki öğrencilerin okuma hızı, doğru okuma oranı, prozodik okuma yeterliği ve okuduğunu anlama becerisi üzerinde anlamlı gelişmeler sağladığını göstermekte; ayrıca dijital teknolojilerin sınıf içi okuma öğretiminde sistemli ve amaçlı bir şekilde kullanıldığında, okuma becerilerini olumlu yönde geliştirebileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of reading instruction supported by digital learning tools on the oral reading fluency (reading rate, accuracy, and prosody) and reading comprehension skills of second-grade primary school students and vocational special education school students with mild intellectual disabilities; furthermore, it aims to qualitatively evaluate the experiences of the stakeholders (students, teachers, and parents) involved in the process. The research was structured using an explanatory sequential design, which is among the mixed method designs. The participant group consisted of four separate groups totaling 48 students: 12 experimental and 12 control group students from the second grade of primary school, and 12 experimental and 12 control group students with mild mental disabilities attending a special education vocational school. Thus, experimental and control groups were comparatively evaluated in both educational settings, and the effects of digitally supported reading instruction on different student profiles. were comprehensively examined. Prior to the intervention, a reading comprehension test developed by the researcher and validated for reliability and validity through pilot studies conducted with 1,526 students was administered as a pre-test and post-test to all groups. Quantitative data were collected using measures such as oral reading duration, words read correctly per minute, total oral reading errors, prosodic reading level, miscue inventory, word recognition level, and prosodic competency level. In addition, interim measurements were administered to the experimental groups during the 3rd, 7th, and 11th weeks. The intervention lasted for 14 weeks, with sessions held two days a week and two class hours each day. Experimental groups worked with a total of 14 texts (7 informational and 7 narrative), arranged according to content sequencing. For each text, original lesson plans aligned with students' developmental levels, instructional strategies, and assessment criteria were prepared, each spread over approximately four class hours. Most of these lesson plans were structured around activities integrated into digital learning environments. During the instruction process, various digital contents, interactive applications, audio-visual materials, gamified activities, and AI-supported tools were utilized. These digital applications were integrated into different stages of the lessons, particularly to support activities such as word recognition, model reading, matching, key word highlighting, and interim assessments. The interventions were directly conducted by the researcher, with classroom teachers and special education teachers attending as observers in some sessions. Qualitative data were collected through semi-structured interviews with students, teachers, and parents, as well as through researcher diaries, and analyzed using descriptive analysis methods. Students reported that the digital applications were motivating, teachers found the lessons functionally flexible and interactive, and parents expressed satisfaction with their children's progress. The findings of the study demonstrated that the structured instructional process supported by digital tools led to significant improvements in reading rate, reading accuracy, prosodic competence, and reading comprehension skills among both primary school and special education students. Furthermore, the results revealed that the systematic and purposeful use of digital technologies in classroom reading instruction can positively enhance reading skills.
Benzer Tezler
- Exploring the social-emotional learning skills of university students in digital and ai-enhanced learning environments
Dijital ve yapay zeka araçlarıyla desteklenen öğrenme ortamlarında üniversite öğrencilerinin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin keşfedilmesi
DİLARA MARABA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve Öğretimİbn Haldun ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKIN BULUT
- Medya iletişim araçlarıyla desteklenen ters yüz öğrenme modelinin sanat eğitimine etkisi
The effect of the flipped learning model supported by media communication tools on art education
ALPER DEMİREL
Doktora
Türkçe
2024
Güzel SanatlarGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ÇAYDERE
- Web 2.0 araçlarıyla desteklenen ters yüz öğrenme modelinin öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerine etkisi
The effect of flipped classroom learning model supported by Web 2.0 tools on students' 21st century skills
SÜLEYMAN SIRRI KARAHİSARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GİRGİN
- Dijital medya destekli eylem odaklı Almanca öğretiminin üniversite öğrencilerinin iletişimsel dil yeterlikleri üzerindeki etkisi: Bir eylem araştırması
The effect of digital media-supported action-oriented German teaching on university students' communicative language competences: An action research study
TUĞBA YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET KOÇAK
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının web 2.0 hızlı içerik geliştirme öz-yeterlik inançlarının eğitim 4.0'a ilişkin algı ve tutumlarına etkisi
The effect of science teacher candidates' web 2.0 rapid content development self-efficacy beliefs on their perceptions and attitudes towards education 4.0
HALUK YILMAZ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TUNÇEL