65 yaş üstü bireylerin kırılganlık düzeyleri ve obezite ile ilişkisinin değerlendirilmesi: Şanlıurfa örneği
Evaluation of frailty levels in individuals aged 65 and over and their relationship with obesity: the case of Şanlıurfa
- Tez No: 994226
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY KOÇAKOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, 65 yaş ve üzeri bireylerde kırılganlık durumunu ve ve obezite ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Prospektif, kesitsel tipte planlanan bu çalışmaya 18.09.2025-03.10.2025 tarihleri arasında Şanlıurfa'da Aile Sağlığı Merkezinden hizmet alan 65 yaş üstü bireyler dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir durumu, yaşam koşulları, kronik hastalık öyküleri ve yaşam alışkanlıkları arştırmacılar tarafından oluşturulan sosyodemografik veri formuna kaydedilmiştir. Boy kilo ölçümleri yapılarak vücut kitle indexleri hesaplanmıştır. Kırılganlık risk ölçümünde FRAİL (Fatigue, Resistance, Ambulation, Illnesses, and Loss of weight) ölçeği kullanılmıştır. Bulgular, tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ANOVA ve korelasyon analizleri ile incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 400 bireyin %42,5'i kadın (n=170), %57,5'i (n=230) erkekti ve ortalama yaşları 71,13±5,49 yıl olup, yaşları 65–95 yıl arasında dağılım göstermiştir. Çalışmamızda %83,5'inde en az bir kronik hastalık bulunduğu saptanmıştır. Bulgulara göre eşi vefat etmiş, düşük eğitim seviyesine sahip, gelir düzeyi yetersiz ve obez bireylerde kırılganlık ölçeğinde anlamlı şekilde yüksek puanlar kaydedilmiştir. (p<0,05). Kronik hastalıklar açısından yapılan fark analizlerinde, hipertansiyon (p=0,000), koroner arter hastalığı (p=0,000), kalp yetmezliği (p=0,000), diyabet (p=0,001), serebrovasküler hastalık (p=0,001), KOAH (p=0,000) ve astım (p=0,001) bulunan bireylerin kırılganlık puanlarının, ilgili hastalığı olmayan bireylere göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, söz konusu hastalıkların varlığıyla kırılganlık puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunduğunu göstermektedir. Kronik böbrek yetmezliği olan bireylerde kırılganlık puanları anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır (p=0,049). Buna karşın kanser varlığına göre gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0,432). Ayrıca düşme öyküsü bulunan bireylerde kırılganlık puanlarının anlamlı derecede yüksek olduğu (p=0,001) ve idrar kaçırma yaşayan bireylerde kırılganlığın anlamlı düzeyde arttığı (p=0,000) görülmüştür. Bu durum, fonksiyonel sınırlılıkların kırılganlık puanları üzerinde gruplar arası anlamlı fark oluşturduğunu göstermektedir. Korelasyon analizi sonucuna göre kırılganlık riski ile yaş arasında pozitif ilişki bulunmuştur (r = 0,212; p: 0,00). Boy ile kırılganlık (r= -0,207; p: 0,00) arasında negatif yönde anlamlı ilişki olmakla beraber kilo ile kırılganlık riski arasında ilişki anlamlı bulunmamıştır (r= 0,008; p=0,870). Aynı şekilde VKİ ile kırılganlık arasında da anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (r= 0,086; p=0,085). Sonuç: Çalışma sonuçlarımız, yaşlı bireylerde kırılganlığın hem biyolojik hem de sosyal faktörlerden etkilenen çok boyutlu bir durum olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle kronik hastalık yükü, obezite ve düşük sosyoekonomik durumun yanı sıra fonksiyonel kayıpların kırılganlığı anlamlı düzeyde artırdığı belirlenmiştir. Obezite sınıfı arttıkça kırılganlık düzeylerinin yükselmesi, obezitenin yaşlı bireylerde kırılganlık için önemli ve değiştirilebilir bir risk faktörü olduğunu göstermektedir. Düzenli kırılganlık taramaları, obezite yönetimi, multidisipliner yaklaşımlar ve destekleyici müdahaleler ile yaşlı bireylerin yaşam kalitesinin korunabileceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study was conducted to evaluate the frailty status of individuals aged 65 years and older and to examine its relationship with obesity. Methods: This analytical and cross-sectional study included individuals aged 65 years and older who received services from a Family Health Center in Şanlıurfa between 18.09.2025-03.10.2025 dates. Sociodemographic characteristics such as age, gender, marital status, educational level, income status, living conditions, chronic disease history, and lifestyle habits were recorded using a form prepared by the researchers. Body weight and height were measured, and body mass index (BMI) was calculated. Frailty was assessed using the FRAIL scale. Data were analyzed using descriptive statistics, t-test, ANOVA, and correlation analyses. Results: Of the 400 participants, 42.5% were women (n=170) and 57.5% were men (n=230), with a mean age of 71.13±5.49 years (range 65–95). A total of 83.5% had at least one chronic disease. Participants who were widowed, had low educational status, insufficient income level, and were obese had significantly higher frailty scores (p<0.05). In the comparison of chronic diseases, individuals with hypertension (p=0.000), coronary artery disease (p=0.000), heart failure (p=0.000), diabetes mellitus (p=0.001), cerebrovascular disease (p=0.001), COPD (p=0.000), and asthma (p=0.001) had significantly higher frailty scores than those without these conditions. Frailty scores were also significantly higher in individuals with chronic kidney disease (p=0.049), whereas no significant difference was found for cancer (p=0.432). The presence of a history of falls (p=0.001) and urinary incontinence (p=0.000) was also associated with significantly higher frailty scores. Correlation analysis revealed a positive relationship between frailty and age (r=0.212; p<0.001), whereas frailty was negatively correlated with height (r=–0.207; p<0.001). No significant correlation was found between frailty and weight (r=0.008; p=0.870) or BMI (r=0.086; p=0.085). Conclusion: The findings indicate that frailty in older adults is a multidimensional condition influenced by both biological and social factors. Chronic disease burden, obesity, low socioeconomic status, and functional limitations significantly increase frailty. The increase in frailty scores with higher obesity classes suggests that obesity is an important and modifiable risk factor for frailty in older adults. Regular frailty screening, obesity management, multidisciplinary approaches, and supportive interventions may help maintain the quality of life in this population
Benzer Tezler
- 65 yaş üstü bireylerde kırılganlık ve geriatrik depresyonun aile fonksiyonelliği ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between frailty and geriatric depression with family functionality in individuals over the age of 65
CEMAL KAYGISIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
- Toplumda düşme yaşayan 65 yaş üstü bireylerde düşme özellikleri ile kırılganlık ve depresyon düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between fall characteristics, fraility and depression level in individuals over 65 years old with fall in community
HİLAL ÇAĞALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk Sağlığıİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEDİNE YILMAZ
- Kognitif kırılganlığı olan alzheimer demanslı ve fiziksel kırılganlığı olan yaşlı bireylerin kinezyofobi, denge, düşme ve yürüme hızlarının karşılaştırılması
Comparison of kinesiophobia, balance, falling and walking speeds of elderly individuals with alzheimer's dementia and physical frailty with cognitive frailty
BEYZA NUR ÇELİK ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonKırıkkale ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL SERTEL
- Yaşlılarda diyet kalitesi ve fitonutrient alımının yaşam kalitesi, kırılganlık sendromu ve metabolik sendrom üzerine etkisi
The effect of diet quality and phytonutrient intake on quality of life, frailty syndrome and metablic syndrome in the elderly
ŞULE ARSLAN
Doktora
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL KIZILTAN
- Yaşlılarda fiziksel aktivitenin kırılganlık düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between physical activity and frailty level in the elderly
KEZİBAN GAMZE BAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporHitit ÜniversitesiSpor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RABİA HÜRREM ÖZDURAK SINGIN