Aril hidrokarbon reseptör yolak aktivasyonunun metabolom değişimine olan etkisinin incelenmesi
Examining the effect of aryl hydrocarbon receptor pathway activation on metabolome changes
- Tez No: 994010
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDEM KARABULUT, DR. ÖĞR. ÜYESİ CANSU ÖZDEMİR SAKA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Onkoloji, Biyoistatistik, Biyoloji, Oncology, Biostatistics, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoinformatik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Biyoenformatik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Rahim ağzı (servikal) kanseri, önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Kanserde, hücresel döngüyü bozan çevresel kirleticilerin ve bu kirleticilere karşı gelişen adaptasyon mekanizmalarının rolü büyüktür. Bu mekanizmalarda rol oynayan faktörlerin arasında, hem tümör baskılayıcı hem de tümör tetikleyici özellikler gösterebilen Aril hidrokarbon reseptörü (AhR) yer almaktadır. Ancak, AhR'nin kanser hücrelerindeki metabolitler ve lipitler üzerindeki etkisi henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmanın amacı, bir servikal kanser hücre hattı olan HeLa hücrelerinde AhR sinyal yolağının hücresel metabolizma üzerindeki etkilerini omiks temelli yaklaşımlarla incelemektir. Bu kapsamda HeLa hücreleri, AhR agonisti (FICZ) ve antagonisti (SR1) ile farklı doz ve sürelerde (kısa süreli ve uzun süreli) muamele edilmiş, elde edilen hücre içi ve hücre dışı numunelerin metabolit ve lipit profilleri metabolomik ve lipidomik analiz yöntemleriyle karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, hücresel metabolizmadaki asıl değişimin dozdan ziyade maruziyet süresine (zaman bağımlı) göre değiştiğini göstermiştir. AhR aktivasyonu, tümör büyümesiyle ilişkili Fosfatidilkolin (PC) düzeylerini artırırken, inhibisyonun bu seviyeleri düşürdüğü saptanmıştır. Ayrıca ağ analizleri, AhR'nin SMPD1 ve DGAT gibi genler üzerinden lipid metabolizmasını düzenleyebileceğini göstermiştir. Özellikle AhR'nin uzun süreli inhibisyonunun, oleik asit kaynaklı ilaç direncini kırabilecek olması hem de daha güvenli bir yol olarak görünmesi nedeniyle, gelecekteki kanser tedavileri için umut verici bir hedef olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Cervical cancer remains a significant public health issue. Environmental pollutants that disrupt the cell cycle, along with the adaptation mechanisms developed against them, play a substantial role in cancer progression. Among the factors involved in these mechanisms is the Aryl hydrocarbon Receptor (AhR), which can exhibit both tumor-suppressive and tumor-promoting properties. However, the impact of AhR on metabolites and lipids within cancer cells has not yet been fully elucidated. The aim of this study is to investigate the effects of the AhR signaling pathway on cellular metabolism in HeLa cells, a cervical cancer cell line, using omics-based approaches. In this context, HeLa cells were treated with an AhR agonist (FICZ) and an antagonist (SR1) at varying doses and durations (short-term and long-term). Subsequently, the metabolite and lipid profiles of the obtained intracellular and extracellular samples were compared using metabolomic and lipidomic analysis methods. The findings demonstrated that the primary alterations in cellular metabolism were driven by exposure time (time-dependent) rather than dose. It was determined that AhR activation increased levels of Phosphatidylcholine (PC), which is associated with tumor growth, whereas AhR inhibition reduced these levels. Furthermore, network analyses suggested that AhR may regulate lipid metabolism through genes such as SMPD1 and DGAT. Specifically, the results indicate that long-term inhibition of AhR presents a promising target for future cancer therapies, as it appears to offer a safer therapeutic avenue with the potential to overcome oleic acid-induced drug resistance.
Benzer Tezler
- Uzun süreli aril hidrokarbon reseptör yolağı uyarımının mezenkimal kök hücre biyolojisi üzerine olan etkilerinin araştırılması
Investigation of the long-term effects of aryl hydrocarbon receptor pathway activation on mesenchymal stem cell biology
BEYZA TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Tıbbi BiyolojiHacettepe ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANSU ÖZDEMİR SAKA
- Yetişkinlerde kafein tüketimi ile anksiyete arasındaki ilişkinin nutrigenetik açıdan değerlendirilmesi
Nutrigenetic evaluation of the relationship between caffeine consumption and anxiety in adults
NEVAL BURKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikAkdeniz ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN SEREMET KÜRKLÜ
- Cyp1a1 geni t3801c polimorfizminin meme kanseri riski üzerineolan etkisinin saptanması
The effect of t3801c polymorphism of cyp1a1 gene on the breast cancer risk
MOHARRAM SHAMSALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
GenetikEge ÜniversitesiTemel Onkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER HAYDAROĞLU
- Investigation of the mitochondrial metabolism of Helicobacter-activated B cells
Helikobakter ile aktive edilmiş B hücrelerinin mitokondriyal metabolizmasının araştırılması
ZEYNEP NUR ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Biyolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. AYÇA SAYI YAZGAN
- İnsan somatik hücrelerinin uyarılmış plüripotent kök hücrelere yeniden programlanması sürecinde arilhidrokarbon reseptörü sinyalizasyonundaki değişimlerin incelenmesi
Investigation of the alterations in arylhydrocarbon receptor signaling during reprogramming of somatic cells towards ipscs.
SENA SEVİNDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAHRİYE DUYGU ÇETİNKAYA