Aile Merkezli Güçlendirme Modeli'nin besin alerjisi olan çocukların yaşam kalitesine ve ebeveyn öz yeterliğine etkisi
The effect of the Family-Centered Empowerment Model on the quality of life of children with food allergy and parental self-efficacy
- Tez No: 993392
- Danışmanlar: PROF. DR. MELAHAT AKGÜN KOSTAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Aile merkezli güçlendirme modeli, besin alerjisi, çocuk, öz yeterlik, yaşam kalitesi, Aile merkezli bakım, Güçlendirme, Çocuk hemşireliği, Öz yeterlilik, Family-centered empowerment model, food allergy, child, self-efficacy, quality of life, Family centered care, Food hypersensitivity, Empowerment, Pediatric nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Besin alerjisi olan çocuk ve ebeveynleri yaşadıkları zorluklar nedeniyle eğitim ve desteğe ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle bu araştırma, besin alerjisi olan çocuklar ve ebeveynlerine Aile Merkezli Güçlendirme Modeli uygulanarak, modelin besin alerjisi olan çocukların yaşam kalitesine ve ebeveynlerin öz yeterliğine etkisini belirlemek amacı ile yürütüldü. Gereç ve Yöntemler: Eğitim-kontrol gruplarında ön-test ve son-test randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütülen araştırma Ağustos 2022- Mayıs 2023 tarihleri arasında Edirne İli Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Çocuk Alerji ve İmmünoloji Polikliniği'nde 64 ebeveyn (eğitim=31, kontrol=33) ile yürütüldü (n=64). Veriler“Tanıtıcı Bilgi Formu”,“Ebeveynler İçin Besin Alerjisi Öz Yeterlik Ölçeği”ve“Besin Alerjisi Hayat Kalitesi Ölçeği - Ebeveyn Formu”ile toplandı. Eğitim grubundaki ebeveynlere Aile Merkezli Güçlendirme Model'inin 4 adımı (1.adım; eğitim oturumu, 2. adım: öz yeterlik geliştirme, 3. adım: eğitime katılım yoluyla benlik saygısını arttırma, 4. adım: değerlendirme süreci) uygulandı. Eğitim grubuna ilk oturumdan hemen önce ve 4. adımdan 1 ay sonra, kontrol grubuna ise 1 ay ara ile ön test son test veri toplama araçları uygulandı. Bulgular: Eğitim grubundaki ebeveynlerin eğitim sonrası öz yeterlik düzeylerinin (87,53±6,94) eğitim öncesine (76,06±12,14) göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu (p=0,000). Kontrol grubundaki ebeveynlerin ön-test ve son-test öz yeterlik düzeyleri arasında anlamlı fark yoktu (p=0,318). Eğitim grubundaki çocukların, eğitim sonrası yaşam kalitesi düzeyleri (2,31±1,51) eğitim öncesine (2,96±1,56) göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulundu (p=0,004). Kontrol grubundaki çocukların ön-test ve son-test yaşam kalitesi düzeyleri arasında anlamlı fark yoktu (p=0,395). Eğitim grubundaki ebeveynlerin eğitim sonrası besin alerjisi öz yeterlik düzeyleri arttıkça, çocuğun Besin Kaygısı, Sosyal ve Diyet Sınırlılıkları yaşam kalitesinin arttığı bulundu. Sonuç: Eğitim grubundaki ebeveynlerin eğitim sonrası öz yeterlik düzeyleri toplam ve tüm alt boyutlarda arttı. Eğitim grubundaki çocukların eğitim sonrası yaşam kaliteleri toplam ve tüm alt boyutlarda arttı. Aile Merkezli Güçlendirme Modeli“ nin besin alerjisi olan çocukların yaşam kalitesini ve ebeveyn öz yeterliğini arttırmada etkili olduğu bulundu. Besin alerjisi olan çocuk ve ebeveynleri ile yapılacak çalışmalarda ”Aile Merkezli Güçlendirme Modeli" nin kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: Children with food allergies and their parents require education and support due to the challenges they face. Therefore, this study aimed to determine the effect of implementing the Family-Centered Empowerment Model on the quality of life of children with food allergies and the self-efficacy of their parents. Material and Methods: The randomized controlled experimental study with pre-test and post-test design was conducted between August 2022 and May 2023 at Trakya University Health Research and Application Center, Pediatric Allergy and Immunology Clinic, with 64 parents (training group = 31, control group = 33). Data were collected using a“Descriptive Information Form”, the“Food Allergy Self-Efficacy Scale for Parents,”and the“Food Allergy Quality of Life-Parental Form.”Parents in the training group received the four-step Family-Centered Empowerment Model: 1. step: training session, 2. step: Self-efficacy development, 3. Step: Enhancing self-esteem through participation,4.Step: Evaluation process. The training group completed the pre-test just before the first session and the post-test one month after the fourth step. The control group completed the pre- and post-tests with a one-month interval. Results: It was found that the post-training self-efficacy levels of the parents in the intervention group (87.53±6.94) were significantly higher compared to their pre-training levels (76.06±12.14) (p<0.001). There was no significant difference between the pre-test and post-test self-efficacy levels of the parents in the control group (p=0.318). The post-training quality of life scores of the children in the intervention group (2.31±1.51) were significantly higher compared to their pre-training scores (2.96±1.56) (p=0.004). No significant difference was observed between the pre-test and post-test quality of life scores of the children in the control group (p=0.395). It was also found that as the food allergy self-efficacy levels of the parents in the training group increased after the training, the children's quality of life in the domains of Food Anxiety, Social and Dietary Limitations improved. Conclusion: The self-efficacy levels of the parents in the training group increased after the training in total and in all subscales. The quality of life of the children in the training group also increased in total and in all subscales after the training. The Family-Centered Empowerment Model was found to be effective in improving the quality of life of children with food allergies and the self-efficacy of their parents. It is recommended that the“Family-Centered Empowerment Model”be used in studies involving children with food allergies and their parents.
Benzer Tezler
- The influence of Ghana's social welfare system on the vulnerabilities
Gana'daki sosyal refah sisteminin kırılganlıklar üzerine etkileri
JAMAL APPIAH-KUBI
Doktora
İngilizce
2022
Sosyal HizmetAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR DEVELİ
- Synthesis and characterization of refractory high entropy WNbMoVCrXAlY (X, Y = 0 - 1,0) alloys by mechanical alloying method and vacuum arc melting
Mekanik alaşımlama ve vakum ark eritme yöntemleriyle refrakter yüksek entropi WNbMoVCrXAlY (X, Y = 0 - 1,0) alaşımlarının sentezi ve karakterizasyonu
AMMAR BASIL NADER ALKRAIDI
Doktora
İngilizce
2025
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA LUTFİ ÖVEÇOĞLU
- Fake news classification using machine learning and deep learning approaches
Makine öğrenimi ve derin öğrenme yaklaşımlarını kullanarak sahte haber sınıflandırması
SAJA ABDULHALEEM MAHMOOD AL-OBAIDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA ÇAĞLIKANTAR
- ЕВРАЗИЯ ЭКОНОМИКАЛЫК БИРЛИГИ: КЫРГЫЗСТАН МИСАЛЫНДА
Avrasya Ekonomik Birliği: Kırgızistan örneği / The Eurasian Economic Union: The Case Of Kyrgyzstan
ŞAMİL BALCI
Doktora
Kırgızca
2024
EkonomiKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CUSUPCAN PİRİMBAYEV
