Tokat ilinde çalışan aile hekimlerinde kronik böbrek hastalığı bilgi, tutum ve davranışların değerlendirilmesi
Evaluation of chronic kidney disease knowledge, attitudes, and behaviors among family physicians working in Tokat province
- Tez No: 993272
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK ÜNLÜ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, kronik böbrek hastalığı, bilgi, tutum, Family medicine, chronic kidney disease, knowledge, attitude
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, aile hekimlerinde kronik böbrek hastalığı bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı kesitsel tipte yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Tokat ilinde görev yapan aile hekimleri oluşturmuştur. Araştırma verileri 01.04.2025-01.06.2025 tarihleri arasında araştırmacı tarafından toplanmıştır. Veri toplama formları her bir aile hekimine yüz yüze görüşme yöntemi ile iletilmiştir. Toplam 165 aile hekimine ulaşılmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Kronik Böbrek Hastalığına Yönelik Genel Yaklaşım ve Farkındalık soruları kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistik ölçütleri, ki-kare testi, Fisher exact test kullanılmıştır. Bulgular: Aile hekimlerinin %60,6'sının erkek, %62,5'inin meslekte 10 yıldan uzun süredir çalıştığı, %47,8'inin ünvanının pratisyen hekim olduğu, %78,2'sinin aile sağlığı merkezinde görev yaptığı, %70,9'unun tıp fakültesi mezuniyeti sonrası böbrek hastalarının takip/tedavisi ile ilgili eğitim almadığı, mezuniyet sonrası eğitim alanların %15,2'sinin uzmanlık eğitimi sırasında alınan derslerde eğitim aldığı belirlenmiştir. Aile hekimlerinin cinsiyeti ile KBH'nı düşündüren semptomlardan şiş gözler semptomu, KBH'ı olan hastaların takip ve tedavisinde yeterli bilgi ve teknik donanıma sahip olduğunu düşünme durumu, KBH'ı olan hastaların takip ve tedavisinde yeterli bilgi ve teknik donanıma sahip olduğunu düşünmeme nedeninde yeterli kılavuz bilgisine sahip olamamak değişkenleri ile arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Aile hekimlerinin ünvanı ile hastaların böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek için kullanılan yöntem olarak spot idrarda albumin/kreatinin oranı bakma, hastaları GFH ve Albüminüri düzeylerine göre hastalıklarını evrelendirebilme durumu, KBH'nın yönetimi ve sevk kriterleriyle ilgili herhangi bir kılavuz ve rehber kullanma durumu, KBH'ı olan hastaların takip ve tedavisinde yeterli bilgi ve teknik donanıma sahip olduğunuzu düşünme durumu, KBH'ı olan hastaların takip ve tedavisinde yeterli bilgi ve teknik donanıma sahip olduğunu düşünmeme nedeni olarak gerekli olan laboratuvar tetkiklerini yaptıramamak, KBH'lı hastalara ilaç tedavisi başlama durumu, Türkiye'de KBH'nın en sık nedeni arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Aile hekimlerinin büyük çoğunluğu mezuniyet sonrası KBH konusunda yeterli eğitim almamış, güncel kılavuz ve rehberlere erişim ve kullanım oranları düşük bulunmuştur. Aile hekimlerinin KBH'nın temel klinik bulgularını tanımakta olup risk faktörlerini büyük ölçüde bilse de hastalık evreleme, tanısal testlerin kullanımı ve ilaç tedavisine başlama konusunda yetersizlikler belirlenmiştir. Ayrıca, mesleki unvan, cinsiyet ve çalışma süresi gibi demografik faktörlerin bilgi düzeyi ve uygulama davranışları üzerinde anlamlı etkileri olduğu saptanmıştır. Uzman aile hekimlerinin bilgi düzeylerinin pratisyen hekimlere göre daha yüksek olması, mesleki eğitimlerin bu alandaki farkındalığı artırmada kritik rol oynadığını göstermektedir. Bu durum, KBH'nın birinci basamak sağlık hizmetlerinde etkin yönetimi için aile hekimlerinin bilgi ve becerilerinin geliştirilmesine yönelik gereksinimi vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Purpose: This descriptive, cross-sectional study aimed to assess the knowledge, attitudes, and behaviors of family physicians regarding chronic kidney disease. Materials and Methods: The study population consisted of family physicians working in the provincial center of Tokat. Data were collected by the researcher between April 1, 2025, and June 1, 2025. Data collection forms were delivered to each family physician via face-to-face interviews. A total of 165 family physicians were reached. Data were collected using a Personal Information Form and questions regarding General Approach and Awareness of Chronic Kidney Disease. Descriptive statistics, the chi-square test, and Fisher's exact test were used to analyze the data. Findings: It was determined that 60.6% of family physicians were male, 62.5% had worked in the profession for more than 10 years, 47.8% had a general practitioner title, 78.2% worked in family health centers, 70.9% did not receive training in the follow-up/treatment of kidney patients after graduating from medical school, and 15.2% of those who received post-graduation training received training in courses taken during their specialty training. A significant difference was found between the gender of family physicians and the variables of symptoms suggestive of CKD, such as swollen eyes, believing they had sufficient knowledge and technical equipment in the follow-up and treatment of patients with CKD, and not having sufficient knowledge of guidelines, which was the reason for not believing they had sufficient knowledge and technical equipment in the follow-up and treatment of patients with CKD (p<0.05). A significant difference was found between the title of family physicians and their ability to assess patients' kidney function by measuring the albumin/creatinine ratio in spot urine, their ability to stage patients' disease based on GFR and albuminuria levels, their use of any guidelines or guides regarding the management and referral criteria for CKD, their belief that they possess sufficient knowledge and technical equipment for the follow-up and treatment of patients with CKD, their failure to obtain necessary laboratory tests, which is a reason for not believing they possess sufficient knowledge and technical equipment for the follow-up and treatment of patients with CKD, and their initiation of drug therapy in patients with CKD, the most common cause of CKD in Turkey (p<0.05). Conclusion: The majority of family physicians have not received adequate training in CKD after graduation, and their access to and use of current guidelines and guidelines are low. While family physicians are familiar with the basic clinical findings of CKD and largely familiar with the risk factors, inadequacies in disease staging, the use of diagnostic tests, and the initiation of drug therapy have been identified. Additionally, demographic factors such as professional title, gender, and length of service were found to have significant effects on knowledge levels and practice behaviors. The higher knowledge levels of specialist family physicians compared to general practitioners demonstrates that professional training plays a critical role in raising awareness in this area. This highlights the need to improve the knowledge and skills of family physicians for the effective management of CKD in primary care settings.
Benzer Tezler
- Tokat ilinde çalışan aile hekimlerinin ve uzmanlık eğitimi alan hekimlerin diabetes mellitus konusundaki yaklaşımları ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of the approaches and awareness of family physicians and physicians in specialty training regarding diabetes mellitus in the province of Tokat
ÖMER ÇETİNEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSEREN OKTAY
- Tokat ilinde çalışan aile hekimlerinin örgütsel sinizm ve örgütsel bağlılık düzeylerinin ve aralarındaki ilişkinin bazı sosyo-demografik özelliklere göre incelenmesi
Investigation of the levels of organizational cynicism and organizational commitment and the relationship between family doctors working in Tokat according to some socio-demographic characteristics
AHMET BAHADIR UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sağlık YönetimiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ULUSOY
- Tokat ilinde 1.basamakta çalışan aile hekimlerin sık görülen dermatolojik hastalıklarla ilgili bilgi, tutum ve davranışların değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes, and behaviors of family physicians working in primary care in tokat province regarding common dermatological diseases
MUSTAFA KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ERDOĞDU CEYLAN
- Tokat ilindeki hekimlerin erişkin bağışıklama hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Adult immunization by doctors in tokat province evaluation of the levels of knowledge about
ELİF AYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAGİHAN YILDIZ ÇELTEK
- Üniversite hastanesine başvuran KOAH hastalarında immünizasyon durumu ve etkileyen faktörler
Immunization status and affecting factors in COPD patients apply to university hospital
SAFİYE AYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Halk SağlığıTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RIZA ÇITIL