Geri Dön

Merğinânî'nin el-Hidaye adlı eserinde İmâm Şafiî'ye hatalı nispet edilen görüşlerin tespiti ve tahlili

Determination and analysis of the opinions attributed to Imam Shafi in Marginani's work named al-Hidaye

  1. Tez No: 992834
  2. Yazar: SULTAN ÖZAYDIN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MAHSUM ASLAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hakkari Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Hanefî Mezhebinin dönem fıkıh literatürünün en önemli eserlerinden biri kabul edilen Burhâneddin el-Merginânî'nin el-Hidâye adlı eseri mukayeseli bir fıkıh kitabıdır. Çalışmanın temel amacı, el-Hidâye'de yer alan ve İmam Şâfiî'ye nispet edilen görüşleri sistematik bir şekilde ortaya konulması, bu isnatların klasik Şâfiî mezhebi kaynaklarıyla karşılaştırılarak ilmî açıdan değerlendirilmesi ve söz konusu isnatların doğruluk derecesinin tespit edilmesidir. Bu çerçevede tezde öncelikle Merginânî'nin ilmî şahsiyeti, fıkhî yöntemi ve el-Hidâye'nin telif süreci hakkında genel bir çerçeve sunulmuştur. Ardından eserde İmam Şâfiî'ye isnat edilen görüşler ibâdât ve muâmelât başta olmak üzere fıkhın temel alanları dikkate alınarak tasnif edilmiştir. Tespit edilen bu görüşler, İmam Şâfiî'nin kendi eserleri ile erken dönem Şâfiî fakihlerinin temel kaynakları ışığında incelenmiş; görüşlerin lafız, muhteva ve delil bakımından ne ölçüde örtüştüğü analiz edilmiştir. Böylece bazı görüşlerin doğrudan İmam Şâfiî'ye ait olduğu, bazılarının ise mezhep içi yorumlar veya sonraki Şâfiî fakihlerin tercihleri olabileceği ortaya konulmuştur. Merğinânî'nin atfettiği görüşlerin tespiti ve değerlendirilmesi amacıyla başta İmâm Şâfiî'nin el-Umm'u olmak üzere Şirbînî'nin Muğni'l-Muhtâc, Şîrâzî'nin el-Mühezzeb'i ve Şâfiî mezhebine ait birçok klasik kaynağa başvurulmuştur. Yapılan tespit ve tahliller neticesinde, Merğinânî'nin nispet ettiği görüşlerin 78'inde isabet etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmamız, hem Hanefî literatürde Şâfiî görüşlerin sunuluş biçimine ışık tutmakta hem de mezhepler arası isnat meselesinin ilmî ölçütlerle ele alınmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Özet (Çeviri)

Burhâneddin el-Merginânî's work entitled el-Hidâye, considered one of the most important works of the Hanafi school of jurisprudence in the period's fiqh literature, is a comparative fiqh book. The main objective of this study is to systematically present the views attributed to Imam Shafi'i in al-Hidâye, to evaluate these attributions scientifically by comparing them with classical Shafi'i school sources, and to determine the degree of accuracy of these attributions. Within this framework, the thesis first presents a general overview of Merginani's scholarly personality, his fiqh methodology, and the process of writing al-Hidaya. Subsequently, the views attributed to Imam Shafi'i in the work are classified, primarily considering the fundamental areas of fiqh, such as worship and transactions. These identified views are examined in light of Imam Shafi'i's own works and the fundamental sources of early Shafi'i jurists; the extent to which the views coincide in terms of wording, content, and evidence is analyzed. Thus, it has been established that some opinions belong directly to Imam Shafi'i, while others may be intra-school interpretations or the preferences of later Shafi'i jurists. In order to identify and evaluate the views attributed by Merginani, reference was made to many classical sources of the Shafi'i school of thought, primarily Imam Shafi'i's al-Umm, as well as Shirbini's Mughni al-Muhtaç, Shirazi's al-Muhazzab, and others. As a result of the findings and analyses, it was concluded that Merginani was incorrect in 78 of the views he attributed. Our study aims to shed light on the presentation of Shafi'i views in Hanafi literature and to contribute to the scientific examination of the issue of inter-school attribution.

Benzer Tezler

  1. Merğinânî'nin el-Hidâye adlı eserinde muamelatla ilgili İmam Şafiî'ye nispet ettiği görüşlerin Şafiî kaynaklarla karşılaştırılması

    Comparing the muamalat views in merginani's al-Hidaya which are related to İmam Shafi with Shafi'i sources

    HÜSAMETTİN ECER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    DinNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALİT ÇALIŞ

  2. Merğînânî'nin el-Hidâye adlı eserinin hadd ve kısas bölümlerinde İmam Şâfiî'ye isnad edilen görüşlerin tespiti

    The determination of the opinions which are attributed to Imam Shafi in Marghinani's work named al-Hidaya in chapter punishment and reprisal

    EMRAH DEMİRTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    DinYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MEHMET SELİM ASLAN

  3. Zenbilli Ali Efendi'nin hayatı ve muamelat ile ilgili görüşleri

    Başlık çevirisi yok

    EMİNE ŞAHİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HukukKaramanoğlu Mehmetbey Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HASAN ÖZER

  4. Muhtasarla Hidayenin konu ve metot bakımından mukayesesi

    Başlık çevirisi yok

    MEHMET KARATAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    DinErciyes Üniversitesi

    DOÇ.DR. HALİT ÜNAL

  5. Karahanlılar Devri İslam hukukçusu Burhanuddin el-Merginani ve el-Hidaye isimli eserinin değerlendirilmesi

    Hanafi jurist Burhanu`d-Din al-Marghinani and his work al-Hidaya

    ZHANAT MAKHASHEVA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞAMİL DAĞCI