İsacan Sultan'ın Hazreti Hızırın İzinden adlı uzun hikayesi (İnceleme-metin)
The long story of Isacan Sultan, In The Footsteps of Hazrat Khidr (Review-text)
- Tez No: 991729
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN BAYDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, İslâm inanç sisteminde ve Türk halk kültüründe önemli bir figür olarak kabul edilen Hızır'ın kimliği, dinî ve kültürel temsilleri ile sözlü anlatı geleneğindeki yansımalarını“Hz. Hızır'ın İzinden”adlı uzun hikâye etrafında kapsamlı biçimde ele almaktadır. Çalışmada, Hızır'ın İslâmî kaynaklardaki yeri; Kur'an'da dolaylı olarak yer alan Hz. Musa ile karşılaşması, tefsir ve hadis literatüründeki açıklamaları ile tasavvufî düşüncedeki konumu üzerinden analiz edilmiştir. Bu analizler doğrultusunda Hızır'ın îlâhî bilgiyle donatılmış, zaman ve mekân üstü bir rehber olarak konumlandırıldığı görülmektedir. Tezin temel odak noktası, Hızır'ın halk anlatılarındaki görünümleri ile İslâmî literatürdeki temsilleri arasında kurulan benzerlik ve farkların ortaya konmasıdır. Bu bağlamda; Hızır'ın Türk-İslâm Folklöründeki yeri, halk inançlarındaki uygulamaları, Anadolu'da ve Özbekistan coğrafyasındaki kültlerdeki yansımalarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Bu çalışmada,“Hz. Hızır'ın İzinden”adlı uzun hikâye üzerinden; Hızır motiflerinin yapısal ve tematik çözümlemesini sunarak, bu halk anlatısındaki motifleri İslâmî literatürdeki Hızır figürü ile karşılaştırmalı bir biçimde incelenmiştir. Eserdeki yapısal kurgu, anlatım biçimi ve temalar ışığında Hızır figürünün halk ve dinî düzlemlerdeki benzerlikleri ve farklılıkları tespit edilmiştir. Böylece, Hızır'ın hem kültürel bir inanç objesi hem de dinî bir figür olarak nasıl çok katmanlı bir anlam taşıdığı da ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
This thesis study comprehensively addresses the identity of Khidr, who is accepted as an important figure in the Islamic belief system and in Turkish folk culture, his religious and cultural representations, and his reflections in the oral narrative tradition, around the long story titled The Path of Khidr. In the study, Khidr's place in Islamic sources has been analyzed through his indirect encounter with Prophet Moses in the Qur'an, the explanations in the tafsir and hadith literature, and his position in Sufi thought. In line with these analyses, Khidr is seen to be positioned as a guide endowed with divine knowledge, beyond time and space. The main focus of the thesis is to reveal the similarities and differences established between Khidr's appearances in folk narratives and his representations in Islamic literature. In this context, Khidr's place in Turkish-Islamic folklore, his practices in folk beliefs, and his reflections in the cults in Anatolia and in the geography of Uzbekistan have been evaluated together. In this study, through the long story titled The Path of Khidr, a structural and thematic analysis of Khidr motifs is presented, and the motifs in this folk narrative have been examined comparatively with the figure of Khidr in Islamic literature. In the light of the structural construction, narrative style, and themes in the work, the similarities and differences of the figure of Khidr on folk and religious levels have been determined. Thus, it has been revealed how Khidr carries a multi-layered meaning both as a cultural object of belief and as a religious figure.
Benzer Tezler
- Ayçiçek yağının hidrojenasyonu
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN TOPALLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gıda MühendisliğiTrakya ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET İŞCAN
- In vivo effect of epinephrine on rabbit liver and lung microsomal cytochrome P-450-dependent drug metabolising enzymes
Başlık çevirisi yok
İSSAM KHALİL ABU SA'DA
- Nikelin fare karaciğeri mikrozomal karışık fonksiyonlu aksidaz enzim sistemine etkisinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
TÜLAY ÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜMTAZ İŞCAN
- Emr bi'l-maruf ve nehy ani'l-münker
Başlık çevirisi yok
MEHMET ZEKİ İŞCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1991
DinAtatürk Üniversitesiİslam Felsefesi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. EMRULLAH YÜKSEL
- Türk tekstil sektöründe istihdam
Başlık çevirisi yok
MEHMET İŞCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiPROF.DR. NEVZAT YALÇINTAŞ
