Hemodiyaliz hastalarında uyku hijyeni eğitimi ve motivasyonel görüşmenin uyku hijyeni, uyku kalitesi ve yaşam kalitesine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effects of sleep hygiene education and motivational interviewing on sleep hygiene, sleep quality, and quality of life in hemodialysis patients: A randomized controlled study
- Tez No: 991702
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA ARIKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Motivasyonel Görüşme, Uyku Hijyeni, Uyku kalitesi, Yaşam Kalitesi, Nursing, Motivational Interviewing, Sleep Hygiene, Sleep quality, Quality of Life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, hemodiyaliz hastalarında uyku hijyeni eğitimi ve motivasyonel görüşme girişiminin uyku hijyeni, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemektir. Yöntem: Bu araştırma randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Hemodiyaliz programında olan 20'si girişim, 20'si kontrol grubu olmak üzere 40 hemodiyaliz hastası ile yürütülmüştür. Girişim grubundaki hastalara uyku hijyeni eğitimi sonrası bireysel olarak 4 seans online motivasyonel görüşme uygulanmıştır. Kontrol grubuna standart bakımın yanı sıra uyku hijyeni eğitimi verilmiştir. Girişim öncesi veriler Kişisel Bilgi Formu, Uyku Hijyen İndeksi, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi, KDQOL-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Son test verileri 10. haftanın sonunda toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPPS 23.0 kullanılarak istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: Girişim ve kontrol grubu hastaların sosyodemografik özellikleri ve hastalık özellikleri benzerdi (p>0.05). Girişim grubunda uyku hijyeni puanlarında anlamlı iyileşme görüldü (p=0.004). Girişim grubunda Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi toplam puanı girişim sonrası belirgin biçimde düşerken gruplar arası fark son testte anlamlı bulundu (p<0.001). KDQOL-36 Yaşam kalitesi Ölçeği mental komponent alt boyutunda (p=0.035) ve böbrek hastalığı yükü alt boyutunda (p=0.048) girişim sonrası fark anlamlı bulundu. Sonuç: Uyku hijyeni eğitimiyle birlikte motivasyonel görüşme hemodiyaliz hastalarında; uyku hijyeni, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerinde anlamlı iyileşme sağladığı saptanmıştır. Uyku hijyeni eğitimi ve motivasyonel görüşmenin tüm hemodiyaliz kliniklerinde uygulanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to examine the effects of sleep hygiene education and motivational interviewing intervention on sleep hygiene, sleep quality and quality of life in hemodialysis patients. Method: This research is a randomized controlled experimental study. It was conducted with 40 hemodialysis patients on hemodialysis: 20 in the intervention group and 20 in the control group. Patients in the intervention group received four individual online motivational interview sessions after sleep hygiene education. The control group received sleep hygiene education in addition to standard care. Pre-intervention data were collected using the Personal Information Form, Sleep Hygiene Index, Pittsburgh Sleep Quality Index, and KDQOL-36 Quality of Life Scale. Post-test data were collected at the end of the 10th week. Statistical analyses were conducted using SPPS 23.0 for data analysis. Results: The sociodemographic and disease characteristics of the intervention and control groups were similar (p>0.05). Significant improvement in sleep hygiene scores was observed in the intervention group (p=0.004). While the Pittsburgh Sleep Quality Index total score decreased significantly in the intervention group after the intervention, the difference between the groups was found to be significant in the post-test (p<0.001). Significant differences were found in the mental component subscale (p=0.035) and the renal disease burden subscale (p=0.048) of the KDQOL-36 Quality of Life Scale after the intervention. Conclusion: Sleep hygiene education combined with motivational interviewing has been found to significantly improve sleep hygiene, sleep quality, and quality of life in hemodialysis patients. It is recommended that sleep hygiene education and motivational interviewing be implemented in all hemodialysis clinics.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarında uyku hijyeni eğitimi ve progresif gevşeme egzersizinin uyku, yaşam kalitesi ve depresyona etkisi
The effect of sleep hygiene training and progressive relaxation exercise on sleep, quality of life and depression in hemodialysis patients
GÜLAY TURGAY
- Hemodiyaliz hastalarında uyku hijyen eğitiminin uyku kalitesi, kas iskelet sistemi ağrıları ve hemogram parametrelerine etkisi
The effect of sleep hygiene education on sleep quality, musculoskeletal pain and hemogram parameters in hemodialysis patients
KÜBRA NUR KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Arel ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİŞAH GÜN
- Hemodiyaliz ve periton diyaliz tedavisi alan hastaların gündüz uykululuğunun değerlendirilmesi
Evaluation of daytime sleepiness in patients undergoing hemodialysis and peritoneal dialysis treatment
GÜLCAN KARABOĞA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikSanko ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE GÜZEL
- Hemodiyaliz hastalarında uyku kalitesinin yaşam kalitesine etkisi
The effect of quality on hemodialsis patient?s life quality
HATİCE SEVGİ ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECMİYE SABUNCU
- Hemodiyaliz hastalarında uyku kalitesi ve etkileyen faktörler
Quality of sleep in hemodialysis patients and affecting factors
AIDA ALISULTANOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NefrolojiEskişehir Osmangazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET UĞUR YALÇIN