Geri Dön

Hemodiyaliz ve periton diyaliz tedavisi alan hastaların gündüz uykululuğunun değerlendirilmesi

Evaluation of daytime sleepiness in patients undergoing hemodialysis and peritoneal dialysis treatment

PDF İndir

  1. Tez No: 1015538
  2. Yazar: GÜLCAN KARABOĞA
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE GÜZEL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sanko Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma hemodiyaliz ve periton diyaliz tedavisi alan hastaların, gündüz uykululuk durumlarının değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Tek merkezli ve tanımlayıcı tipte olan bu araştırma, Kasım 2025- Şubat 2026 tarihleri arasında bir kamu hastanesinin hemodiyaliz ünitesinde tedavi gören ve örneklem hesabı güç analizi (alpha=0,05 ve 1-β (güç)= 0,80) ile belirlenen 52 hemodiyaliz ve 46 periton diyaliz hastası ile gerçekleştirildi. Çalışmaya başlamadan önce etik kuruldan, ölçek sahiplerinden, çalışmanın yapılacağı kurumdan ve çalışmaya dahil edilen hastalardan gerekli izinler alındı. Çalışmanın verileri, soru formu, Epwort Gündüz Uykululuk Ölçeği (EGUÖ) kullanılarak toplandı. Epwort Gündüz Uykululuk ölçeği bireylerin sekiz farklı günlük yaşam durumunda, genel gündüz uykululuk düzeyini belirlemek amacıyla kullanılmaktadır. Dörtlü likert tipinde olan ölçek ile her soru 0-3 arasında derecelendirilmekte ve toplam sekiz maddeden oluşmaktadır. Ölçekten elde edilebilecek minimum 0, maksimum puan ise 24 olup, toplam puanının 11 ve üzerinde olması, bireylerde gündüz uykululuk bulunduğunu göstermektedir. Ölçekten alınan yüksek puanlar, gündüz uykululuk düzeyinin arttığı şeklinde yorumlanmaktadır (0-5 puan: normal; 6-10 puan: normal ama artmış gün içi uykululuk; 11-12 puan: artmış ılımlı gün içi uykululuk; 13-15 puan: artmış orta derecede gün içi uykululuk; 16-24 puan: artmış şiddetli gün içi uykululuk). (Elde edilen verilerin analizi, Kolmogorov-Smirnov (K-S) testi, t testi, ANOVA Varyans analizi, Tukey HSD testi, Tamhane's T2 Testi ve Levene Testi ile incelendi). Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edildi. Hemodiyaliz tedavisi gören hastaların 49,72±14,77, periton diyaliz hastalarının 55,19±13,37 yaş ortalamasına sahip olduğu tespit edildi. Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların ölçek toplam puan ortalamasının (8,15±3,22), periton diyaliz tedavisi alan hastalara (9,13±4,02) göre fazla olduğu; ancak gruplar arasında toplam puan açısından anlamlı bir fark olmadığı belirlendi. Her iki grupta da yaş değişkeninin ve başka kronik hastalık varlığının gündüz uykululuğunu artırdığı ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı. Bu sonuçlar doğrultusunda; özellikle ileri yaş ve komorbiditesi olan hastalara yönelik bireyselleştirilmiş izlem, uyku hijyeni eğitimi ve semptom yönetimine odaklanan multidisipliner bakım yaklaşımlarının geliştirilmesi önerilir.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to evaluate daytime sleepiness among patients receiving hemodialysis and peritoneal dialysis treatment. This single-center, descriptive study was carried out between November 2025 and February 2026 with 52 hemodialysis patients and 46 peritoneal dialysis patients receiving treatment in the hemodialysis unit of a public hospital. The sample size was determined through power analysis (α = 0.05 and 1−β [power] = 0.80). Prior to the study, the necessary approvals were obtained from the ethics committee, the scale developers, the institution where the study was conducted, and all participating patients. Data were collected using a questionnaire form and the Epworth Sleepiness Scale (ESS). The ESS is used to assess individuals' general level of daytime sleepiness across eight different daily life situations. The scale consists of eight items rated on a four-point Likert scale, with each item scored from 0 to 3. The total score ranges from 0 to 24, and a score of 11 or higher indicates the presence of daytime sleepiness. Higher scores indicate greater levels of daytime sleepiness (0–5 points: normal; 6–10 points: normal but increased daytime sleepiness; 11–12 points: mildly increased daytime sleepiness; 13–15 points: moderately increased daytime sleepiness; 16–24 points: severely increased daytime sleepiness). The data were analyzed using the Kolmogorov–Smirnov (K–S) test, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Tukey's HSD test, Tamhane's T2 test, and Levene's test. Statistical significance was accepted at p < 0.05. The mean age of patients receiving hemodialysis was 49.72 ± 14.77 years, while the mean age of patients receiving peritoneal dialysis was 55.19 ± 13.37 years. The mean total ESS score was 8.15 ± 3.22 in the hemodialysis group and 9.13 ± 4.02 in the peritoneal dialysis group. Although daytime sleepiness scores were higher among patients receiving peritoneal dialysis, no statistically significant difference was found between the groups in terms of total ESS scores. In both groups, older age and the presence of additional chronic diseases were associated with increased daytime sleepiness, and these relationships were statistically significant. Based on these findings, it is recommended that multidisciplinary care approaches focusing on individualized follow-up, sleep hygiene education, and symptom management be developed, particularly for older patients and those with comorbidities.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    359051

    Kronik renal replasman tedavisi alan hastalarda kan basıncı kontrolü ve inflamasyonun yaşam kalitesine etkisi

    The effect of inflammation and blood pressure measurement on health related quality of life in patients of chronic renal replacement therapy

    EDA ALTUN

    Tıpta Yan Dal Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    NefrolojiÇukurova Üniversitesi

    PROF. DR. SAİME PAYDAŞ

  2. Tez No

    894083

    Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarında uyku kalitesinin karşılıklı değerlendirilmesi

    Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarinda uyku kalitesinin karşilikli değerlendirilmesi

    INALA BEHBUDLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    NefrolojiMarmara Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT TUĞCU

  3. Tez No

    908781

    Hemolitik üremik sendromlu pediatrik hastaların klinik ve laboratuvar bulgularının akut ve uzun dönem sonuçları üzerine etkisi

    Başlık çevirisi yok

    NESLİHAN AKYOL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜLYA NALÇACIOĞLU

  4. Tez No

    800145

    Çocuk acil servise başvuran akut böbrek hasarı olgularının demografik, klinik ve prognostik özelliklerinin araştırılması

    Investigation of the demographic, clinical and prognostic characteristics of acute renal damage cases applying to the children's emergency department

    KAAN ÇELEBİER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SARE GÜLFEM ÖZLÜ

  5. Tez No

    947940

    Kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda periton diyaliz tedavisi alan hastalar ile hemodiyaliz tedavisi alan hastaların işitme ve denge sisteminin karşılaştırılması

    Comparison of hearing and vestibular systems in patients with chronic renal failure receiving peritoneal dialysis and hemodialysis treatments

    BETÜL AYDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Kulak Burun ve BoğazKto Karatay Üniversitesi

    Odyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BAYRAM SÖNMEZ ÜNÜVAR

    PROF. DR. HAMDİ ARBAĞ

Geri Dön