Heterodoksi ve ortodoksi ikileminde Alevilik ve Sünnilikte toplumsal cinsiyet algısı
Gender perception in Alevism and Sunnism within the dilemma of heterodoxy and orthodoxy
- Tez No: 991312
- Danışmanlar: PROF. DR. NİLAY ÇABUK KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, Sosyoloji, Din, History, Sociology, Religion
- Anahtar Kelimeler: Din sosyolojisi, Toplumsal cinsiyet, Religious sociology, Gender
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, heterodoksi ve ortodoksi ikilemi çerçevesinde Alevi ve Sünni topluluklarda toplumsal cinsiyet algısını incelemektedir. Çalışmanın temel çıkış noktası, merkez–çevre karşıtlığıdır. Sünnilik, tarihsel süreçte merkezi otoriteyi temsil ederken; Alevilik, çevreyi ve öteki inancı simgelemektedir. Bu bağlamda, toplumsal cinsiyet algısının inanç sistemleriyle nasıl şekillendiği ve farklılaştığı araştırılmaktadır. Araştırmada nitel yöntem tercih edilmiştir. Çorum'un Alaca İlçesine bağlı Hankozlusu ve Evciyenikışla köylerinde ve Ankara'da Mamak ilçesine bağlı Kutludüğün Mahallesi ile Boğaziçi Mahallesi Hacı Bektaşı Veli Cemevinde toplam 32 kişiyle (Alevi ve Sünni, kadın ve erkek) yüzyüze görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeler, toplumsal cinsiyet rolleri, dini pratiklerde kadın ve erkeğin yeri, aile ve toplumsal yaşamda cinsiyet algısı üzerine yoğunlaşmıştır. Elde edilen bulgular, toplumsal cinsiyet algısının yalnızca inanç sistemiyle değil, aynı zamanda kırsal–kentsel yaşam koşulları ve merkez ve çevre ikileminden kaynaklı tarihsel deneyimlerle de belirlendiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, heterodoksi ve ortodoksi bağlamında toplumsal cinsiyet tartışmalarına yeni bir sosyolojik perspektif sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the perception of gender in Alevi and Sunni communities within the framework of the heterodoxy and orthodoxy dilemma. The main starting point of the study is the center-periphery opposition. While Sunnism has represented the central authority in the historical process, Alevism symbolizes the periphery and the“other”belief. In this context, the study investigates how the perception of gender is shaped and differentiated by belief systems. A qualitative methodology was adopted for the study. Face-to-face interviews were conducted with a total of 32 people (Alevi and Sunni, women and men) in the villages of Hankozlusu and Evciyenikışla in the Alaca District of Çorum, and in the Kutludüğün Neighborhood and the Boğaziçi Neighborhood Hacı Bektaşı Veli Cemevi in the Mamak district of Ankara. These interviews focused on gender roles, the place of women and men in religious practices, and the perception of gender in family and social life. The findings reveal that the perception of gender is determined not only by the belief system but also by rural-urban living conditions and historical experiences stemming from the center-periphery dilemma. The study aims to offer a new sociological perspective on gender discussions in the context of heterodoxy and orthodoxy.
Benzer Tezler
- Şanlıurfa'nın Kısas beldesinde bir toplumsal ve kültürel yapı çözümlemesi
Başlık çevirisi yok
A.YILMAZ SOYYER
- Teoride ve uygulamada istikrar politikaları ve sermaye piyasalarına etkileri
Stabilazation polices and effects of stabilazation policies in capital markets
BERK ABAY
- 5 Nisan kararlarının bankaların fon yönetimleri üzerine etkileri
The Effects of 5 April decisions's on banks fund managements
AYNUR AKPINAR
