Rusça futbol terimlerinin biçimbilimsel terim oluşturma yöntemlerine göre incelenmesi
An analysis of Russian football terms according to morphological term formation methods
- Tez No: 990829
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HADİ BAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Batı Dilleri ve Edebiyatı, Morfoloji, Dilbilim, Western Linguistics and Literature, Morphology, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Spor, toplumsal yaşamla doğrudan etkileşim içerisinde olan ve sürekli gelişen bir alan olarak kendine özgü terim sistemleriyle dil biliminde özel bir inceleme alanı sunmaktadır. Futbol ise hem küresel yaygınlığı hem de medya yoluyla hızla yayılan terminolojik yapısıyla bu alanda öne çıkmaktadır. Özellikle morfolojik açıdan zengin ve üretken bir dile sahip olan Rusçada, futbol terminolojisinin biçimbilimsel yapısını incelemek, terminoloji bilimine katkı sunacak verimli bir zemin oluşturmaktadır. Bu çalışma, Rusça futbol terimlerinin Türkçe karşılıklarını veya açıklamalarını içeren bir derleme sözlük oluşturarak, futbol özelinde terminolojik bir kaynak sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın hedefi, Rusça futbol terimlerinin biçimbilimsel terim oluşturma yöntemlerinden“ekleme yöntemleri”(ön ekleme, son ekleme, karma) temelinde analiz edilerek söz konusu terimlerin yapısal özelliklerini ortaya koymak ve Türkçe-Rusça terminoloji aktarımında kuramsal bir çerçeve geliştirmektir. Çalışmada yapılan terimlerin analizlerinin doğruluğu Aleksandr Nikolayeviç Tihonov'un“Morfemno-orfografiçeskiy slovar'”adlı eserinden yararlanılarak teyit edilmiştir. Araştırma sürecinde, futbol alanında kullanılan terimlerin biçimbilimsel yapıları ortaya koyularak bu terimlerin Türkçeye aktarım süreci de kavramsal bağlamda değerlendirilmiştir. Özellikle Rusça ve Türkçenin morfolojik sistemleri arasındaki yapısal farklar, doğrudan çeviri yerine işlevsel eşdeğerlik stratejisini zorunlu kılmıştır. Bu doğrultuda, çalışmada yalnızca terimlerin biçimbilimsel yapıları değil, aynı zamanda bu yapıların ardındaki kavramsal ve işlevsel ilişkiler de analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Rusça futbol terimlerinin sistematik bir biçimde yapılandığını ve bu sistematiğin Türkçeye aktarımında dilsel olduğu kadar kavramsal eşdeğerliğin de önem taşıdığını ortaya koymuştur. Dolayısıyla oluşturulan Rusça-Türkçe Futbol Terimleri Derleme Sözlüğü, alanyazında özgün bir kaynak niteliği taşımaktadır. Bu yönüyle çalışma hem teorik terminoloji araştırmalarına hem de spor terminolojisinin saha uygulamalarına katkı sunan disiplinlerarası bir model ortaya koymakta; çeviri, spor yayıncılığı ve dil öğretimi gibi uygulamalı alanlara da değerli bir başvuru kaynağı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Sport, as a dynamic field closely intertwined with social life, presents a distinctive area of inquiry in linguistics through its specialized terminology. Among sports, football stands out with its global reach and rapidly expanding lexicon, particularly through media. The Russian language, known for its morphological richness and productivity, provides a fertile ground for analyzing the structural formation of football terminology within the framework of terminology studies. This study aims to compile a specialized glossary of Russian football terms alongside their Turkish equivalents or explanations, thereby offering a focused terminological resource. The research analyzes the morphological structure of these terms through affixation methods—prefixation, suffixation, and combined affixation—to identify structural patterns and develop a theoretical framework for Russian-Turkish terminology transfer. The accuracy of the morphological analyses was verified using Aleksandr Nikolayevich Tikhonov's Morfemno-orfograficheskiy slovar'. Throughout the research, both the morphological composition and the conceptual underpinnings of the terms were examined. Due to significant structural differences between Russian and Turkish morphology, a strategy of functional equivalence was adopted over direct translation. The findings reveal that Russian football terminology is morphologically systematic, and successful transfer into Turkish requires attention to both linguistic structure and conceptual fidelity. Accordingly, the study not only addresses term formation processes but also emphasizes the importance of cross-linguistic conceptual alignment. The resulting Russian-Turkish Football Terminology Glossary represents an original contribution to the literature. By integrating theoretical foundations with practical relevance, this study provides an interdisciplinary model that supports both academic research in terminology and applied fields such as translation, sports media, and language education.
Benzer Tezler
- Böcek patojeni entomophthora virulenta üzerinde kültürel bir çalışma
Başlık çevirisi yok
ÖZNUR ÖZKÜTÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
ZoolojiEge ÜniversitesiTemel ve Endüstriyel Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖNER
- Anadolu'daki Salamandra salamandra'nın taksonomi, biyoloji ve dağılışı üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
MEHMET ÖZ
- Yoğurt yapımında süttozundan yararlanma olanakları
Başlık çevirisi yok
NESLİHAN İŞGÜDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÜÇÜNCÜ
- Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Arşivindeki Rusça belgelere göre Ermeni meselesi
Başlık çevirisi yok
MECBURE EROĞLU