Psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel bağlılığa etkisinde kamu hizmeti motivasyonunun aracı rolü
The mediating role of public service motivation in the effect of psychological contract breach on organizational commitment
- Tez No: 990271
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞERİFE PEKKÜÇÜKŞEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik sözleşme ihlali, örgütsel bağlılık, kamu hizmeti motivasyonu, örgütsel davranış, kamu personeli, Psikolojik sözleşme, Psikolojik sözleşme ihlali algısı, Örgütsel vatandaşlık, Psychological contract breach, organizational commitment, public service motivation, organizational behavior, public personnel, Psychological contract, Perceived psychological contract breach, Organizational citizenship
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ulusal ve uluslararası literatürde, kamu çalışanları arasında psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisini kamu hizmeti motivasyonunu da dikkate alarak inceleyen ampirik çalışmaların sınırlı olması, bu araştırmanın temel çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çalışma, kamu sektöründe yaşanan psikolojik sözleşme ihlallerinin çalışan bağlılığını nasıl etkilediğini ve kamu hizmeti motivasyonunun bu süreçte nasıl bir rol oynadığını test etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma modelinde psikolojik sözleşme ihlali bağımsız değişken, örgütsel bağlılık bağımlı değişken ve kamu hizmeti motivasyonu aracı değişken olarak kurgulanmıştır. Selçuk Üniversitesi'nin akademik ve idari personelinin (N=7420) evreni oluşturduğu çalışmada 424 katılımcıdan basit rastgele örnekleme ile veri toplanmıştır. Veriler, geçerliği kanıtlanmış ölçekler aracılığıyla toplanmış ve Açımlayıcı faktör analizi, korelasyon ve regresyon analizleri ile yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Araştırma, psikolojik sözleşme ihlallerinin örgütsel bağlılık üzerindeki olumsuz etkisinin bir kısmının kamu hizmeti motivasyonu üzerinden gerçekleştiğini göstermektedir. Yapısal eşitlik modeli sonuçlarına göre, kamu hizmeti motivasyonu modele dâhil edildiğinde ihlalin doğrudan etkisi düşmektedir; bu durum etkinin bir kısmının aracı değişken üzerinden aktarıldığını kanıtlamaktadır. Bulgular, psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel bağlılık üzerinde negatif ve anlamlı, kamu hizmeti motivasyonunun ise pozitif bir etkiye sahip olduğunu ve kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre, kamu hizmeti motivasyonunun yalnızca bağlılığı artıran bir mekanizma olmadığı; aynı zamanda psikolojik sözleşme ihlallerinden olumsuz etkilenerek, bağlılıktaki düşüşü açıklayan önemli bir psikolojik mekanizma işlevi gördüğü ortaya çıkmıştır. Sonuçlar, psikolojik sözleşme ihlallerinin kamu çalışanlarının bağlılığını azaltmasında, kamu hizmeti motivasyonunun zarar görmesinin de önemli bir payı olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The limited number of empirical studies in both national and international literature examining the effect of psychological contract breach on organizational commitment among public employees, while taking public service motivation into account, constitutes the primary rationale of this research. The study aims to test how psychological contract breaches experienced in the public sector affect employee commitment and the role public service motivation plays in this process. In the research model, psychological contract breach is designed as the independent variable, organizational commitment as the dependent variable, and public service motivation as the mediator variable. Data were collected via simple random sampling from 424 participants, with the population consisting of the academic and administrative staff of Selçuk University (N=7420). The data were gathered using validated scales and statistically analyzed using Exploratory Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis, correlation and regression analyses, and Structural Equation Modeling (SEM). The research demonstrates that a portion of the negative effect of psychological contract breach on organizational commitment occurs through public service motivation. According to the structural equation modeling results, the direct effect of the breach decreases when public service motivation is included in the model; this proves that a part of the effect is transmitted through the mediator variable. The findings indicate that psychological contract breach has a negative and significant effect on organizational commitment, whereas public service motivation has a positive effect and assumes a partial mediating role. According to the research results, it has been revealed that public service motivation is not merely a mechanism that enhances commitment; it also functions as a critical psychological mechanism that explains the decline in commitment by being negatively affected by psychological contract breaches. The results demonstrate that the impairment of public service motivation plays a significant part in the reduction of public employees' commitment caused by psychological contract breaches.
Benzer Tezler
- Psikolojik sözleşme ve psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel bağlılığa etkisi: Mavi ve beyaz yakalı çalışanlar üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
The effect of psychological contract and psychological contract violation on organizational commitment: A comparative research on blue and white collar employees
ÖZLEM ÇELİKKOL
- Psikolojik sözleşme algısının örgütsel bağlılığa etkisi: Devlet okullarında görev yapan ilkokul ve ortaokul öğretmenleri üzerinde bir uygulama
The effect of psychological contract on organizational commitment: A research on primary and secondary teachers working in the public schools
BÜLENT ÇAĞLAYAN
- Psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel bağlılık üzerine etkisi: Hemşireler üzerinde bir araştırma
The effect of psychological contract breach on organizational commitment: A research on nurses
HANIM HAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sağlık Kurumları YönetimiDüzce ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL İŞTAR IŞIKLI
- Etik liderlik davranışlarının çalışanların örgütsel bağlılığı üzerine etkisi: Bir Malezya örneği
The impact of ethical leadership on employee organizational commitment in Malaysia
NUR NABILAH BINTI JASNI
- Örgütsel sinizm ve değişim: Gümrük çalışanları üzerine bir araştırma
Organizational cynicism and change: A research on customs employees
MUSA AYDEMİR