Romatoid artritli hastalarda osteosarkopeni sıklığı ve sarkopeni-osteoporoz ilişkisini etkileyen faktörler
Prevalence of osteosarcopenia in patients with rheumatoid arthritis and factors affecting the sarcopenia–osteoporosis relationship
- Tez No: 989635
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RAMAZAN YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Sarkopeni, osteoporoz, romatoid artrit, ultrason, ISarcoPRM, Sarcopenia, osteoporosis, rheumatoid arthritis, ultrasound, ISarcoPRM
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, romatoid artrit (RA) hastalarında sarkopeni, osteoporoz ve osteosarkopeni prevalansını sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmak ve sarkopeninin osteoporoz, düşme riski ve kırık riski üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma hastane tabanlı, prospektif ve kesitsel kontrollü olarak tasarlanmıştır. Ağustos 2023 - Agustos 2025 tarihleri arasında 50 yaş üzeri ve ACR/EULAR 2010 sınıflama kriterlerine göre tanı almış 101 RA hastası ile yaş ve cinsiyet uyumlu 100 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edilmiştir. Her iki grubun demografik özellikleri ve RA ile ilişkili parametreleri incelendi. Sarkopeni tanısında Uluslararası Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Derneği Sarkopeni Özel İlgi Grubu (ISarcoPRM) tanı algoritması kullanıldı. Sarkopeni tansı ve şiddeti, Jamar dinamometresi ile el kavrama kuvveti, beş defa otur kalk testi, ultrason ile ön uyluk kas kalınlığı ve aşil tendon kalınlığı ölçümü ve 6 metre yürüme testi kullanılarak belirlendi. Osteoporozun değerlendirmesi amacıyla çift enerjili X-ışını absorbsiyometrisi (DXA) kullanıldı. Kırık riski FRAX değerlendirme aracı kullanılarak kaydedildi. Ayrıca katılımcıların son bir yıl içindeki düşme ve kırık öyküleri sorgulandı. Tüm katılımcıların ağrı düzeyi VAS ile, düşme riski Tinetti Denge ve Yürüme Değerlendirme Skalası ile, hasta grubun hastalığa bağlı fonksiyonel kısıtlılığı Sağlık Değerlendirme Anketi (Health Assessment Questionnaire, HAQ) ile değerlendirildi. Hastalık aktivitesi, DAS28-ESH (Hastalık Aktivite Skoru-28, Eritrosit Sedimentasyon Hızı) yöntemi ile değerlendirildi. Bulgular: RA grubunda osteoporoz, sarkopeni ve osteosarkopeni prevalansları kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksekti (sırasıyla %40,6, %39,6 ve %32,7; sırasıyla p<0,001, p=0,007, p=0,003). RA'lı hastalarda düşme sayısı, kırık sayısı ve FRAX skorları daha yüksek; kemik mineral yoğunluğu (KMY) ve T skoru değerleri ise daha düşüktü (p<0.001). Sarkopenili RA hastalarında sarkopenisi olmayan RA hastalarına göre yaş, VKİ, düşme sayısı, kırık sayısı ve FRAX skorları, DAS28-ESH ve HAQ daha yüksek; KMY ve T skoru değeri ise anlamlı düzeyde daha düşüktü. Lojistik regresyon analizinde, RA bireylerinde sarkopeni için risk faktörlerinin düşme sayısı (OR 11.229; %95 CI, 3.179- 39.665; P<0,001), osteoporoz (OR, 13.660; %95 CI, 2.628- 70.990, P=0,002), DAS28-ESH skoru (OR, 6.720; %95CI, 1.732- 26.068; P=0,006), artmış VKİ (OR, 1.271; %95 CI, 1.077- 1.500; P=0,005) olduğu izlendi. Lojistik regresyon analizinde, osteoporoz ile anlamlı düzeyde ilişkili faktörler arasında steroid kullanımı artmış risk ile (OR: 4.239; %95 CI: 1.501–11.975; P=0.006), egzersiz alışkanlığı ise azalmış risk ile (OR: 0.239; %95 CI: 0.061–0.944; P=0.041) ilişkili bulundu. Sarkopeni şiddeti; quadriceps kas kalınlığı ile negatif orta düzeyde, denge ile negatif yüksek düzeyde, yürüme performansı ile negatif orta düzeyde, kırık riski ile pozitif orta düzeyde, düşme sayısı ile pozitif orta düzeyde ve kemik yoğunluğu ile negatif orta düzeyde korelasyon gösterdi. Sonuç: Bu çalışmada RA hastalarında sarkopeni ve osteoporozun birlikte görülme sıklığının yüksek olduğu ve bu durumun düşme, kırık, denge bozukluğu ve fiziksel kısıtlılık ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bulgular, sarkopeninin önlenmesinde ideal vücut ağırlığının korunması ve hastalık aktivitesinin etkin kontrolünün; osteoporozun önlenmesinde ise düzenli egzersiz alışkanlığının teşvik edilmesi ve steroid kullanımının sınırlandırılmasının kritik rol oynadığını ortaya koymaktadır. RA'lı bireylerin yönetiminde multidisipliner ve kişiye özgü yaklaşımların benimsenmesi, kas ve kemik sağlığını korumaya yönelik uzun vadeli stratejiler geliştirilmesi açısından önemlidir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to compare the prevalence of sarcopenia, osteoporosis, and osteosarcopenia between patients with rheumatoid arthritis (RA) and a healthy control group, and to assess the impact of sarcopenia on osteoporosis, fall risk, and fracture risk. Materials and Methods: The study was designed as a hospital-based, prospective, cross-sectional, controlled study. Between August 2023 and August 2025, a total of 101 patients aged over 50 years who met the 2010 ACR/EULAR classification criteria for rheumatoid arthritis (RA), and 100 age- and sex-matched healthy controls were included. Demographic characteristics and RA-related parameters of both groups were examined. For the diagnosis of sarcopenia, the International Society of Physical and Rehabilitation Medicine Sarcopenia Special Interest Group (ISarcoPRM) diagnostic algorithm was used. The diagnosis and severity of sarcopenia were determined by handgrip strength measured with a Jamar dynamometer, the five-times sit-to-stand test, ultrasound-based measurements of anterior thigh muscle thickness and Achilles tendon thickness, and the 6-meter walk test. Dual-energy X-ray absorptiometry (DXA) was used to assess osteoporosis. Fracture risk was recorded using the FRAX assessment tool. In addition, participants were questioned about any history of falls or fractures during the previous year. Pain levels of all participants were evaluated using the Visual Analogue Scale (VAS), fall risk using the Tinetti Balance and Gait Assessment Scale, and disease-related functional limitation in the patient group using the Health Assessment Questionnaire (HAQ). Disease activity was assessed using the Disease Activity Score-28 Erythrocyte Sedimentation Rate (DAS28-ESR) method. Results: The prevalences of osteoporosis, sarcopenia, and osteosarcopenia were significantly higher in the RA group compared to the control group (40.6%, 39.6%, and 32.7%, respectively; p < 0.001, p = 0.007, and p = 0.003, respectively). Patients with RA had a higher number of falls, higher number of fractures, and higher FRAX scores, whereas their bone mineral density (BMD) and T-score values were significantly lower (p < 0.001). Among patients with RA, those with sarcopenia had significantly higher age, body mass index (BMI), number of falls, number of fractures, FRAX scores, DAS28-ESR, and HAQ scores compared to those without sarcopenia, while their BMD and T-scores were significantly lower. In the logistic regression analysis, the risk factors for sarcopenia in RA individuals were the number of falls (OR = 11.229; 95% CI 3.179–39.665; p < 0.001), presence of osteoporosis (OR = 13.660; 95% CI 2.628–70.990; p = 0.002), DAS28-ESR score (OR = 6.720; 95% CI 1.732–26.068; p = 0.006), and increased BMI (OR = 1.271; 95% CI 1.077–1.500; p = 0.005). In the logistic regression analysis for osteoporosis, steroid use was associated with an increased risk (OR = 4.239; 95% CI 1.501–11.975; p = 0.006), while regular exercise habits were associated with a reduced risk (OR = 0.239; 95% CI 0.061–0.944; p = 0.041). The severity of sarcopenia showed a moderate negative correlation with quadriceps muscle thickness, a strong negative correlation with balance, a moderate negative correlation with walking performance, a moderate positive correlation with fracture risk and number of falls, and a moderate negative correlation with bone mineral density. Conclusion: This study demonstrated that the coexistence of sarcopenia and osteoporosis is common among patients with rheumatoid arthritis (RA) and that this condition is associated with increased risk of falls, fractures, balance impairment, and physical limitations. The findings highlight that maintaining an ideal body weight and achieving effective disease activity control play critical roles in the prevention of sarcopenia, while promoting regular exercise habits and limiting steroid use are crucial for preventing osteoporosis. Adopting multidisciplinary and individualized approaches in the management of RA patients is essential for developing long-term strategies aimed at preserving muscle and bone health.
Benzer Tezler
- Romatoid artritli hastalarda osteosarkopeninin kinezyofobi ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of osteosarcopenia on kinesiophobia and quality of life in patients with rheumatoid arthritis
FATMA YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ COŞKUN ZATERİ
- Romatoid artritli hastalarda fonksiyonel kapasiteyi etkileyen faktörler üzerine bir çalışma
Başlık çevirisi yok
TİJEN ERGÖNEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
RomatolojiHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYFER SADE
- Romatoid artritli hastalarda plazma, lökosit ve eritrosit içi çinko, bakır magnezyum düzeylerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
MAHFUZ GÜLER
- Romatoid artritli hastalarda lokal soğuk uyarana termoregülatuar yanıtın değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ARİF DÖNMEZ
- Romatoid artritli hastalarda hastalığın aktivasyonu ile ilgili biokimyasal ve immünolojik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
VAHDET GÜL