Mûsâ Cârullah'ın içtihat ve maslahat anlayışı
Mûsâ Cârullah's understanding of ijtihad and maslahah
- Tez No: 988974
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH OKUMUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mûsâ Cârullah Bigiyef, içtihat ve maslahat anlayışıyla dikkatleri üzerine çekmiş bir alimdir. O bu yönüyle ve özellikle kutup bölgelerinde ibadet vakitlerinin belirlenmesiyle ilgili görüşleri açısından incelenmeye değer bulunmuştur. Cârullah'ın, nassların ruhuna bağlı kalırken, maslahat ilkesine dayalı pratik ve adil çözümler önermesi, İslam hukukunun esneklik ve güncellik kazanmasına katkı sağlamıştır. Bu tezde, Cârullah'ın İslam hukuk geleneğine bağlı kalmakla birlikte, çağının toplumsal ve coğrafi şartlarına uyum sağlayan yenilikçi içtihat yaklaşımı analiz edilmiştir. Aynı zamanda Cârullah'ın fıkıh ve usul literatürüne getirdiği eleştiriler, taklide karşı tavrı, içtihadın zarureti ve maslahatı bağımsız bir delil olarak değerlendirmesinden de söz edilmiştir. Kutup bölgelerinde namaz ve oruç gibi ibadetlerin ifasında karşılaşılan yeni problemler, Cârullah'ın teorik yaklaşımının pratikteki yansımaları açısından ele alınmıştır. Bu çalışmalar, Cârullah'ın temel eserleri ile ilgili klasik ve güncel kaynaklar karşılaştırmalı yöntemle incelenerek, görüşlerinin İslam hukuku içerisindeki özgün yeri ortaya konulmuştur. Cârullah'ın içtihat ve maslahat anlayışı, dinamik, uygulanabilir ve çağdaş ihtiyaçlara cevap verebilen bir model sunduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
Mūsā Jārullāh Bigiyef is a scholar who has drawn considerable attention through his understanding of ijtihād and maṣlaḥa. Owing to these aspects -particularly his views on determining times of worship in polar regions- his thought has been regarded as worthy of close examination. While remaining faithful to the spirit of the naṣṣ, Jārullāh's proposal of practical and just solutions grounded in the principle of maṣlaḥa has contributed to enhancing the flexibility and contemporaneity of Islamic law. This thesis analyzes Jārullāh's innovative ijtihād approach, which, while remaining rooted in the Islamic legal tradition, is capable of adapting to the social and geographical conditions of his time. It also addresses his critiques of the fiqh and uṣūl literature, his stance against taqlīd, his emphasis on the necessity of ijtihād, and his evaluation of maṣlaḥa as an independent legal proof. The new problems encountered in the performance of acts of worship such as prayer and fasting in polar regions are examined as practical reflections of Jārullāh's theoretical approach. In this study, Jārullāh's principal works are analyzed through a comparative method alongside classical and contemporary sources, with the aim of demonstrating the distinctive position of his views within Islamic law. It can be argued that Jārullāh's understanding of ijtihād and maṣlaḥa offers a dynamic, applicable model capable of responding to contemporary needs.
Benzer Tezler
- Cemâleddîn Afgânî'nin Osmanlı ve Kazanlı Türk aydınları üzerindeki tesiri
The effect of Cemâleddîn Afgânî on Ottoman and Kazan Turkish intellectuals
MEHMET KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TarihNecmettin Erbakan ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ALİ POLAT
- Musa Carullah Bigiyef'in Tanrı ve din tasavvuru
Musa Carullah Bigiyef's conception of God and religion
MUSTAFA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH TOKTAŞ
- Musa Carullah'ın“Hatun”adlı kitabı ışığında İslam kadını
Başlık çevirisi yok
SEMRA ULAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜÇTEBA UĞUR
- Musa Carullah'ın eserlerinde Rusya Müslümanları'nın ilk siyasi faaliyetleri
The early political activites of the Muslims of Russia in the writings of Musa Jarulla bigiev: 1905-1906
GÜLŞAH İLERİ
- Musa Carullah Bigiyef'in Kur`an anlayışı ve yorum yöntemi
Musa Carullah Bigiyef's comprehension of Qur`an and his interpretation method
AHMET İŞLEYEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HALİS ALBAYRAK