Ayaktan kemoterapi alan yaşlı kanser hastaları ve bakım vericilerine yönelik nitel bulgular ve uzman görüşleri doğrultusunda bir psikososyal güçlendirme programının geliştirilmesi
Development of a psychosocial empowerment program for older patients with cancer receiving outpatient chemotherapy and their caregivers based on qualitative findings and expert opinions
- Tez No: 988568
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AZİZE ATLI ÖZBAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Psikiyatri, Onkoloji, Nursing, Psychiatry, Oncology
- Anahtar Kelimeler: Bakım verenler, Psikososyal bakım, Yaşlılar için sağlık hizmetleri, Caregivers, Psychosocial care, Health services for the aged
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ayaktan kemoterapi alan yaşlı kanser hastaları ve bakım vericilerinin destekleyici bakım gereksinimlerini derinlemesine anlamak ve elde edilen bulgulara dayalı olarak geliştirilen psikososyal güçlendirme programının kapsam geçerliliğini sağlamak amacıyla iki aşamada yürütülmüştür. Nitel araştırma deseni kullanılan birinci aşama, ayaktan kemoterapi alan 18 yaşlı kanser hastası ve 12 bakım verici ile tamamlanmıştır. Veriler sosyodemografik bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış; tematik analiz yöntemiyle analiz edilen bulgular 'Değişimler' ve 'Tepkiler olmak üzere iki ana bağlam altında kategorize edilerek 'Yaşlı Hasta Rolü', 'Bakım Verici Rolü', 'Kişilerarası Dinamikler', 'Duygular, 'Uyum Çabası' ve 'Destek Talebi' temaları elde edilmiştir. Sonuçlar hem hastaların hem de bakım vericilerin önemli düzeyde psikososyal destek gereksinimleri olduğunu ve bu gereksinimlere yönelik müdahalelerin gerekliliğini ortaya koymuştur. Araştırmanın ikinci aşamasında, birinci aşamada elde edilen nitel bulgular doğrultusunda Zimmerman'ın Güçlendirme Kuramı, Peplau'nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı ve Moreno'nun Rol Kuramı temel alınarak 'Yaşlı Kanser Hastaları ve Bakım Vericilere Yönelik Psikososyal Güçlendirme Programı' geliştirilmiş ve programın kapsam geçerliliği değerlendirilmiştir. Programın ortalama Kapsam Geçerlik Oranı 0,99 olarak hesaplanmıştır. Dört modülden oluşan programın ilk iki modülü hasta ve bakım vericiyle eş zamanlı fakat ayrı ayrı, sonraki iki modülü ise birlikte uygulanacak şekilde yapılandırılmıştır. Bulgular, programın içerik ve oturum yapılarının anlaşılır, uygulanabilir ve kültürel olarak uygun olduğunu; dil ve örneklerin katılımcıların deneyimleriyle uyumlu olduğunu göstermiştir. Katılımcı grubun özelliklerine uygun olarak, programın pilot çalışmalarla uygulanabilirliğinin test edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The research consists of two stages: to gain an in-depth understanding of the supportive care needs of elderly cancer patients receiving outpatient chemotherapy and their caregivers and to design the content validity of the psychosocial empowerment program developed based on the findings of the first stage. The first stage, which used a qualitative research design, was completed with 18 older patients with cancer receiving outpatient chemotherapy and 12 family caregivers. Data were collected using a sociodemographic information form and a semi-structured interview form; findings analyzed using thematic analysis were categorized under two main contexts, 'Changes' and 'Responses', yielding the themes 'Role of the Older Patient', 'Role of the Caregiver', 'Interpersonal Dynamics', 'Emotions', 'Efforts to Adapt', and 'Request for Support'. The results revealed that both patients and caregivers have significant psychosocial support needs and that interventions addressing these needs are essential. In the second stage, based on the qualitative findings obtained in the first stage, the 'Psychosocial Empowerment Program for Older Patients with Cancer and Their Caregivers' was developed using Zimmerman's Empowerment Theory, Peplau's Interpersonal Relations Theory, and Moreno's Role Theory, and its content validity was evaluated. The program's average Content Validity Ratio was calculated as 0.99. The program, consisting of four modules, is structured so that the first two modules are implemented simultaneously but separately with the patient and caregiver, while the next two modules are implemented together. The results indicate that the program's content and session structures are understandable, applicable, and culturally appropriate; the language and examples are consistent with the participants' experiences. It is recommended that the feasibility of the program be tested, tailored to the characteristics of the participant group.
Benzer Tezler
- Pre-eklampsi ve eklampsi vakalarında immünoglobülin düzeylerinin değerlendirilmesi (Klinik ve immünobiolojik araştırma)
Examination des valeurs d'immunoglobulines en cas de la toxemie gravidique
M. MURAT SEMİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Hazır giyim üreten bir işletmede organizasyon ve yönetim sorunları
Başlık çevirisi yok
GÜLCAN GÖNENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RASİH DEMİRCİ
- Dönemsel yayınlarımızda reklamcılık işlevi ve basının kamuoyu oluşturma görevi ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
NEYLAN GÖNLÜYÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYIHAN İÇEL