Orta Asya Türk Şamanizmi'nde hastalıklar ve tedavi yöntemleri
Diseases and treatment methods in Central Asian Turkish Shamanism
- Tez No: 988094
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CİHAD CİHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Orta Asya Şamanizmi'nde hastalıkların temel nedeni genellikle doğa üstü güçlerin veya ruhların olumsuz etkileri ile ilişkilendirilmiştir. Orta Asya'nın Şamanist Türk topluluklarına göre insanlar; sağlıklarını, ruhların veya doğa üstü varlıkların onlara kızgınlığı sonucu kaybetmektedirler. Bu noktada devreye giren şaman/kam/baksı denilen ruhani kimseler manyak denilen giydikleri özel giysiler ve kullandıkları davul, ayna, kuş tüyü gibi materyaller ile çeşitli ayin veya ritüeller düzenleyerek insanları sağlıklarına kavuşturmaya çalışmışlardır. Uyguladıkları çeşitli ritüeller esnasında ruhlar dünyası ile iletişim kuran şaman/kam/baksı denen bu ruhani kişilerin en önemli görevlerinden biri de hastalığın kaynağını anlamak ve insanlarını sağlığına kavuşturmak olmuştur. Hasta tedavisinde uygulanan ritüeller veya ruhlarla iletişime geçmenin işe yaramadığı, yetersiz kaldığı noktalarda ise Otacı denen kişiler doğadan elde ettikleri şifalı bitkiler ile insanların sağlığına kavuşması için çeşitli merhem, yiyecek veya içecekler hazırlayarak onların sağlıklarına kavuşmaları için uğraş vermişleridir. Otacıların doğayı bu kadar iyi tanıması ve çeşitli hastalıklara iyi gelecek şifalı bitkileri biliyor olması şüphesiz ki yıllar süren bir ananenin ve deneme-yanılma yönteminin ürünü olmuştur. Tezin birinci bölümünde Orta Asya Şamanizmi, şaman olma ritüeli, şamanın görevleri şaman/kam/baksı üçlemesi ve kullandıkları materyaller açıklanmıştır. İkinci bölümde Orta Asya Şamanizmi'nde yer alan hastalıklar tasnif edilmiş ve detaylandırılmıştır. Üçüncü bölümde Orta Asya Şamanizmi'nde uygulanan tedavi yöntemleri açıklanmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümde ise Orta Asya Şamanist kavimlerinin hasta tedavisinde kullandıkları materyaller ve oluşturdukları ilaç tarifleri belirtilmiştir.
Özet (Çeviri)
In Central Asian Shamanism, the root cause of illness is often associated with the negative influence of supernatural forces or spirits. According to the Shamanist Turkic communities of Central Asia, people lose their health as a result of the anger of spirits or supernatural beings. At this point, spiritual figures called shamans/kam/baksı stepped in. They wore special clothing called manyaks and used materials such as drums, mirrors, and bird feathers to organize various ceremonies or rituals to restore people to health. One of the most important duties of these spiritual figures, who communicated with the spirit world during various rituals, was to understand the source of illness and restore people to health. When rituals or communication with spirits proved ineffective or insufficient in treating patients, herbalists, called herbalists, prepared various ointments, foods, or beverages using medicinal herbs obtained from nature to help people regain their health. The herbalists' intimate knowledge of nature and their knowledge of medicinal plants that can cure various ailments are undoubtedly the product of years of tradition and trial and error. The first section of the thesis explains Central Asian Shamanism, the ritual of becoming a shaman, the duties of a shaman, the shaman/kam/baksi trinity, and the materials they use. The second section classifies and details the diseases found in Central Asian Shamanism. The third section explains the treatment methods employed in Central Asian Shamanism. The fourth and final section of the study describes the materials used by Central Asian Shamanist tribes in their treatment and the medicine recipes they created.
Benzer Tezler
- Asya Şaman müzik ritüellerindeki ritim aletlerinin tarihi kökenleri ve kültürel özellikleri
Historical roots and the cultural aspects of the rhythm equipments in Asian Shaman musical rituals
ŞÜKRÜ BURBAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULVAHAP KARA
- Mitolojik kökenleriyle Türklerde Şamanizm ve kadın
Shamanism and women in Turks with mythological origins
ÖZGÜR ELSA ÖZBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN YİTİK
- Orta Asya`dan Osmanlı`ya Türk deri sanatı ve aksesuarları üzerine bir kimlik araştırması
A Resarch over the identity Turkish leather art and accessories from Central Asia to Ottoman Period
ZEYNEP GARGI
- Bursa Misi (Gümüştepe) Köyü geleneksel konut mimarisi
Traditional housing architecture in Bursa Misi Village (Gümüştepe)
ADİL MESUT ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sanat TarihiAkdeniz ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN KILIÇ
- Kelkit yöresine ait zili teknikli düzdokuma yaygılardan örnekler
Excmples of plai̇n woven useol zi̇li̇ tecni̇que of Kelki̇t area
ZÜHAL BAYLAN ÇALIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Sanat TarihiNecmettin Erbakan Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA YILDIRIM