Akut pankreatit nedenli hospitalize edilen hastalarda tanı anında bakılan RDW/PLT oranının hastalık şiddeti üzerindeki etkisi
The effect of RDW/PLT ratio at the time of diagnosis on disease severity in patients hospitalized for acute pancreatitis
- Tez No: 987682
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERHAN BOZKURT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Akut pankreatit (AP), karın ağrısı ve kanda pankreas enzimlerinin yüksekliği ile karakterize enflamatuvar bir durumdur. Hastaneye yatışın önde gelen gastrointestinal sistem nedenlerinden biridir. AP etiyolojisinde safra kesesi taşları ve kronik alkol kullanımı temel nedenlerdendir ve vakaların yaklaşık üçte ikisini oluştururlar. Yıllık AP insidansı 4,9-35/100,000' dir. AP insidansı, obezite ve safra kesesi taşlarının artışı nedeniyle dünya genelinde artmaktadır. AP değişken şiddete sahip olabilen hastalıktır ve çoğunlukla hafif veya orta şiddette olup, hasta tamamen iyileşir. AP'de ölüm sıklıkla ilk iki haftalık dönemde sistemik enflamatuvar yanıt sendromu ve organ yetmezliğinden kaynaklanırken, iki haftadan sonra sepsis ve komplikasyonlarından kaynaklanır. AP'nin şiddetini belirlemede faydalanılan indekslerden biri Bedside Index of Severity in Acute Pancreatitis (BISAP) skorlamasıdır. BISAP skoru, 2000-2001 yılları arasında 17,922 AP vakası ile yapılmış bir çalışmaya dayanmaktadır. 2004 -2005 yılları arasında ise bu çalışma 18,256 vakada doğrulanmıştır. BISAP skorlamasında, ilk 24 saat içinde BUN >25 mg/dL yüksekliği, bozulmuş mental durum, SIRS, 60 yaş üzeri veya plevral efüzyon varlığı kriterlerine birer puan verilir. Skorun sıfır olduğu hastalarda ölüm oranı %1,4'ün altında bulunurken, skorun 5 olduğu hastalarda ölüm oranı %22 olarak gözlemlenmiştir. Eritrosit dağılım genişliği (RDW), eritrositlerin boyutundaki değişikliklerin bir ölçümüdür. RDW artışıyla, nedeni hala bilinmemekle birlikte, birçok hastalık grubunda, hastalarda ölüm oranı da artmaktadır. Trombositler, megakaryositlerin sitoplazma parçalarıdır. Hücre hemostazında önemli bir rol oynarlar. Akut sepsis, doku nekrozu, damar duvarı bozuklukları, kronik enflamatuvar hastalıklar gibi pek çok durum trombositlerin tüketiminde artışa yol açmaktadır. RDW/PLT oranı, enflamasyonun şiddetini yansıtan, kolay erişilebilir ve düşük maliyetli bir hematolojik parametre olarak öne çıkmaktadır. Artan RDW değeri hücresel stres ve enflamasyonu, azalan trombosit sayısı ise hastalığın ciddiyetini yansıtmaktadır. Literatürde AP, sepsis, karaciğer hastalıkları, kalp yetersizliği ve bazı malignitelerde prognostik bir öngörücü olarak kullanılabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Biz de çalışmamızda, AP nedenli hospitalize edilen hastalarda RDW/PLT oranın AP şiddetiyle ilişkisini ortaya koymaya çalıştık. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak yapılan bu çalışma, Ocak 2020-Temmuz 2024 tarihleri arasında Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversite Hastanesi İç Hastalıkları kliniğine AP tanısıyla yatışı yapılan 18 yaş ve üzeri 229 hastanın kayıtları incelenmiş bu hastalardan dışlama kriterlerine sahip olanlar ekarte edilmiştir. Hastanede yatış sürelerine göre 7 gün ve daha az yatışı olanlar erken yatış, 8 gün ve üzerinde hastanede yatışı olanlar geç yatış olarak iki gruba ayrıldı. AP tanısı konulduğu andaki RDW/PLT değerleri, BISAP indeks skorları ve hastaların hastanede kalış süreleri ile karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS versiyon 25.0 programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 105 AP hastasının 36 (%34,3)'sı kadın ,69 (%65,7)'u erkekti. Bu hastaların 64 (%60,95)'ü 60 yaş altı, 41 (%39,04)'i 60 yaş ve üstüydü. Hastalar arasında en sık kronik hastalık 34 (%32,4) hastada görülen hipertansiyondu. İkinci sıklıkta ise 32 (%30,5) hasta ile diabetes mellitus, üçüncü sırada ise 22 (%21) hasta ile hiperlipidemiydi. Ortalama yaş 53,1±20,12 ve ortalama yatış süresi 6,4 gün±2,7 olarak belirlendi. Hastaların BISAP skorları ile yatış süreleri istatistiksel olarak analiz edildiğinde aralarında pozitif istatistiksel anlamlı (p<0,05) ilişki bulundu. BISAP skoru <3 ve 3 ve üzeri olan hastaların RDW/PLT değerlerinin istatistiksel karşılaştırılmasında, BISAP skoru 3 ve üzeri olan hastalarda RDW/PLT değerinin <3 olan hastalara göre anlamlı olarak (p<0,05) yükseldiği gözlendi. Hastaların RDW/PLT değerlerinin yatış süresi ve CRP, BUN, kreatinin, hematokrit, trigliserit, HDL-K, LDL-K düzeylerine göre karşılaştırılmasında istatistiksel anlamda bir farklılığın bulunmadığı gözlendi (p>0,05). RDW düzeyi ile yatış süreleri arasında, yaş ile yatış süreleri arasında, BUN düzeyleri ile yatış süreleri arasında, kreatinin düzeyleri ile yatış süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki (p<0,05) ve yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL-K) ile yatış süreleri arasında, düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol (LDL-K) ile yatış süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki (p<0,05) bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen veriler, yatış esnasında RDW/PLT oranının ve RDW, kreatinin, BUN, HDL-K, LDL-K, yaş gibi parametrelerin klinik şiddetle ilişkili olabileceğine işaret etmektedir. Ancak AP prognozunun değerlendirilmesinde daha kesin tahminlerde bulunabilmek için prospektif, çok merkezli ve daha çok katılımcılı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: Acute pancreatitis (AP) is an inflammatory condition characterized by abdominal pain and the elevation of pancreatic enzymes in the blood. It is one of the leading causes of hospitalization for gastrointestinal disorders. Gallstones and chronic alcohol use are the primary causes of AP etiology, accounting for approximately two-thirds of cases. The annual incidence of AP is 4.9-35/100,000. The incidence of AP is increasing worldwide due to the rise in obesity and gallstones. AP is a disease that can vary in severity and is mostly mild or moderate, with patients recovering completely. In AP, death often occurs during the first two weeks due to systemic inflammatory response syndrome and organ failure, while after two weeks it is caused by sepsis and its complications. One of the indices used to determine the severity of AP is the Bedside Index of Severity in Acute Pancreatitis (BISAP) scoring system. The BISAP score is based on a study conducted between 2000 and 2001 involving 17,922 cases of AP. Between 2004 and 2005, this study was validated in 18,256 cases. In the BISAP scoring system, a BUN level >25 mg/dL within the first 24 hours, impaired mental status, SIRS, age over 60, or the presence of pleural effusion are each scored as one point. The mortality rate was found to be below 1.4% in patients with a score of zero, while the mortality rate was observed to be 22% in patients with a score of 5. Red blood cell distribution width (RDW) is a measure of variation in the size of red blood cells. Although the cause remains unknown, an increase in RDW is associated with an increased mortality rate in patients with many disease groups. Platelets are fragments of megakaryocyte cytoplasm. They play an important role in cellular hemostasis. Conditions such as acute sepsis, tissue necrosis, vascular wall disorders, and chronic inflammatory diseases lead to increased platelet consumption. The RDW/PLT ratio stands out as an easily accessible and low-cost hematological parameter that reflects the severity of inflammation. An increased RDW value reflects cellular stress and inflammation, while a decreased platelet count reflects the severity of the disease. Studies in the literature show that it can be used as a prognostic predictor in AP, sepsis, liver diseases, heart failure, and some malignancies. In our study, we aimed to reveal the relationship between the RDW/PLT ratio and the severity of AP in patients hospitalized due to AP. Materials and Methods: In this retrospective study, the records of 229 patients aged 18 years and older who were admitted to the Internal Medicine Clinic of Afyonkarahisar Health Sciences University Hospital with an AP diagnosis between January 2020 and July 2024 were reviewed, and those who met the exclusion criteria were excluded. Patients were divided into two groups based on their length of hospital stay: those with a stay of 7 days or less were classified as early discharge, and those with a stay of 8 days or more were classified as late discharge. RDW/PLT values at the time of AP diagnosis were compared with BISAP index scores and hospital stay lengths. Statistical analyses were performed using the SPSS version 25.0 program. Findings: Of the 105 AP patients included in our study, 36 (34.3%) were female and 69 (65.7%) were male. Of these patients, 64 (60.95%) were under 60 years of age and 41 (39.04%) were 60 years of age and older. The most common chronic disease among the patients was hypertension, seen in 34 (32.4%) patients. The second most common was diabetes mellitus in 32 (30.5%) patients, and the third was hyperlipidemia in 22 (21%) patients. The mean age was 53.1±20.12, and the mean length of stay was 6.4±2.7 days. When patients' BISAP scores and length of stay were statistically analyzed, a positive statistically significant (p<0.05) relationship was found between them. When statistically comparing the RDW/PLT values of patients with BISAP scores <3 and 3 and above, it was observed that the RDW/PLT value was significantly (p<0.05) higher in patients with BISAP scores of 3 and above compared to patients with scores <3. No statistically significant difference was observed in the comparison of patients' RDW/PLT values according to length of stay and CRP, BUN, creatinine, hematocrit, triglyceride, HDL, and LDL cholesterol levels. (p>0.05). There was a statistically significant positive relationship (p<0.05) between RDW levels and length of stay, between age and length of stay, BUN levels and length of stay, creatinine levels and length of stay, a statistically significant negative relationship was found (p<0.05), between high density lipoprotein cholesterol (HDL-C) and length of stay, and between low density lipoprotein cholesterol (LDL-C) and length of stay. Results: The data obtained from our study indicate that the RDW/PLT ratio during hospitalization and parameters such as RDW, creatinine, BUN, HDL-C, LDL-C, and age may be associated with clinical severity. However, prospective, multicenter studies with larger sample sizes are needed to make more accurate predictions in the assessment of AP prognosis.
Benzer Tezler
- Akut pankreatit tanılı hastalarda, ranson kriterlerine göre hesaplanan hastalığın şiddeti ve mortalite oranının nötrofil-lenfosit oranı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between neutrophil-lymphocyte ratio and disease severity and mortality rate calculated according to ranson criteria in patients with acute pancreatitis
UMUT GÖKHAN ÖZDER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KOŞARGELİR
- Kistik fibrozis hastalarının hava yolu mikrobiyolojik profilinin değerlendirilmesi
Evaluation of microbiological airway profile of cystic fibrosis patients
LEYLA ÇİFTÇİ BOZBOĞA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VELAT ŞEN
- Akut pankreatit tanısı alan hastalarda kısa dönem prognozu tahmin etmede HAPS'ın değeri
The value of HAPS to predict short term prognosis in patients with acute pancreatitis
ALİ VEFA SAYRAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
İlk ve Acil YardımAkdeniz ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIRAY ÇETE
- 65 yaş ve üzeri karın ağrısı şikayeti ile acil servise başvuran hastaların prospektif değerlendirilmesi
Prospective evaluation of the patients aged 65 and older WHO consulted to the emergency service with the complaint of abdominal pain
MEHMET IŞIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımÇukurova ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET SEBE
- Akut pankreatit hastasında tam kan sayımı ne ifade eder? Bakıyoruz ama görüyor muyuz?
What does full blood count mean in a patient with acute pancreatitis? We look but do we see?
ŞAHESTE ŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
GastroenterolojiMersin Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN ALTINTAŞ