دور المغاربة في القدس في عهد صلاح الدين الأيوبي(1174-1260)
Eyyubiler döneminde Kudüs'teki Mağriblilerin varlığı (1174-1260)
- Tez No: 987269
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NERJES KADRO
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kudüs ve Filistin Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Eyyûbîler döneminde (H. 569-658 / M. 1174-1260) Mağriblilerin Kudüs şehrinde oynadığı merkezi rolü ele almaktadır. Bu dönem, onların kurumsal ve organize bir şekilde varlıklarının şekillendiği temel bir evredir. Araştırma, bu varlığın çok yönlü boyutlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu boyutlar, Selahaddin Eyyûbî'nin Kudüs'ü fetheden ordusundaki belirgin askeri katılımlarıyla başlar ki bu katılım, şehri savunmak üzere güvenilir bir garnizon olarak Kudüs'e yerleştirilmelerinin doğrudan nedeni olmuştur. Araştırma, 589 (H) yılında Sultan El-Efdal tarafından kendilerine vakfedilen“Mağribliler Mahallesi”ndeki sosyal hayatı inceler. Bu kapsamda askerler, alimler, öğrenciler ve mutasavvıflardan oluşan çeşitli demografik yapıları, Kudüs'ün kalbinde“küçük bir Mağrip”oluşturan örf ve adetleri ve Kudüs toplumunun diğer bileşenleriyle olan ilişkilerinin doğası analiz edilmektedir. Ayrıca, Mağribli alimlerin Maliki mezhebini yaymadaki rolleri, El-Efdaliyye Medresesi ve zaviyeler (örneğin, El-Mesmûdî Zaviyesi) gibi önemli eğitim ve manevi kurumlar kurmaları aracılığıyla yaptıkları ilmi ve kültürel katkılara da ışık tutulmaktadır. Bu kurumlar, şehrin entelektüel hayatını zenginleştirmiş ve mezhep çoğulculuğunun yerleşmesine katkıda bulunmuştur. Son olarak, araştırma, bu varlığın sürdürülebilirliğini sağlayan temel direk olarak Mağrib vakıfları sistemini analiz eder. Mağribliler Mahallesi vakfının kuruluşu ve önemi, diğer vakıf türleri (hayri ve zürri) ve bunların sosyal ve ekonomik bir güvenlik ağı sağlamadaki rolleri, ayrıca yönetim sistemi ve karşılaştığı zorluklar ele alınmaktadır. Araştırma, Eyyûbîler döneminde Kudüs'teki Mağribli varlığının sadece demografik bir göç olmayıp, askeri rol, sosyal örgütlenme, ilmi katkı ve vakıf aracılığıyla kurumsal temellendirmeyi birleştiren bütüncül bir olgu olduğu sonucuna varmaktadır. Bu da onları Kutsal Şehir'in tarihinde etkin ve köklü bir bileşen haline getirmiştir.
Özet (Çeviri)
This research examines the pivotal role played by the Maghribis (North Africans) in Jerusalem during the Ayyubid period (569-658 AH / 1174-1260 AD), a foundational era that witnessed the crystallization of their presence in an institutional and organized manner. The study aims to analyze the multifaceted dimensions of this presence, beginning with their prominent military participation in Saladin's army for the liberation of Jerusalem, which was a direct cause for their settlement in the city as a trusted garrison to defend it. The research explores the social life of the Maghribis within the“Maghribi Quarter”(Ḥārat al-Maghāriba), which was endowed to them as a waqf (pious endowment) by King al-Afdal, son of Saladin, in 589 AH. It analyzes their diverse demographic composition, which included soldiers, scholars, students, and Sufis, their customs and traditions that formed a“little Maghrib”in the heart of Jerusalem, and the nature of their relationships with other components of Jerusalem's society. Furthermore, the study highlights the scholarly and cultural contributions of the Maghribis, through the role of their scholars in disseminating the Maliki school of law, and the establishment of significant educational and spiritual institutions such as the alAfdaliyya Madrasa and various zawiyas (e.g., Zawiyat al-Masmudi). These institutions enriched the intellectual life and contributed to the consolidation of doctrinal pluralism in the city. Finally, the research analyzes the system of Maghribi waqfs as the primary pillar that ensured the sustainability of this presence. It addresses the establishment and importance of the Maghribi Quarter waqf, other types of endowments (charitable and family), and their role in providing a social and economic safety net, in addition to their administrative system and the challenges it faced. The study concludes that the Maghribi presence in Jerusalem during the Ayyubid era was not merely a demographic migration but an integrated, multidimensional phenomenon that combined military roles, social organization, scholarly contribution, and institutional foundation through the waqf, making them an active and deep-rooted component in the history of the Holy City.
Benzer Tezler
- دور العلماء الكرد في خدمة اللغة العربية في العهد العثماني
Osmanlı Döneminde Kürt alimlerinin Arap diline hizmetleri
SALAM KHALEEFA HAMAD
Yüksek Lisans
Arapça
2016
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM USTA
- دور القواعد المقاصدية في بناء أحكام الأحوال الشخصية الزواج و الطلاق نموذجاً دراسة تطبيقية مقاصدية
Devru'l-Kavâidi'l-Mekâsidiyye fî Binâi Ahkâmi'l-Ahvâli'ş-Şehsiyye (ez-Zevâc ve't-Talâk nemuzecen)
OMAR ABDULLAH OMARAGHA
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHİTTİN ÖZDEMİR
- دور الاقتصاد الاسلامي في تنمية القطاع الخاص
Özel sektör gelişiminde İslam ekonomisinin etkisi
MOHAMMED JASIM MOHAMMED ALDHEYABI
Yüksek Lisans
Arapça
2017
Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam Hukuku Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MOHAMED ADNAN DARWİCH
- دور الصكوك الإسلامية في تمويل البنية التحتية في ليبيا
Libya altyapısı finansmanında İslami sukukların rolü
OMAR HUSEN OMAR ALSHREF
Yüksek Lisans
Arapça
2018
Dinİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASHRAF DAWABA
- دور الحوكمة في تنمية الوقف واستدامته
Vakfın gelişiminde ve sürdürülebilirliğinde yönetişimin rolü
NABİL MOHAMED ZOHEİR ALBABLY
Yüksek Lisans
Arapça
2019
Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDELKADER CHACHI