Geri Dön

El-Murâdî'nin Tavzîhu'l-makâsıd ve'l-mesâlik adlı eserinin Arap dili ve edebiyatına katkısı

The contributton of al-Murâdî's work called Tavzîh al-makâsid ve al-Masâlik to Arabic language and literature

  1. Tez No: 987246
  2. Yazar: MEHMET TOPUZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT TALA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dilbilim, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu eser Ebû Muhammed (Ebû Alî) Bedrüddîn Hasen b. Kâsım b. Abdillâh b. Alî el-Murâdî (ö. 749/1348)'nin, telifi İbn Mâlik et-Tâî (ö. 672/1274)'ye ait olan el-Elfiyye isimli manzumesine yazmış olduğu Tavzîhu'l-makasıd ve'l-mesâlik bi-şerhi Elfiyyeti İbn Mâlik isimli eser üzerinde incelemelerde bulunmayı amaçlamaktadır. Bu araştırmanın konusunu, Murâdî'nin şerhinin Arap dil bilimine olan katkıları ve diğer el-Elfiyye şerhlerinden hangi yönleriyle ayrıldığına dair değerlendirmeler oluşturmaktadır. Araştırmanın sınırlarını didaktik şiire dair malumatlar, İbn Mâlik ve Murâdî'nin telif etmiş olduğu eserler ve bu iki alim hakkında kaynaklarda geçen rivayetler oluşturmaktadır. Bu çerçevede elde edilen veriler analiz ve istikra metoduyla bir sonuca bağlanmıştır. Araştırmamız giriş, iki ayrı bölüm, sonuç ve kaynakça bölümlerinden oluşmaktadır. Araştırmada öncelikle Didaktik şiirin mahiyetinden ve gelişim sürecinden bahsedilmektedir. İkinci bölümde ise Murâdî'nin hayatı konu edilmiştir. Bu bağlamda ilk olarak yaşamış olduğu dönemin sosyal ve siyasî durumuyla alakalı bilgiler verilmiştir. Yine bu bağlamda kendisinin ilim serüvenine ve telif etmiş olduğu eserlere de temas edilmiştir. Sonrasında ise Tavzîhu'l-makâsıd ve'l-mesâlik'in muhtevası ve metodu incelenmiştir. Bu konuların yanı sıra Murâdî'nin İbn Mâlik'e yöneltmiş olduğu eleştiriler de konu edilmiştir. Araştırmamız esnasında Tavzîhu'l-makâsıd ve'l-mesâlik isimli eserin iki farklı tahkikli neşrinden yararlanılmıştır. Bu baskılar Prof. Dr. Abdurrahman Ali Süleyman ve Ahmed Mahmûd Azûr'un yayına hazırlamış olduğu baskılardır. Araştırmamız esnasında, manzum tarzda yazılan eserlerin Arap dili öğretimindeki yeri yadsınamaz konumu ve bu tarzdaki eserlerin medrese müfredatlarına yaptığı etkiye temas edilmiştir. Ayrıca Murâdî'nin İbn Mâlik'in eserleri üzerindeki vukufiyeti, konuların şerhi esnasında kullandığı müdellel üslup ve eleştirel kişiliği ile dile getirdiği itirazlara dair saptamalar yapılmıştır.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the work Tawḍīḥ al-Maqāṣid wa'l-Masālik bi-Sharḥ Alfiyyat Ibn Mālik written by Abū Muḥammad (Abū ʿAlī) Badr al-Dīn Ḥasan b. Qāsim b. ʿAbd Allāh b. ʿAlī al-Murādī (d. 749/1348), which is a commentary on Al-Alfiyya, the didactic poem authored by Ibn Mālik al-Ṭāʾī (d. 672/1274). The research focuses on evaluating the contributions of al-Murādī's commentary to the field of Arabic linguistics and identifying the aspects that distinguish it from other commentaries written on Al-Alfiyya. The scope of this study is limited to information related to didactic poetry, the works authored by Ibn Mālik and al-Murādī, and the reports found in biographical sources concerning these two scholars. The second chapter deals with al-Murādī's life, including information about the social and political context of his time, his scholarly career, and his authored works. During the course of this study, two different critical editions of Tawḍīḥ al-Maqāṣid wa'l-Masālik were utilized: one prepared by Prof. Dr. ʿAbd al-Raḥmān ʿAlī Sulaymān and another by Aḥmad Maḥmūd ʿAzūr. The research also touches upon the undeniable significance of didactic works written in verse in the teaching of the Arabic language and their impact on the curricula of madrasas. Additionally, it presents observations regarding al-Murādī's deep familiarity with Ibn Mālik's works, his use of an evidential and reasoned style in his commentary, and his critical personality reflected in the objections he raised.

Benzer Tezler

  1. الإجماع النحوي عند المرادي (المتوفى: 749ه) دراسة تحليلية

    Analitik bir çalışma olan al-Moradi'nin dilbilgisi konsensüsü (Öldü: 749 ah)

    AMMAR YASİR MAHMOOD ABDULMONEEM

    Yüksek Lisans

    Arapça

    Arapça

    2022

    DinKarabük Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MOHAMMAD NADER ALI

  2. Murâdî'nin el-Cena'd-dânî eseri ile İbni Hişâm'ın Muğni'l-Lebîb eseri'nin karşılaştırılması

    The comparing between al-Jana al-dânî fi Huruf al-Ma'ani that belong to al-Murâdî and Moughni al-Labib that belong to Ibn Hisham

    MEHMET ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    DinFırat Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ÖZLİ

  3. Hanefî Alim Ali el-Murâdî'nin mezheplere bakışı

    Hanafi scholar Ali al-Muradi's perspective on sects

    ABDULLAH SİNAN SOYSAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Dinİstanbul Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ADEM ARIKAN

  4. İlk dönem Şâfiî mezhebinin oluşum sürecinde Rebî' b. Süleyman el-Murâdî'nin yeri ve önemi

    Rebî' b. Suleyman el-Murâdî's position and importance in process of formation of the first period Shafii sect

    MUHAMMED RUHULLAH SOLMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    HukukAtatürk Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BEŞİR GÖZÜBENLİ

  5. Mağrib'te Eş'arîliğin teşekkül süreci (5/11. Yüzyıl) ve Ebû Bekir el-Murâdî el-Hadramî'nin kelâm yöntemi

    The formation of Ash'arism in the Maghreb (5th/11th Century) and Abū Bakr al-Murādī al-Hadramī's method of theology

    MEHMET MESUT KAPLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DinSiirt Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FADIL AYGAN