Geri Dön

Okul öncesi öğretmenliği mesleğine ilişkin cinsiyet algıları ve meslek stereotiplerinin yansımaları

The effects of perceptions of femininity and masculinity and occupational stereotypes on professional practices in the field of preschool teaching

PDF İndir

  1. Tez No: 987229
  2. Yazar: HANIM GÜLER
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. TURĞAY ÖNTAŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, okul öncesi öğretmenliği mesleğinde cinsiyet algıları ve meslek stereotiplerinin etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Toplumda çocuk bakımı, şefkat ve ihtiyaçları karşılama gibi özellikleri nedeniyle genellikle kadınlara uygun bir meslek olarak algılanan okul öncesi öğretmenliği, erkeklerin profesyonel alanına girmesi durumunda cinsiyet normlarıyla çelişmektedir. Kadınların alanda ön planda olmaları, mesleklerin stereotipik algılarıyla daha da belirginleşirken, erkeklerin meslekte sayıca yoğunlukta olmamaları cinsiyet temelli profesyonel farklılıkların bir yansıması olarak gözlemlenmektedir. Ayrıca çalışmada toplumun cinsiyet algılarının bireylerin meslek icra pratikleri üzerindeki etkisi ele alınmaktadır. Öğretmenlerin cinsiyet algılarının, çocukların ilk eğitim deneyimlerini şekillendirmesi nedeniyle konunun önemi bulunmaktadır. Okul öncesi öğretmenliği, çocukların bilişsel, duyuşsal, sosyal ve dil gelişimlerini desteklemeyi amaçlayan, belirli mesleki bilgi, beceri ve tutumları gerektiren bir alan olarak mesleki gereklilikler ve yeterlilikler temelinde tanımlanmaktadır. Cinsiyet algıları ve toplumsal cinsiyet temelli mesleki stereotipler, bu mesleğin sıklıkla“anneliğin doğal bir uzantısı”olarak görülmesine zemin hazırlamaktadır. Toplumda cinsiyet algısı şemalarının etkisiyle 'Erkekten okul öncesi öğretmeni olmaz.' düşüncesi yaygındır. Okul öncesi öğretmenliği mesleğinde cinsiyet algılarının mesleki kimlik inşasını nasıl etkilediğini ortaya koymaktadır. Cinsiyet temelli algıların ve kalıplaşmış yargıların, öğretmenlerin mesleki deneyimlerine ve özdeşleşme süreçlerine yansımalarının farkına varılması, alandaki profesyonel gelişimi zenginleştirebilir. Araştırma bulguları, erkek okul öncesi öğretmenlerinin çoğu zaman cinsiyet temelli kalıplar doğrultusunda değerlendirildiğini ve bu durumun özellikle sınıf yönetimi, otorite, disiplin ve veli iletişimi gibi alanlarda farklılaşan deneyimlere yol açtığını göstermektedir. Okul öncesi öğretmenlerinin meslek ve cinsiyet algılarının daha derinlemesine anlaşılması hem meslektaşlar hem de veliler açısından daha kapsayıcı ve eşitlikçi yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayacak; aynı zamanda gelecekteki araştırmalar için de yeni bir tartışma zemini oluşturması beklenmektedir.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the effects of gender perceptions and occupational stereotypes in the preschool teaching profession. Preschool teaching, often perceived as a profession suitable for women due to its association with child care, compassion, and meeting emotional needs, conflicts with gender norms when men enter this professional field. While women's predominance in the field becomes more evident through stereotypical occupational perceptions, the limited number of men in the profession is observed as a reflection of gender-based professional disparities. In addition, the study addresses the influence of societal gender perceptions on individuals' professional practices. The importance of the subject lies in the fact that teachers' gender perceptions shape children's first educational experiences. Preschool teaching is defined as a field based on professional requirements and competencies, aiming to support children's cognitive, affective, social, and linguistic development through specific knowledge, skills, and attitudes. Gender perceptions and gender-based occupational stereotypes lay the groundwork for perceiving this profession as a natural extension of motherhood. Under the influence of societal gender schema, the idea that“men cannot be preschool teachers”is widely prevalent. The study reveals how gender perceptions in preschool teaching affect the construction of professional identity. Recognizing the reflections of gender-based perceptions and stereotypical judgments on teachers' professional experiences and identification processes may enrich professional development in the field. The research findings indicate that male preschool teachers are often evaluated through gender-based stereotypes, leading to differentiated experiences particularly in areas such as classroom management, authority, discipline, and parent communication. A deeper understanding of preschool teachers' perceptions of profession and gender is expected to contribute to the development of more inclusive and equitable approaches among colleagues and parents, while also opening new avenues for future research.

Geri Dön