Okul dışı öğrenme ortamlarının ilkokul öğrencilerinin akademik başarılarına, fen bilimleri dersine ilişkin tutumlarına ve çevre farkındalıklarına etkisi
The impact of out-of-school learning environments on primary school students' academic achievement, attitudes towards science, and environmental awareness
- Tez No: 987221
- Danışmanlar: PROF. DR. SONER MEHMET ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Akademik başarı, Doğa eğitimi, Fen bilgisi eğitimi, Okul dışı öğrenme, Çevresel farkındalık, Çevresel tutumu, İlköğretim kurumları, Academic achievement, Nature education, Science education, Out-of-school learning, Environmental awareness, Environmental attitude, Institutions of primary education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, ilkokul fen bilimleri dersinde uygulanan okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencilerin akademik başarılarına, fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına ve çevre farkındalıklarına etkisini ortaya koymaktır. Araştırma, nicel ve nitel verilerin birlikte kullanılmasına imkân tanıyan karma araştırma modeliyle tasarlanmıştır. Nicel boyutta ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmış; nitel boyutta ise altı farklı okul dışı öğrenme ortamında gerçekleştirilen etkinlikler gözlemlenmiş ve öğrenci görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu, gözlem formu ve alan notları aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde Mersin'de bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 3. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Aynı okulun akademik başarı ve hazırbulunuşluk açısından denk iki şubesi, biri deney biri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda Fen Bilimleri 3. Sınıf Programı'nın“Canlılar Dünyasına Yolculuk”ünitesi okul dışı öğrenme ortamlarında işlenmiş; kontrol grubunda ise aynı ünite sınıf içi ortamda mevcut yöntem ve etkinliklerle yürütülmüştür. Nicel veriler akademik başarı testi, fen bilimleri dersine ilişkin tutum ölçeği ve çevre farkındalık ölçeği ile elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, uygulama sonrasında deney grubundaki öğrencilerin akademik başarılarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Ayrıca deney grubunda fen bilimleri dersine yönelik tutumların olumlu yönde değiştiği ve kontrol grubundan anlamlı biçimde farklılaştığı belirlenmiştir. Çevre farkındalığı açısından da deney grubu öğrencilerinin uygulama sonrasında daha yüksek farkındalık düzeyine ulaştıkları görülmüştür. Nitel bulgular, deney grubu öğrencilerinin etkinliklere aktif katılım sağladıklarını, yüksek ilgi ve dikkat gösterdiklerini, öğrenme sürecini eğlenceli bulduklarını ve çevreye yönelik farkındalıklarının arttığını ortaya koymuştur. Öğrencilerin tamamı okul dışı öğrenme etkinliklerine ilişkin olumlu görüş bildirmiş ve bu tür etkinliklerin derslerde daha sık kullanılmasını önermiştir. Sonuç olarak, nicel ve nitel bulgular birlikte değerlendirildiğinde okul dışı öğrenme ortamlarının ilkokul düzeyinde öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı, fen bilimlerine yönelik olumlu tutum geliştirdiği ve çevre farkındalıklarını yükselttiği belirlenmiştir. Bu doğrultuda öğretmenlere, eğitimcilere ve araştırmacılara okul dışı öğrenme etkinliklerinin öğretim süreçlerine entegrasyonuna yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to reveal the effect of out-of-school learning environments implemented in elementary school science lessons on students' academic achievement, attitudes toward science lessons, and environmental awareness. The research was designed using a mixed research model that allows for the combined use of quantitative and qualitative data. In the quantitative part, a pre-test–post-test control group quasi-experimental design was used; in the qualitative part, activities carried out in six different out-of-school learning environments were observed, and student views were collected through a semi-structured interview form, observation form, and field notes. The study was conducted with third-grade students attending a public elementary school in Mersin during the second semester of the 2023-2024 academic year. Two classes from the same school, equivalent in terms of academic achievement and readiness, were designated as the experimental and control groups, respectively. In the experimental group, the“Journey to the World of Living Things”unit of the 3rd Grade Science Program was taught in out-of-school learning environments; in the control group, the same unit was taught in the classroom using existing methods and activities. Quantitative data were obtained using an academic achievement test, a science attitude scale, and an environmental awareness scale. The findings revealed that the academic achievement of students in the experimental group was significantly higher than that of the control group after the intervention. Furthermore, it was determined that attitudes toward science courses in the experimental group changed positively and differed significantly from those in the control group. In terms of environmental awareness, it was observed that students in the experimental group achieved a higher level of awareness after the intervention. Qualitative findings revealed that students in the experimental group actively participated in the activities, showed high interest and attention, found the learning process enjoyable, and increased their awareness of the environment. All students reported positive views regarding out-of-school learning activities and recommended that such activities be used more frequently in lessons. In conclusion, when quantitative and qualitative findings are evaluated together, it has been determined that out-of-school learning environments increase the academic achievement of elementary school students, develop positive attitudes towards science, and raise their environmental awareness. In this regard, various recommendations have been made to teachers, educators, and researchers regarding the integration of out-of-school learning activities into teaching processes.
Benzer Tezler
- Okul dışı öğrenme ortamlarının ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve çevre farkındalığına etkisi: İnsan ve çevre ünitesi
The effect of out-of-school learning environments on the academic achievement and environmental awareness of secondary school 5th grade students: Human and environment unit
GÖZDE ÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF SELCAN ÖZTAY
- Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin kariyer seçiminde STEM mesleklerine yönelmelerine okul dışı (Informal) öğrenme ortamlarının etkililiğinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of out-of-school (informal) learning environments on the orientation of secondary school 6th grade students to STEM professions in career choice
SELDA TOPAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi Üniversitesiİlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAADET DENİZ KORKMAZ
- 5. sınıf vücudumuz bilmecesini çözelim ünitesinin okul dışı öğrenme ortamı destekli öğretiminin etkililiği
Effectiveness of out-of-school learning setting aided teaching of the 5th grade let's solve the riddle of our body chapter
BÜŞRA BAKİOĞLU
Doktora
İngilizce
2017
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN KARAMUSTAFAOĞLU
- Bağlam temelli öğrenme yaklaşımına dayalı okul dışı öğrenme ortamında çevre eğitiminin gerçekleştirilmesi
Providing environmental education in out-of-school learning environment with a context-based learning approach
AYŞE BELMA GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN GÜVEN
- 5. sınıf sosyal bilgiler dersi üretim, dağıtım ve tüketim öğrenme alanının öğretiminde okul dışı öğrenme ortamlarının kullanılmasının öğrenci başarısına etkisi
The effect of using out of school learning environments in the teaching field of production, distribution and consumption of the 5th grade social studies course on student success
SELVER YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADİL ADNAN ÖZTÜRK