Nesne ilişkileri ile uyum düzeyleri arasındaki ilişkide aleksitiminin düzenleyici rolü
The moderating role of alexithymia in the relationship between object relations and levels of adjustment
- Tez No: 986698
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZGE ERBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Nesne İlişkileri, Uyum Düzeyleri, Kişisel Uyum, Sosyal Uyum, Aleksitimi, Object Relations, Adjustment, Personal Adjustment, Social Adjustment, Alexithymia
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Birey, yaşam boyunca aktif olarak uyum sağlamayı gerektiren problemler ile karşı karşıya kalmaktadır. Uyum düzeyleri hem içsel hem de dışsal faktörlerden etkilenmektedir. Bu araştırmada nesne ilişkileri ile uyum düzeyleri arasındaki ilişkide aleksitiminin düzenleyici rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın örneklem grubunu 206'sı kadın ve 118'i erkek, toplam 324 birey oluşturmaktadır. Çalışmada ilişkisel ve nedensel tarama modelleri kullanılmıştır. Araştırma verileri toplanmadan önce katılımcılara araştırma hakkında bilgi verilmiş ve katılım gönüllülük esasına dayandırılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak“Sosyodemografik Bilgi Formu”,“Bell Nesne İlişkileri ve Gerçeği Değerlendirme Ölçeği”,“Hacettepe Kişilik Envanteri”ve“Toronto Aleksitimi Ölçeği”kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 23.0 programı ve Process Macro eklentisi kullanılarak yapılmıştır. Pearson Korelasyon Analizi ile değişkenler arası ilişki düzeyi ve yönü; düzenleyici model analizi ile korelasyon ilişkisini etkileyen değişken; bağımsız örneklemler t-Testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile sosyodemografik özelliklere göre değişkenlerin farklılaşması incelenmiştir. Araştırmanın korelasyon analizi bulguları incelendiğinde nesne ilişkileri uyum düzeyleri ile negatif yönlü ve yüksek düzeyde ilişkili bulunmuştur. Nesne ilişkileri aleksitimi ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Aleksitimi uyum düzeyleri ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Düzenleyici model analizi bulguları incelendiğinde aleksitiminin nesne ilişkilerinin uyum düzeyleri üzerindeki etkisinde düzenleyici rolü olduğu bulunmuştur. Gerçeği değerlendirme ile uyum düzeyleri arasındaki ilişkide de aleksitiminin düzenleyici rolü bulunmaktadır. T-testi bulgularına göre erkeklerin genel uyumları ve kişisel uyumları kadınlardan anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur. Bu tez çalışması, nesne ilişkilerinin uyum düzeyleri üzerindeki negatif etkisinin aleksitimi seviyesi arttıkça zayıfladığını göstermektedir. Aleksitimi, nesne ilişkileri ile uyum düzeyleri arasındaki iletişimde önemli bir düzenleyici role sahiptir. Duygusal farkındalığı düşük bireylerin bozuk nesne ilişkilerinin farkına varma ve deneyimlemede farklılık gösterdiği görülmektedir. Araştırmanın sonucunda, terapi ve diğer yardımcı faaliyetlerde bireyin uyumunu sağlamak için nesne ilişkileriyle birlikte aleksitimi düzeyinin de göz önüne alınmasının bireye sağlayacağı fayda açısından önemli olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Throughout life, individuals are confronted with problems that require active adaptation. Levels of adjustment are influenced by both internal and external factors. The aim of this study is to examine the moderating role of alexithymia in the relationship between object relations and adjustment levels. The sample of the study consisted of a total of 324 participants, including 206 women and 118 men. Relational and causal screening models were employed in the study. Before data collection, participants were informed about the study, and participation was based on voluntary consent. Data were collected using the“Sociodemographic Information Form,”the“Bell Object Relations and Reality Testing Inventory,”the“Hacettepe Personality Inventory,”and the“Toronto Alexithymia Scale.”Data analyses were conducted using SPSS 23.0 software and the Process Macro extension. Pearson correlation analysis was used to determine the direction and strength of the relationships between variables; moderation analysis was used to examine variables influencing the correlation; and independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to explore differences in variables based on sociodemographic characteristics. Findings from the correlation analysis indicated a negative and strong relationship between object relations and adjustment levels. Object relations were found to be positively correlated with alexithymia, while alexithymia was negatively correlated with adjustment levels. Results of the moderation analysis revealed that alexithymia had a moderating role in the effect of object relations on adjustment levels. Similarly, alexithymia was found to have a moderating role in the relationship between reality testing and adjustment levels. According to the t-test results, males demonstrated significantly higher levels of general and personal adjustment compared to females. This thesis study demonstrates that the negative effect of object relations on adjustment levels weakens as alexithymia increases. Alexithymia plays an important moderating role in the relationship between object relations and adjustment. It appears that individuals with low emotional awareness experience and recognize impaired object relations differently. In conclusion, it is suggested that considering both object relations and alexithymia levels in therapy and other supportive interventions would be beneficial for enhancing individual adjustment.
Benzer Tezler
- Evli bireylerde kök aile ilişkileri ve çift uyumu arasındaki ilişki: Benliğin ayrımlaşması ve nesne ilişkilerinin aracı rolü
The relationship between family of origin relations and dyadic adjustment: The mediating role of differentiation of self and object relations
YELİZ TİRYAKİ GÖKSU
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELEK DEMİR
- L'éducation émancipatrice
Özgürleştiren eğitim
BEKİR AŞÇI
Doktora
Fransızca
2026
Eğitim ve ÖğretimGalatasaray ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER ORHAN AYGÜN
- Koklear implant kullanıcısı çocuklarla normal işiten çocukların akran ilişkileri ve depresif belirti düzeylerinin karşılaştırılması
A comparison of peer relationships and depressive symptom levels of children with cochlear implants and children with normal hearing
CANAY ÇUTUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kulak Burun ve BoğazBaşkent ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPER KÖYCÜ
- Kavram anlam sembol ilişkileri açısından iletişim sosyolojisinde sosyokültürel başarı parametreleri ölçeği
Scale of sociocultural success parameters in communication sociology from the perspective of concept meaning symbol relationships
NURGÜL ERGÜL GÜVENDİ
Doktora
Türkçe
2023
SosyolojiAtatürk ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SERDAR ERCİŞ
- Kardeşi olan ve olmayan çocukların sosyal ve psikosomatik açıdan değerlendirilmesi
Social and psychosomatic evaluation of children with and without siblings
ÖZLEM ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Gelişim ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU KOLSAL