Evaluation approaches for sustainable transportation systems and their applications
Sürdürülebilir ulaşım sistemleri için değerlendirme yaklaşımları ve uygulamaları
- Tez No: 986543
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHTAP DURSUN KARAHÜSEYİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Sezgisel belirtisiz kümeler, Sezgisel bulanık mantık, Çok kriterli karar verme, Çoklu kriter değerlendirme, Intuitionistic fuzzy sets, Intuitive fuzzy logic, Multi criteria decision making, Multi criteria evaluation
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Galatasaray Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sürdürülebilir Ulaşım, Sürdürülebilir Kalkınmaya dayalı bir gelecek inşa etmeyi hedefleyen toplumlar için kilit faktörlerden biridir. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, 2030 yılına kadar sürdürülebilirlik hedefine ulaşmak için Sürdürülebilir Ulaşım konusundaki proje, plan ve çalışmalara odaklanmaktadır. Çünkü yapılan araştırmalar sonucunda ulaşımın, toplam zararlı gaz emisyonlarının yaklaşık %30'unu oluşturduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, kapsamlı bir literatür taraması sonucunda, herhangi bir sektörün sürdürülebilirliğini değerlendirmede en önemli metodolojilerden birinin Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) teknikleri olduğunu gözlemlemiştir. Sürdürülebilir ulaşım sistemlerinin değerlendirilmesinde de ÇKKV yöntemleri alternatifler arasında karşılaştırma yapmada sıkça kullanılmaktadır. Ayrıca, belirsizliği azaltmak amacıyla Bulanık Küme Teorisi'nin de bu yöntemlerle birlikte kullanıldığı görülmüştür. Ayrıştırılmış bulanık kümeler, sezgisel bulanık kümelerden türetilmiş ve literatüre yeni kazandırılmış bir uzantıdır. Bu yaklaşım, belirsizlik içeren durumlarda karar vericilerin değerlendirmelerini farklı açılardan almayı amaçlar. Aynı konu farklı biçimlerde sorularak uzmanların bilgi, deneyim ve görüşleri daha net ortaya konur. Bu tezde, ayrıştırılmış bulanık kümeler q-Rung Orthopair bulanık sayı kümesiyle birleştirilmiş; EDAS ve MAIRCA yöntemleriyle geliştirilerek DqROF EDAS ve DqROF MAIRCA yöntemleri ortaya konmuştur. Yöntemler, havacılık sektöründe vaka çalışmalarıyla açıklanmış ve geleneksel bulanık yöntemlerle karşılaştırıldığında başarılı sonuçlar vermiştir. Bu yönüyle çalışma, sürdürülebilir ulaşıma yeni bir ÇKKV yaklaşımıyla katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Sustainable Transportation is one of the key factors for societies aiming to build a future based on Sustainable Development. Both the United Nations and the European Union are focusing on projects, plans and studies on Sustainable Transportation to achieve the Sustainability goal by 2030. The main reason is that, as a result of extensive research, it has been determined that Transportation contributes approximately 30% of the total harmful gas emissions released into the world. This study, based on a wide literature review, observed that one of the most important methodologies in evaluating the sustainability of any sector is Multi-Criteria Decision Making (MCDM). Similarly, in evaluating sustainable transportation systems, MCDM techniques have become frequently used to make comparisons between alternatives. It has also been observed that Fuzzy Set Theory is used together with MCDM methods to eliminate uncertainty. Decomposed fuzzy sets, newly introduced to the literature and derived from intuitionistic fuzzy sets, are based on taking expert evaluations from different perspectives in uncertain situations. This approach enables experts to express their opinions by asking the same topic in different ways. By using functional and dysfunctional questions from optimistic and pessimistic perspectives, decision makers are helped to reflect their knowledge, experience and personal views more clearly. Decomposed fuzzy sets also aim to provide the best solution under uncertainty by considering inconsistent or indecisive responses. In this thesis, decomposed fuzzy sets are integrated with q-Rung Orthopair fuzzy number set and expanded with EDAS and MAIRCA methods, named as DqROF EDAS and DqROF MAIRCA. These methods are explained with case studies in aviation. Finally, q-Rung Orthopair sets were compared with fuzzy-based approaches, and the new methods provided successful results.
Benzer Tezler
- Liman kimliğinin kruvaziyer turizmi üzerindeki etkileri ve limanlara kimlik kazandırılması
The effects of port identity on cruise tourism and gaining an identity for ports
ŞEYMA BAYAZIT
Doktora
Türkçe
2018
Turizmİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT KIRVAL
- An evaluation and selection framework for developing logistics centre location decision
Lojistik merkez yeri kararı geliştirmek için bir değerlendirme ve seçim yapısı
RIZA GÜRHAN KORKUT
Doktora
İngilizce
2022
UlaşımPiri Reis ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN ÖZKAYNAK
- Dijital karbon ayak izinin optimizasyonu için uç cihazlarda yapay zeka ve makine öğrenmesi uygulamaları
Artificial intelligence and machine learning applications on edge devices for digital carbon footprint optimization
ÇAĞLAR ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilişim Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ÇALLI
- Raylı sistem uygulamaları için hata toleranslı yolcu bilgilendirme sistemi mimarisi
A fault-tolerant passenger information system architecture for railway applications
BURAK GÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULLAH SEVİN
- Investigating risk assessment and role of safety concerns in autonomous vehicle
Otonom araçlarda risk değerlendirmesi ve güvenlik kaygılarının modellenmesi
GÖZDE BAKİOĞLU DOĞANYILMAZ
Doktora
İngilizce
2022
Ulaşımİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ATAHAN