Kronizm ve kamu hizmeti motivasyonunun kamu görevlilerinin hizmet sunumundaki etkinliği üzerine ampirik bir analiz: Kayseri Büyükşehir Belediyesi örneği
An empirical analysis of cronyism and public service motivation's effectiveness in public officials' service delivery: The case of Kayseri Metropolitan Municipality
- Tez No: 986221
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA GÖRÜN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Kronizm, Kamu Hizmeti Motivasyonu, Kamu Personeli Performansı, Kamu Personel Yönetimi, Yerel Yönetimler, Chronism, Public Service Motivation, Public Employee Performance, Public Personnel Management, Local Governments
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kamu personel yönetiminde önemli bir sorun alanı olan kronizmin kamu personelinin performansı üzerindeki etkilerini ve bu ilişkide Kamu Hizmeti Motivasyonunun (KHM) oynadığı aracı rolü incelemektedir. Kamu yönetiminde etkinlik, liyakat, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin önem kazanmasına karşın, kayırmacılık uygulamalarının örgütsel adalet algısını zedelediği, çalışan motivasyonunu düşürdüğü ve kamu hizmetlerinin niteliğini olumsuz etkilediği görülmektedir. Bu bağlamda araştırmada, kronizmin farklı türlerinin kamu hizmet motivasyonunun alt boyutları üzerindeki etkileri ve bu etkilerin kamu personeli performansına nasıl yansıdığı ampirik olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın verileri, Kayseri Büyükşehir Belediyesi'nde görev yapan 269 kamu personelinden anket yöntemiyle elde edilmiş ve analizler PLS-SEM yaklaşımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, kronizmin kamu hizmet motivasyonu ve kamu personeli performansı üzerinde tek tip ve homojen etkiler üretmediğini göstermektedir. Grup içi yanlılığın kamu hizmet motivasyonunun alt boyutları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki yaratmadığı, paternal kronizmin kamu yararına bağlılık üzerinde sınırlı ve bağlama duyarlı bir etki gösterdiği, buna karşılık karşılıklı çıkar alışverişine dayalı kronizmin kamu hizmet motivasyonunun tüm boyutlarını ve kamu personeli performansını anlamlı ve olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Aracılık analizleri, Kamu Hizmeti Motivasyonunun kronizm ile kamu personeli performansı arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Bu bulgu, kronizmin performans üzerindeki etkisinin yalnızca doğrudan değil, aynı zamanda kamu yararına hizmet etme motivasyonunun zayıflaması yoluyla dolaylı biçimde gerçekleştiğini göstermektedir. Araştırma sonuçları, kronizmin kamu yönetiminde etik, liyakat ve adalet ilkeleri açısından yapısal bir risk alanı oluşturduğunu; kamu hizmetlerinin etkinliği ve kamuya duyulan güven üzerinde çok boyutlu etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, kamu hizmet motivasyonunu kronizm–performans ilişkisinde açıklayıcı bir mekanizma olarak ele alarak kamu yönetimi literatürüne kuramsal katkı sunmakta; yerel yönetimler bağlamında elde edilen ampirik bulgularla, liyakat temelli ve adil insan kaynakları politikalarının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the effects of chronism, which constitutes a significant problem area in public personnel management, on public employees' performance, and investigates the mediating role of Public Service Motivation (PSM) in this relationship. Despite the increasing emphasis on the principles of efficiency, merit, transparency, and accountability in public administration, favoritism practices are observed to undermine perceptions of organizational justice, reduce employee motivation, and negatively affect the quality of public services. Within this context, the study empirically analyzes the effects of different types of chronism on the sub-dimensions of public service motivation and how these effects are reflected in public employee performance. The research data were collected through a survey administered to 269 public employees working at Kayseri Metropolitan Municipality, and the analyses were conducted using the PLS-SEM approach. The findings indicate that chronism does not produce uniform or homogeneous effects on public service motivation and public employee performance. In particular, intragroup favoritism does not have a statistically significant effect on the sub-dimensions of public service motivation; paternal chronism exhibits a limited and context-sensitive effect on commitment to the public interest; whereas exchange-based chronism grounded in mutual benefit significantly and negatively affects all dimensions of public service motivation as well as public employee performance. Mediation analyses reveal that Public Service Motivation plays a partial mediating role in the relationship between chronism and public employee performance. This finding suggests that the impact of chronism on performance occurs not only directly but also indirectly through the weakening of motivation to serve the public interest. The results demonstrate that chronism constitutes a structural risk area in public administration in terms of ethical standards, merit, and justice principles, and generates multidimensional effects on the effectiveness of public services and public trust. By conceptualizing public service motivation as an explanatory mechanism in the chronism–performance relationship, this study offers a theoretical contribution to the public administration literature and, through empirical evidence obtained in the context of local governments, emphasizes the importance of merit-based and fair human resource policies.
Benzer Tezler
- Kayırmacılığın çalışanlar üzerindeki etkisinin kamu ve özel sektör karşılaştırması üzerinden incelenmesi
An analysis of the effect of favoritism on employees by the comparison of public and private sector
GÜLAY BÜLBÜL
- Örgütsel kronizm ve karanlık üçlü'nün örgütsel iletişim doyumu üzerindeki etkisi
Effects of organizational cronyism and dark triad on organizational communication satisfaction
ÖZGE GÜLDAMLASI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeKastamonu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK ÖZDEMİR
- İş hayatındaki kronizm davranışlarının çalışanların örgütsel adalet algılarına ve kurum itibarına etkisi
The effect of chronicism behaviors on business life on the perceptions of organizational justice and employment
MİHRİBAN KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeBandırma Onyedi Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ TANSOY YILDIRIM
- Algılanan örgütsel kronizm ile etik liderlik ve psikolojik sermaye ilişkilerinin hastane çalışanları üzerine örneklem incelenmesi
An examination of the relationship between perceived organizational cynicism, ethical leadership, and psychological capital: A sample study on hospital employees
DELAL AYDIN
Doktora
Türkçe
2024
Sağlık Kurumları YönetimiFırat ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZCAN DEMİR