Primer hipertansiyonda sirkadiyen ritme göre yeni bir sınıflama ve sıklığı
A new classification of primary hypertension according to circadian rhythm and its prevalence
- Tez No: 985955
- Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN ATEŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Ayaktan Kan Basıncı İzlemi, Dipper, Non-dipper, Periyodik Sirkadiyen Kan Basıncı, Ambulatory Blood Pressure Monitoring, Dipper, Non-dipper, Periodic Circadian Blood Pressure
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Hipertansiyon (HT), küresel ölçekte prevalansı artan başlıca kronik hastalıklardan biridir. Tanı ve izlem sürecinde 24 saatlik ayaktan kan basıncı izlemi (AKBİ), özellikle gece kan basıncı değişimlerini ortaya koyarak sirkadiyen paternin değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Gece boyunca nörohormonal mekanizmaların farklı aktivite düzeyleri, kan basıncında belirgin dalgalanmalara neden olmaktadır. Bu nedenle gece boyunca kan basıncının periyodik olarak incelenmesi, sirkadiyen değişimlerin daha ayrıntılı anlaşılmasına olanak tanımış ve 'periyodik sirkadiyen kan basıncı' kavramını gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, primer hipertansiyonlu bireylerde AKBİ verileri kullanılarak sirkadiyen ritme göre gece kan basıncı değişimlerinin üç ayrı periyot halinde değerlendirilmesi ve bu verilerden elde edilen yeni sınıflamanın toplumdaki sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza iç hastalıkları ve kardiyoloji polikliniklerinde AKBİ yapılmış 11.255 olgu dâhil edildi. 2024 Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) hipertansiyon kılavuzu referans alınarak olgular, kan basıncı düzeylerine göre yeni tanı HT, HT tanılı ve sağlıklı kontrol grubu şeklinde üç grupta değerlendirildi. AKBİ verilerine göre, gece dönemi 20:00-00:00 (Periyot 1), 00:00-04:00 (Periyot 2) ve 04:00-08:00 (Periyot 3) şeklinde üç ayrı periyot halinde incelendi. Periyotlara ait kan basıncı değişimleri dipper ve non-dipper olarak belirlendi, her periyot için belirlenen patern kombinasyonlarına göre sınıflandırma yapıldı. Çok değişkenli analizlerde, sınıf E ile ilişkili risk faktörleri Backward LR yöntemiyle lojistik regresyon analizi kullanılarak araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 11.255 AKBİ yapılmış olgu, periyodik sirkadiyen kan basıncına göre dipper ve non-dipper paternlerine dayalı olarak 8 farklı sınıfa ayrıldı. Çalışmamız sonucunda, olguların %49,7'si E (her periyotta non-dipper patern) sınıfında yer aldı. F ve G sınıfları tüm araştırma gruplarında ikinci sıklıkta ve eşit oranda görüldü. Artan yaşla birlikte F ve G sınıflarındaki olguların oranında azalma, E sınıfında artış görüldü. Yeni tanı HT grubunda kadın cinsiyet (OR:1,456; p:<0,001), yaş (OR:1,010; p: <0,001), diabetes mellitus (DM) (OR:1,449; p:0,003) ve koroner arter hastalığı (KAH) (OR:1,442; p: 0,004) E sınıfı için anlamlı risk faktörleri olarak bulundu. Hipertansiyon tanılı grupta E sınıfı ile ilişkili başlıca risk faktörleri DM (OR:1,279; p=0,001) ve yaş artışı (OR:1,015; p<0,001) olarak bulundu. Sonuç: Periyodik sirkadiyen kan basıncı sınıflaması, geceye özgü nörohormonal dalgalanmaları göz önüne alarak yeni bir değerlendirme yaklaşımı sunmaktadır. Çalışmamızda özellikle E sınıfının hipertansif bireylerde en sık rastlanan fenotip olduğu gözlendi. E sınıfında yaş ve DM'nin ise güçlü belirleyiciler olduğu saptandı.
Özet (Çeviri)
Objective: Hypertension (HT) is one of the major chronic diseases with an increasing prevalence worldwide. In the diagnosis and follow-up process, 24-hour ambulatory blood pressure monitoring (ABPM) enables the evaluation of circadian patterns, particularly by revealing nocturnal blood pressure changes. Different activity levels of neurohormonal mechanisms throughout the night cause marked fluctuations in blood pressure. Therefore, the periodic assessment of nocturnal blood pressure has allowed a more detailed understanding of circadian variations and has introduced the concept of“periodic circadian blood pressure.”The aim of this study was to evaluate nocturnal blood pressure changes in three distinct periods according to circadian rhythm using ABPM data in individuals with primary hypertension and to determine the prevalence of a novel classification derived from these findings in the population. Materials and Methods: A total of 11,255 cases who underwent ABPM in the internal medicine and cardiology outpatient clinics were included in our study. Based on the 2024 European Society of Cardiology (ESC) hypertension guidelines, the cases were categorized into three groups as newly diagnosed hypertension, previously diagnosed hypertension, and healthy controls according to their blood pressure levels. ABPM data were analyzed by dividing the nighttime period into three intervals: 20:00– 00:00 (Period 1), 00:00–04:00 (Period 2), and 04:00–08:00 (Period 3). Blood pressure changes in each period were classified as dipper or non-dipper, and combined patterns across the three periods were used for further classification. In multivariate analyses, risk factors associated with Class E were investigated using logistic regression with the Backward LR method. Results: The 11,255 cases with ABPM included in the study were classified into eight groups based on dipper and non-dipper patterns according to periodic circadian blood pressure. As a result, 49.7% of the cases were found to be in Class E (non-dipper pattern in all periods). Classes F and G were the second most common patterns and were observed at equal frequencies across all study groups. With increasing age, the proportion of cases in Classes F and G decreased, while the proportion in Class E increased. In the newly diagnosed HT group, female sex (OR: 1.456; p < 0.001), age (OR: 1.010; p < 0.001), diabetes mellitus (DM) (OR: 1.449; p = 0.003), and coronary artery disease (CAD) (OR: 1.442; p = 0.004) were identified as significant risk factors for Class E. In the established HT group, the main risk factors associated with Class E were DM (OR: 1.279; p = 0.001) and increasing age (OR:1.015; p < 0.001). Conclusion: The periodic circadian blood pressure classification provides a novel assessment approach by considering nocturnal neurohormonal fluctuations. In our study, Class E was identified as the most common phenotype among hypertensive individuals, with age and diabetes emerging as strong determinants within this class.
Benzer Tezler
- Primer hipertansiyonlu hastalarda sirkadiyen kan basıncı ile koroner kalsiyum skoru ilişkisi
Relationship between circadian blood pressure and coronary calcium score in patients with primary hypertension
BATUHAN CEYLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ
- Obez çocuklarda yirmidört saatlik kan basıncı monitorizasyonu ile hipertansiyon değerlendirilmesi
Evaluation of hypertension with 24 hour blood pressure monitoring in obese children
NEŞE ÖGER TEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENOL COŞKUN
- Primer Sjögren Sendromlu hastalarda kan basıncının sirkadiyen ritminin değerlendirilmesi ve ekokardiyografik parametrelerle ilişkisi
with Primary Sjögren's Syndrome, the application of circadian rhythm of blood pressure and its relationship with echocardiographic parameters
SEDA KÖSE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
NefrolojiEskişehir Osmangazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SULTAN ÖZKURT
- Koroner kalsiyum skoru ile periyodik sirkadiyen kan basıncı arasındaki ilişki
Relationship between coronary calcium score and periodic circadian blood pressure
EREN KILIÇCIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN ATEŞ
- Paratiroid adenoma bağlı primer hiperparatiroidi olgularında PECAM-1 düzeyi ile sirkadyen kan basıncı arasındaki ilişki
The relationship between PECAM-1 levels and circadian blood pressure in patients with primary hyperparathyroidism due to parathyroid adenoma
ŞEYMA TİMURKAAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN ATEŞ