Sirkadiyen ritmin, futbolcuların koşu tabanlı anaerobik performans parametrelerine etkisi
Effect of circadian rhythm on running-based anaerobic performance parameters of football players
- Tez No: 985954
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ANDRE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoloji, Spor, Physiology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Futbol, RAST, Sirkadiyen ritim, Football, Running-based Anaerobik Sprint Test, Circadian rhythm
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sirkadiyen ritim, vücut sıcaklığı, hormonal salınımlar ve kas fonksiyonları dâhil olmak üzere çok sayıda fizyolojik süreci düzenleyen temel bir biyolojik zamanlama mekanizmasıdır. Bu ritmik düzen, kısa süreli ve yüksek şiddetli efor gerektiren anaerobik performans üzerinde günün saatine bağlı farklılıklara yol açabilmektedir. Bu bağlamda mevcut araştırmanın amacı, erkek futbolcularda sirkadiyen ritmin koşu temelli anaerobik performans ve ilişkili fizyolojik parametreler üzerindeki etkisini karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırmaya yaş ortalaması 18.86 ± 1.68 yıl olan, iyi uyku kalitesine sahip 21 aktif erkek futbolcu gönüllü olarak katılmıştır. Deneysel araştırma kapsamında tek gruplu tekrarlı ölçümler deseninde yürütülen çalışmada katılımcılara günün üç farklı zaman diliminde (09:00, 14:00 ve 19:00)“Koşu Tabanlı Anaerobik Sprint Testi (RAST)”uygulanmıştır. Her test seansı sırasında vücut sıcaklığı, sprint süreleri, güç çıktıları (zirve, ortalama, minimum ve nispi güç), yorgunluk indeksi, kalp atım hızı (test öncesi, sırası ve toparlanma evrelerinde) ve algılanan zorluk derecesine ilişkin veriler kaydedilmiştir. Bulgular, anaerobik performans parametreleri açısından sabah ve öğle saatlerinde elde edilen sprint sürelerinin akşam değerlerine göre anlamlı derecede daha kısa olduğunu (p<.05); zirve, ortalama, minimum ve nispi güç değerlerinin ise anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir (p<.05). Buna karşılık, kalp atım hızı değişkenleri günün ilerleyen saatlerinde artış göstermiş; test öncesi, ortalama, maksimum ve toparlanma evrelerinde (1. ve 2. dakika) kalp atım hızları akşam ölçümlerinde sabah değerlerinden anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur (p<.05). Minimum kalp atım hızı, algılanan zorluk ve yorgunluk indeksi açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Ayrıca, vücut sıcaklığı değerleri de günün saatine bağlı olarak anlamlı farklılık göstermiştir. Katılımcıların vücut sıcaklığı öğle saatlerinde (14:00), sabah (09:00) ve akşam (19:00) ölçümlerine kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, bu çalışmanın bulguları kısa süreli yüksek yoğunluklu antrenmanların sabah veya öğle saatlerinde planlanmasının performans çıktıları açısından daha uygun olabileceğini önermektedir.
Özet (Çeviri)
The circadian rhythm is a fundamental biological timing mechanism that regulates numerous physiological processes, including body temperature, hormonal secretions, and muscle function. This rhythmic regulation can lead to time-of-day variations in anaerobic performance, particularly during short-duration, high-intensity efforts. In this context, the present study aimed to comparatively examine the effects of the circadian rhythm on running-based anaerobic performance and related physiological parameters in male soccer players. Twenty-one active male soccer players (mean age: 18.86 ± 1.68 years) with good sleep quality voluntarily participated in the study. Conducted with a single-group repeated-measures design, the experimental research involved the administration of the Running-Based Anaerobic Sprint Test (RAST) at three different times of day (09:00, 14:00, and 19:00). During each test session, data were recorded on body temperature, sprint times, power outputs (peak, mean, minimum, and relative power), fatigue index, heart rate (pre-test, during, and recovery phases), and ratings of perceived exertion. The findings indicated that sprint times recorded in the morning and afternoon sessions were significantly shorter compared to evening measurements (p<.05), while peak, mean, minimum, and relative power outputs were significantly higher at these earlier times (p<.05). In contrast, heart rate variables increased progressively throughout the day, with pre-test, mean, maximum, and recovery (1st and 2nd minute) heart rates being significantly higher in the evening than in the morning (p<.05). No significant differences were observed in minimum heart rate, perceived exertion, or fatigue index. Additionally, body temperature values showed significant time-of-day variations, being significantly higher at noon (14:00) compared to morning (09:00) and evening (19:00) measurements. In conclusion, the results of this study suggest that scheduling short-term, high-intensity training sessions in the morning or afternoon may be more favorable in terms of optimizing performance outcomes.
Benzer Tezler
- 1996-1997 sezonu Türkiye Birinci Futbol Ligi birinci devresinde Galatasaray futbol takımı oyuncularının bioritim ve skaut değerleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
In 1996-1997 season, the study of correlations between the bioritms and scaut values of Galatasaray Football team players in the first period of The Turkish First Football League
ENVER HAKAN ÖNCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Sporİnönü ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAHYA DOĞAR
- Futbolda sirkadiyen ritmin denge ve pas verme performansına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of circadian rhythm on balance and passing performance in football
MEHMET EMİN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SporDokuz Eylül ÜniversitesiEgzersiz Fizyolojisi Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDA ULVİYE HOŞGÖRLER
- Sirkadiyen ritmin anaerobik yüklenmelerde performansa olan etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of circadian rhythm on anaerobic performance
ALPAY GÜVENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
SporAkdeniz ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ADNAN TURGUT
- Sirkadiyen ritmin izofluran uygulanan yenidoğan ratlarda nörotoksisite üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of circadian rhythm on neurotoxic effect of isoflurane administration in newborn rats
ALPER DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Anestezi ve ReanimasyonDokuz Eylül ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. ALİ GÜNERLİ
- Sirkadiyen ritmin beyin felci sonrası gelişen hasar üzerine etkisi
Role of circadian rhythm on focal cerebral ischemia
MUSTAFA ÇAĞLAR BEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
FizyolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZAFER ŞAHİN