Makro ihtiyati tedbirlerin bankacılık sektörü riski üzerine etkisi: Türkiye örneği
The impact of macroprudential measures on the risk of the banking sector: The case of Türkiye
- Tez No: 985631
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL TUNALI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2008 Küresel finansal kriz öncesinde, sistemik risklerin kontrol ve denetimine yönelik etkinliğin yetersiz kalması, krizin boyutunu ağırlaştırmıştır. Bu durum risklerin, gözetim ve denetimine yönelik düzenleyici tedbirlere olan ihtiyacını arttırmıştır. Bu nedenle makro ihtiyati tedbirler, finansal istikrarın sağlanmasında para politikasını tamamlayıcı bir rol üstlenmiştir. Küresel kriz sonrasında uygulama alanı ve kapsamı genişleyen makro ihtiyati araçlar, finansal istikrar amacı doğrultusunda birçok ülkede uygulama alanı bulmuştur. Türkiye gibi finansal kırılganlığı yüksek ülkelerde olası sistemik riskleri önlemede yaygın olarak kullanılmıştır. Finansal sektör içinde bankacılık sektörünün payı göz önüne alındığında makro ihtiyati tedbirlerin bankacılık sektörü üzerindeki etkilerinin araştırılması önemli hale gelmiştir. Bu nedenle bu çalışmanın amacı, Türkiye'de uygulanan makro ihtiyati tedbirlerin bankacılık sektörünün sağlamlığı üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu çerçevede çalışmada, ilgili kurumsal otoriteler tarafından alınan makro ihtiyati tedbirler, öncelikle teorik olarak incelenmiş, ardından söz konusu uygulamaların bankacılık sektöründe risk ve performans göstergeleri üzerindeki etkileri ampirik yöntemlerle test edilmiştir. Bu doğrultuda makro ihtiyati tedbirlerin bankacılık sektörünün sağlamlığının analizi, iki farklı model aracılığıyla analiz edilmiştir. Her iki modelde de bağımlı değişken Z-skoru logaritmasıdır. Birinci modelde, tedbirlerin banka riski üzerindeki muhtemel etkisi dikkate alınarak oluşturulan makro ihtiyati endeksin, banka sağlamlığı üzerindeki etkisi incelenmiştir. İkinci modelde de makro ihtiyati politika duruşunun yönüne göre banka sağlamlığı/riski üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Her iki modelde de görünürde ilişkisiz regresyon (seemingly unrelated regression -SUR) yöntemi, 2014Ç1-2023Ç4 dönemi için araştırılmıştır. Her bir birim için regresyon tahmini yapılmasına olanak sağlayan SUR tahmincisi ile panelin tümü için genel bir sonuç gösteren SUR-MG tahmincisi ile analizler değerlendirilmiştir. Ampirik bulgulara göre Türk bankacılık sektörünün sağlamlığını arttıracak ve/veya banka riskini azaltacak yönde uygulanan makro ihtiyati tedbirlerin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Makro ihtiyati tedbirlerin riski azaltıcı muhtemel etkilerinin, banka sağlamlığını arttırdığı ve sektör riskini düşürdüğü görülmüştür. Sıkılaştırıcı yönde uygulanan makro ihtiyati tedbirdeki artış ise Türk bankacılık sektörü riskliliğini sınırlı da olsa arttırmıştır. Literatürde sıkılaştırıcı makro ihtiyati tedbirlerin banka riskini azalttığı genel kabul görmekle birlikte, Türkiye'de uygulanan sıkılaştırıcı tedbirlerin, bankacılık sektörü riskini kısmen arttırmış olması; her sıkılaştırıcı tedbirin, riski aşağı yönde etkilemediğini göstermektedir. Bu bulgu, tedbirlerin, sektörün koşullarına uygun ve dengeli biçimde tasarlanması gerektiğini, ayrıca 2021-2023 döneminde uygulanan tedbirlerin etkilerinin daha dikkatli incelenmesinin önemini göstermektedir. Özellikle sektördeki özkaynak karlılığını baskıladığı ve riski arttırdığı değerlendirilen çeşitli tedbirlerin, ör. menkul kıymet tesis zorunluluğu, farklı oranlarda uygulanan zorunlu karşılık oranları ve kur korumalı mevduat gibi uygulamalar, sektörün risk yönetimini belirli ölçüde zorlaştırmış olabileceği düşünülmektedir. Bu tedbirlerin, sektör özkaynak karlılığı üzerinde olumsuz yönde etkiler oluşturduğu ve sektörün genel risk profilini sınırlı da olsa yükseltmiş olabileceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Before the 2008 global financial crisis, the inadequacy of measures to control and supervise systemic risks aggravated the scale of the crisis. This situation increased the need for regulatory measures to supervise and control risks. Therefore, macroprudential policies have played a supporting role to monetary policy in ensuring financial stability. Following the global crisis, macroprudential tools, whose scope and application expanded, have been implemented in many countries with the aim of achieving financial stability. They have been widely used in countries with high financial fragility, such as Türkiye, to prevent potential systemic risks. Considering the share of the banking sector within the financial sector, it has become important to investigate the effects of macroprudential measures on the banking sector. Therefore, the aim of this study is to analyse the direction in which macroprudential measures in Türkiye affect the resilience of the banking sector, using the Z-score equation. Within this framework, the study theoretically examines the macroprudential policy framework adopted by all institutional authorities and empirically tests how Türkiye's macroprudential policy experience has affected risk and performance indicators in the banking sector. Accordingly, the analysis of how macroprudential measures affect the resilience of the banking sector is estimated using two different models. In both models, the dependent variable is the logarithm of the Z-score. The first model examines the effect of the macroprudential index, created by considering the potential impact of measures on bank risk, on bank resilience/risk. The second model analyses the effect of the macroprudential policy on bank resilience/risk for the period 2014Q1-2023Q4 using the seemingly unrelated regression (SUR) model. Analyses were assessed using the SUR estimator, which allows regression estimates to be made for each unit, and the SUR-MG estimator, which shows a general result for the entire panel. Empirical findings indicate that macroprudential measures implemented to enhance the resilience of the Turkish banking sector and/or reduce bank risk have been effective. The risk-reducing potential effects of macroprudential measures have been observed to increase bank resilience and reduce sector risk. However, the increase in tightening macroprudential measures has increased the riskiness of the Turkish banking sector, at limited levels. This finding indicates the need to highlight the macroprudential policies implemented between 2021 and 2023. The limited increase in risks in the banking sector is an important indicator of the effectiveness of macroprudential measures. Various measures that suppress equity profitability and increase risk in the sector, such as the requirement to hold securities, the different rates applied to required reserve ratios, and FX- protected deposit policies, have made risk management in the sector more challenging. These measures have negatively impacted equity profitability in the sector and have raised the overall risk profile, even if only slightly.
Benzer Tezler
- A stress testıng framework for the Turkısh bankıng sector: an augmented approach
Türk bankacılık sektörü için bir stres testi çerçevesi: Bir genişletilmiş yaklaşım
BAHADIR ÇAKMAK
- Mali liberalizasyon ve krizler ile banka gözetim-denetiminde 90 sonrası yeni trendler
Başlık çevirisi yok
OKTAY DURSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
EkonomiYıldız Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SÜMER
- Mikro bilgisayarla güç kompanzasyonu
Başlık çevirisi yok
NAFİZ ÜNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolUludağ ÜniversitesiElektronik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Makro besin elementlerinin (NPK) İzmir'de Mayıs ayında açığa dikilen 4-6 cm çevre büyüklüğündeki Gladiolus cinsine ait“hunting song”ve“Novalüx”kültür çeşitlerinin yumrularının gelişmeleri üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
TAHA ALİ AMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
Doktora
Türkçe
1984
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER BEKAROĞLU
