Marinaların sürdürülebilirliğinin izlenmesi için bir yöntem: Ataköy Marina ve west İstanbul Marina
A method for monitoring the sustainability of marinas: Ataköy Marina and west İstanbul Marina
- Tez No: 985513
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERVER FUNDA KERESTECİOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Marinalar, kıyı kentlerinin sosyoekonomik yapısı, kültürel kimliği ve mekânsal gelişimi üzerinde belirleyici yapılardır. Ancak literatür taramaları ve saha gözlemleri; marina sürdürülebilirliği uygulamalarında ağırlıklı olarak çevresel (ekolojik) göstergelere odaklanıldığını; yönetsel, sosyoekonomik ve kültürel boyutların kapsamlı biçimde ele alınmadığını göstermektedir. Mavi Bayrak uygulamasında yer alan otuz sekiz kriterden otuz altısı çevresel, sadece ikisi sosyal sürdürülebilirlikle ilişkilidir. Tez çalışmasında, marinaların çevresel (ekolojik), yönetsel, sosyoekonomik ve kültürel boyutlarını değerlendirmek için Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi'nin (GSTC) Destinasyon ve Endüstri Kriterleri bağlamında bir kriter seti önerilmektedir. Tez kapsamında incelenecek olan; ulusal-uluslararası düzeyde kabul gören sürdürülebilirlik uygulaması GSTC Destinasyon ve Endüstri kriterleri ile marinalara özgü değerlendirme yöntemi (Mavi Bayrak Programı) belirlenmiştir ve çevresel, yönetsel, sosyoekonomik ve kültürel sürdürülebilirlik bağlamında doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. GSTC ve Mavi Bayrak kriterleri sürdürülebilirlik temalarına göre sınıflandırılmış; oluşan gruplar arasında karşılaştırma ve eşleştirme yapılmıştır. Ardından içerik analizi yöntemiyle tema, alt tema, kategori, alt kategori ve kod düzeylerine ayrılan veriler ağaç diyagramı ile bir araya getirilmiş ve diyagramda yer alan tema, alt tema, kategoriler kullanılarak“Marinalar İçin Sürdürülebilirlik Kriterleri Seti”oluşturulmuştur. Alt kategori ve kodlar ise kriterlerin kapsamını ve uygulama ölçütlerini ayrıntılandıran kılavuz metinlere dönüştürülmüş;“Marinalar İçin Sürdürülebilirlik Kriterlerinin Kılavuz Notları”hazırlanmıştır. Kriter setinin geçerliliğini ve uygulanabilirliğini değerlendirmek amacıyla; işletmeye açıldıkları sırasıyla 1989 ve 2012 yıllarından beri kesintisiz sürdürülebilirlik sertifikasına sahip olan Ataköy ve West İstanbul Marina'da 15-25 yıl görev yapmış marina profesyonelleri ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen metinler içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiş, tespit edilen kategoriler arasından kriter setinde yer almayan eksik konular belirlenmiş ve eklemeler yapılarak“Marinalar için Sürdürülebilirlik Kriterleri Seti”tamamlanmıştır. Sonuçta, yöntem kapsamında izlenen tüm aşamalar“Marinalar İçin Bütünleşik Sürdürülebilir Değerlendirme Sistemini Üretme Yöntemi”olarak adlandırılmıştır. Tez kapsamında yöntemin ilk aşamasında; küresel sürdürülebilirlik standartlarını belirleyen GSTC Destinasyon ve Endüstri Kriterleri ile marinalarda yaygın olarak kullanılan Mavi Bayrak Programı doküman analiziyle incelenmiştir. Sınıflandırma, karşılaştırma ve eşleştirme adımlarının ardından, içerik analizinde ortaya çıkan kodları bir arada görebilmek ve ilişkilendirebilmek için bir ağaç diyagramı oluşturulmuştur. Sürdürülebilirlik Kriterleri İçerik Analizi Ağaç Diyagramında yer alan tema, alt tema ve kategori düzeyindeki kodların bir araya getirilmesi ile elde edilen“Marinalar için Sürdürülebilirlik Kriterleri Seti”; marinaların planlama, tasarım, uygulama ve işletme süreçlerinde sürdürülebilirliği bütüncül biçimde değerlendirebilen katmanlı bir yapı sunmaktadır. Alt kategori ve kodlara ilişkin açıklayıcı içerikler ise“Marinalar İçin Sürdürülebilirlik Kriterlerinin Kılavuz Notları”nı oluşturmaktadır. Yöntemin ikinci aşaması, geliştirilen kriter setinin geçerliliğini ve uygulanabilirliğini test etmeye yöneliktir. Örneklem olarak; İstanbul'daki 10 marina arasından, 1989'da açılan Ataköy Marina ile 2012'de açılan West İstanbul Marina seçilmiştir. Her iki marina da açılış yıllarından beri düzenli olarak Mavi Bayrak almaya devam etmektedir. Ataköy ve West İstanbul Marina'da 15-25 yıl görev alan marina profesyonelleriyle kriter setinin başlıkları ve setin mimarlıkla ilişkili A9 (Planlama Düzenlemeleri, Gelişim ve Değişimin Yönetimi)- A12 (Sürdürülebilir Yapı ve İnşaat Yönetimi) kriterlerinin kılavuz notları paylaşılmıştır. Marina profesyonelleriyle yapılan derinlemesine görüşmeler aracılığıyla elde edilen metinler; kriter setinin tüm başlıkları, A9-A12 kriterlerinin kapsamı ve uygulanabilirliği bakımından, içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. İçerik analizleri sonucu elde edilen kodlar içinden kriter setinde yer almayanlar seçilmiş, sınıflandırılmış ve sonuçta tespit edilen eksiklikler sekiz konu başlığı altında toplanmıştır: Kriterlerin uygulanabilirliğindeki yöntem eksikliği, Sürdürülebilirlik kültürünün her aşamada personel tarafından benimsenmemesi, Şeffaf diyalog ve bilgi paylaşımı yönetimi, Marinanın yaşam döngüsünün takibi, Doğa temelli çözümlerin bütünleşik yönetimi, Kullanıcı davranışları ve çevre bilinci oluşturulmasının eksikliği, Kriz iletişimi ve erken uyarı sistemleri, Yeni teknolojilere uyum eksikliği. Tespit edilen eksiklikler kriter setine;“1.Uygulama Yöntemlerinin Tanımlanması ve Standartlaştırılması 2.Kurumsal Sürdürülebilirlik Kültürü ve Mesleki Eğitim Yönetimi, 3.Şeffaf Diyalog ve Kurumsal Hesap Verebilirlik Mekanizmaları, 4.Yaşam Döngüsü Temelli Altyapı Planlaması ve Bakım Yönetimi, 5.Doğa Temelli Çözüm Yaklaşımları, 6.Kullanıcı Odaklı Çevre Eğitimi ve Ekolojik Farkındalık Programları, 7.Kriz İletişimi- Erken Uyarı Süreçleri ve Bilgilendirme Sürekliliği, 8.Teknolojik Uyum ve Enerji Verimliliği Yönetimi”başlıkları ile eklenmiştir. Tez kapsamında aşamalı olarak uygulanan doküman analizi, sınıflandırılma, karşılaştırma ve eşleştirme, içerik analizi ve derinlemesine görüşme yöntemlerinin sonucunda aşağıdaki bulgular elde edilmiştir: Doküman analizleri, mevcut marina sürdürülebilirliği uygulamalarının çevresel göstergelerde yoğunlaştığını; yönetsel, sosyoekonomik ve kültürel boyutların ise yeterince karşılanmadığını ortaya koymuştur. GSTC kriterleri ile Mavi Bayrak Programı'nın analiz edilmesi sonucunda marinalar için yönetsel, sosyoekonomik, kültürel ve çevresel konuları kapsayan bir sürdürülebilirlik kriterleri seti geliştirilmiş; set, planlama, tasarım, uygulama ve işletme süreçlerini bütüncül bir çerçevede ele alacak biçimde yapılandırılmıştır. Kriter seti üzerine marina profesyonelleri ile yapılan görüşmeler, hazırlanan sette özellikle kurumsal sürdürülebilirlik kültürünün oluşturulması, şeffaf diyalog ve hesap verebilirlik, yaşam döngüsüne dayalı yönetim, doğa temelli çözümler, kullanıcılarda çevre bilinci oluşturulması, kriz iletişimi ve erken uyarı ve teknolojik uyum alanlarında eksiklikler bulunduğunu göstermiştir. Ortaya konulan eksiklikler doğrultusunda sekiz yeni başlık kriter setine dâhil edilerek model güçlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, marinalara yönelik sürdürülebilirlik değerlendirmelerinin yalnızca çevresel performansla sınırlı kalmaması gerektiğini; yönetsel kapasiteyi, paydaş ilişkilerini, kullanıcı davranışlarını, teknolojik yenilikçiliği ve ekolojik bütünleşmeyi kapsayan bütünleşik bir yaklaşımın zorunlu olduğunu ortaya koymuştur. Geliştirilen“Marinalar İçin Bütünleşik Sürdürülebilir Değerlendirme Sistemini Üretme Yöntemi”; marina değerlendirmede yeni kriterlerin eklenmesi için bir yöntem sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Marinas are key factors shaping the socioeconomic structure, cultural identity, and spatial development of coastal cities. However, literature reviews and field observations indicate that marina sustainability practices primarily focus on environmental (ecological) indicators, while managerial, socioeconomic, and cultural dimensions remain insufficiently addressed. In fact, of the thirty-eight criteria included in the Blue Flag Programme, thirty-six are environmental and only two relate to social sustainability. This thesis proposes a set of criteria based on the GSTC Destination and Industry Criteria to assess the environmental (ecological), managerial, socioeconomic, and cultural dimensions of marinas. The study's methodological framework was designed in a phased and systematic manner. First, nationally and internationally accepted sustainability practices and a marina-specific assessment program was selected and a document analysis was conducted within the context of environmental, managerial, socioeconomic, and cultural sustainability. The criteria for the reviewed practices were classified according to sustainability themes, and comparisons and matching were conducted between the resulting groups. Then, using content analysis, the data were categorised into themes, subthemes, categories, and codes, and compiled into a tree diagram. The themes, subthemes, and categories in the diagram were used to create a“Sustainability Criteria Set for Marinas”. The subcategories and codes were then converted into guidance texts that detailed the scope and application criteria of the sustainability criteria, resulting in the“Guidance Notes on Sustainability Criteria for Marinas”. To assess the validity and applicability of the criteria set, in-depth interviews were conducted with professionals who had worked for many years at two marinas that have held uninterrupted sustainability certification since their opening. The transcripts obtained from the interviews were evaluated using content analysis. Among the identified categories, missing topics not included in the criteria set were detected, and additions were made to complete the“Sustainability Criteria Set for Marinas.”Ultimately, all stages followed within the method were named the“Method for Producing an Integrated Sustainable Assessment System for Marinas.”In the first stage of the method within the thesis: The GSTC Destination and Industry Criteria, which set global sustainability standards, and the Blue Flag Program, widely used in marinas, were examined through document analysis. Following the classification, comparison, and matching steps, a tree diagram was created to visualize and correlate the codes emerging from the content analysis. The“Sustainability Criteria Set for Marinas,”obtained by combining the theme, subtheme, and category-level codes in the tree diagram, provides a multi-layered structure that holistically assesses sustainability in the planning, design, implementation, and operation processes of marinas. The explanatory content regarding the subcategories and codes constitutes the“Guidance Notes on Sustainability Criteria for Marinas.”The second stage of the method aimed to test the validity and applicability of the developed criteria set. Ataköy Marina and West Istanbul Marina, which have consistently received Blue Flag awards since their opening, were selected as samples from among 10 marinas in Istanbul. The texts obtained through in-depth interviews with marina professionals working in selected marinas were examined using the content analysis method in terms of the scope and applicability of the criteria set as a whole and the scope of the architecture-related A9 (Planning Regulations, Management of Development and Change)- A12 (Sustainable Building and Construction Management) criteria. As a result of the evaluation of the participants' opinions, the identified deficiencies were gathered under eight headings: Lack of methodology in the applicability of the criteria, Lack of adoption of sustainability culture by the personnel at all stages, Transparent dialogue and information sharing management, Monitoring of the marina's life cycle, Integrated management of nature-based solutions, Lack of user behavior and environmental awareness, Crisis communication and early warning systems, Lack of adaptation to new technologies. The identified deficiencies were added to the criteria set under the following headings:“1. Definition and Standardisation of Implementation Methods, 2. Corporate Sustainability Culture and Vocational Training Management, 3. Transparent Dialogue and Institutional Accountability Mechanisms, 4. Life Cycle-Based Infrastructure Planning and Maintenance Management, 5. Nature-Based Solution Approaches, 6. User-Focused Environmental Education and Ecological Awareness Programs, 7. Crisis Communication - Early Warning Processes and Continuity of Information Disclosure, 8. Technological Adaptation and Energy Efficiency Management. The method was developed based on the criteria set determined through an examination of current marina sustainability assessment systems and the findings obtained from in-depth interviews with marina professionals with 15–25 years of experience. This comprehensive approach is referred to as the ”Method for Producing an Integrated Sustainable Assessment System for Marinas.“ Significant findings were obtained as a result of all the methods implemented in stages within the scope of the thesis: Document analysis revealed that current marina sustainability practices are concentrated on environmental indicators; the study revealed that administrative, socioeconomic, and cultural dimensions were not adequately addressed. As a result of an analysis of the GSTC criteria and the Blue Flag Program, a multi-layered set of sustainability criteria for marinas was developed; the set was structured to address planning, design, implementation, and operation processes in a holistic framework. Interviews with marina professionals regarding the criteria set revealed deficiencies, particularly in establishing a corporate sustainability culture, transparent dialogue and accountability, lifecycle-based management, nature-based solutions, raising environmental awareness among users, crisis communication and early warning, and technological adaptation. In line with these deficiencies, the model was strengthened by including eight new criteria in the criteria set. In conclusion, the study demonstrated that sustainability assessments for marinas should not be limited to environmental performance alone; an integrated approach encompassing managerial capacity, stakeholder relations, user behaviour, technological innovation, and ecological integration is essential. The developed ”Method for Producing an Integrated Sustainable Assessment System for Marinas" provides a comprehensive and applicable system that can assess the sustainability of marinas in a multidimensional manner.
Benzer Tezler
- Süt sığırcılığı işletmelerinde güç gereksinimi ve enerji tüketiminin belirlenmesi
Determination of power requirements and energyconsumption in dairy cattle farms
İSMAİL BOYAR
Doktora
Türkçe
2025
EnerjiAkdeniz ÜniversitesiTarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAN ERTEKİN
- Pazarlama iletişim elemanlarının marka yönetimine etkisi
The effect of brand managment marketing communication elements
BANU YATAĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ABDULLAH FATİH AKCAN
- Deniz turizmi ve devlet: Türkiye marinaları için bir model önerisi
Marine tourism and the state: A model proposal for Türkiye marinas
MUHAMMED DEMİRALP
Doktora
Türkçe
2025
TurizmAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA AKSOY
- Yeşil marina konsepti ve marina işletmecilerinin yeşil marina performans kriterlerine bakış açılarının incelenmesi için bir yaklaşım önerisi
Green marina concept and an approach proposal to examining the perspectives of marina managers on green marina performance criteria
NAZEL TURGAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDenizcilik Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA KEÇECİ
- Yerel toplulukların marinaların sürdürülebilirlik politikalarına yönelik algısını etkileyen faktörler-Marmaris örneği
Factors affecting local communities' perception of marinas' sustainability policies: Marmaris case
TUĞBA ŞENOL KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TurizmKapadokya ÜniversitesiSürdürülebilir Turizm Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YÜCE