Depresyon tanılı hastalarda çocukluk çağı travmaları, psikolojik dayanıklılık ve depresyon düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between childhood traumas, psychological resilience and level of depression in patients diagnosed with depression
- Tez No: 985374
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMİLE GÜRDAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Çocukluk çağı travmaları, Psikolojik dayanıklılık, Depression, Childhood Traumas, Psychological Resilience
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, depresyon tanısı almış bireylerde depresyon düzeyi, çocukluk çağı travmaları ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkileri incelemek amaçlanmıştır. Ek olarak, çocukluk çağı travmaları, psikolojik dayanıklılık ve depresyon değişkenleri, DSM-5 tanı kriterlerine göre depresyon tanısı alan bireyler ile herhangi bir psikiyatrik tanısı bulunmayan sağlıklı bireyler karşılaştırılarak incelenmiştir. Çalışmaya, 102 depresyon tanılı hasta ve 94 klinik dışı örneklem grubundan ulaşılan bireylerden oluşan toplam 196 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara bilgilendirilmiş onamları alındıktan sonra Sosyodemografik Bilgi Formu, Beck Depresyon Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği-33, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır. Sağlıklı grupta herhangi bir psikolojik tanı alabilme olasılıklarını görerek araştırmaya dahil edilebilirlik kriteri adına DSM-5 Birinci Düzey Kesitsel Belirti Tarama Ölçeği-Erişkin uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS programı ile gerçekleştirilmiştir. Sayısal değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. İki grup arasındaki karşılaştırmalarda, dağılımın normal olduğu durumlarda bağımsız örneklemler t testi; normal dağılım varsayımının sağlanmadığı durumlarda ise Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Üç ve daha fazla grup arasında yapılan karşılaştırmalarda, normal dağılım sağlanmadığı için Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Psikolojik dayanıklılık ve alt boyutları ile çocukluk çağı travmaları puanlarının depresyon düzeyiyle ilişkisini incelemek üzere korelasyon analizi yapılmıştır. Bu değişkenlerin depresyon üzerindeki yordayıcı etkileri çoklu doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca psikolojik dayanıklılığın, çocukluk çağı travmaları ve depresyon düzeyiyle ilişkilerinde aracı ve düzenleyici rolü olup olmadığı PROCESS Macro eklentisi ile test edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, çocukluk çağı travmaları, psikolojik dayanıklılık ve depresyon ölçekleri toplam puanlarında, gruplar arasında anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Çocukluk çağı travmaları ile depresyon düzeyi arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanırken, psikolojik dayanıklılık ile depresyon düzeyi arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğrenim durumu, çocukluk çağı travmaları düzeyi ve psikolojik dayanıklılık düzeyi depresyon düzeyini anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Ek olarak psikolojik dayanıklılık değişkeni çocukluk çağı travmaları ve depresyon düzeyi arasındaki ilişkide kısmi aracı rol oynarken, aynı değişken bu ilişki üzerinde anlamlı bir moderatör etkisi bulunmamıştır. Çalışmanın sonuçları, depresyon için koruyucu ve risk faktörlerini klinik ve klinik olmayan örneklemle karşılaştırarak literatüre katkıda bulunmuştur. Gelecek çalışmalarda daha geniş sayıda ve farklı hastanelerden elde edilen klinik örneklemle çalışılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationships between the level of depression, childhood traumas, and psychological resilience in individuals diagnosed with depression. In addition, the variables of childhood traumas, psychological resilience, and depression were investigated by comparing individuals diagnosed with depression according to DSM-5 diagnostic criteria and healthy individuals with no psychiatric diagnosis. The study included a total of 196 participants, consisting of 102 patients diagnosed with depression and 94 individuals from a non-clinical sample group. Participants were administered a Sociodemographic Information Form, the Beck Depression Inventory, the Childhood Trauma Questionnaire-33, and the Adult Resilience Scale. To ensure that individuals in the healthy group did not meet any possible psychiatric diagnosis, the DSM-5 Level 1 Cross-Cutting Symptom Measure-Adult was also administered as an inclusion criterion. Data analysis was performed with SPSS program. The conformity of numerical variables to normal distribution was assessed with Kolmogorov-Smirnov test. In comparisons between two groups, independent samples t test was used in cases where the distribution was normal; in cases where the assumption of normal distribution was not provided, Mann-Whitney U test was used. In comparisons between three or more groups, Kruskal-Wallis test was applied because normal distribution was not provided. Correlation analysis was performed to examine the relationship between psychological resilience and its sub-dimensions and childhood trauma scores with depression level. Predictive effects of these variables on depression were evaluated with multiple linear regression analysis. In addition, whether psychological resilience has a mediating and moderating role in the relationship between childhood traumas and depression level was tested with PROCESS Macro add-on. According to the analysis results, significant differences were found between the groups in total scores of childhood traumas, psychological resilience, and depression scales. A statistically significant positive relationship was found between childhood traumas and depression level, while a significant negative relationship was found between psychological resilience and depression level. Educational level, childhood trauma level, and psychological resilience significantly predicted the level of depression. Additionally, psychological resilience was found to have a partial mediating role in the relationship between childhood traumas and depression level, while no significant moderating effect was found for this variable in the same relationship. The findings contribute to the literature by comparing protective and risk factors for depression in both clinical and non-clinical samples. For future research, it is recommended to work with larger clinical samples obtained from various hospitals.
Benzer Tezler
- Psoriasis hastalarında, çocukluk çağı travması varlığının, travma dayanıklılığının, bağlanma özelliklerinin, depresyon-anksiyete varlığının ve duygu düzenleme güçlüğünün yaygınlığı ve hastalık şiddetine etkisi
In psoriasis patients; childhood trauma, resillience, depression-anxiety, attachment characteristics, emotion regulation prevalence and the effects of disease severity
EKİN ÖZGE AYKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
DermatolojiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZERRİN ÖĞRETMEN
- Bipolar I bozukluk tanısı olan hastalar ve birinci derece yakınlarında zarardan kaçınma, çocukluk çağı travması ve psikolojik dayanıklılığın değerlendirilmesi kontrollü bir çalışma
Harm avoidance, resilience and childhood trauma in patients with bipolar I disorder and their first-degree relatives
PELİN SU ŞİRİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR ÇETİNAY AYDIN
- Remisyondaki bipolar bozukluk hastalarında çocukluk çağı travmaları ve bağlanma stillerinin klinik sürece etkisi ve psikolojik dayanıklılığın bu etkideki aracı rolü
Impact of childhood trauma and attachment styles on clinical course in remitted patients with bipolar disorder and mediating role of resilience of that impact
CİHAD ÇITAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVRİM ERTEN
- Şizofreni tanılı hastalarda madde kullanımı ve psikolojik dayanıklılık ilişkisi
Substance use in schizophrenia patients and relationship with psychological resilience
ECEM ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ERKIRAN
- Remisyonda bipolar bozukluk hastalarında intihar davranışının çocukluk çağı travmaları, psikolojik dayanıklılık ve duygu düzenleme güçlükleri ile ilişkisi
Relationship of suicidal behavior with childhood trauma, resilience and emotion regulation difficulties in remitted bipolar disorder patients
EMRE SUBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN KARAMUSTAFALIOĞLU
- Bipolar bozukluk tanılı hastalarda çocukluk çağı travmasının psikolojik dayanıklılık,tedavi uyumu ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
“the relationship between childhood trauma, psychological resilience, treatment adherence, and quality of life in patients diagnosed with bipolar disorder”
MERVE SİNEM CESUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ İZCİ