Okul yöneticilerinin afet yönetimine hazır bulunuşluk durumlarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Exploring school administrators' perspectives on disaster management readiness
- Tez No: 985196
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA POLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı okul yöneticilerinin afet yönetimine hazırbulunuşluk durumlarının incelenmesidir. Nitel araştırma yöntemi temel alınan bu araştırmada, araştırma amacına ve araştırma sorularına en uygun desen olan temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Bu araştırmanın katılımcılarını, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Karabük ilinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı farklı tür ve kademelerdeki okullarda görev yapan ve uygun örnekleme yoluyla belirlenen 17 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiş ve içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, okul yöneticilerinin afet yönetimi sürecini yalnızca idari bir sorumluluk olarak değil; liderlik, stratejik planlama, kavramsal farkındalık ve çok paydaşlı iş birliği temelinde çok katmanlı bir süreç olarak değerlendirdiklerini göstermiştir. Yöneticiler, afet yönetimine ilişkin hazırbulunuşluk düzeylerini yalnızca risk azaltma, hazırlık planları, müdahale kapasitesi ve bireysel yeterlikler bağlamında değil; aynı zamanda kurumsal işleyiş, mevcut kaynakların yeterliliği, eğitim deneyimleri ve çok paydaşlı iş birliği boyutlarında da bütüncül bir şekilde değerlendirmiştir. Süreçte karşılaşılan fiziksel, örgütsel ve insan kaynağına ilişkin sorunlara genellikle bireysel çabalarla çözüm üretildiği görülmüştür. Hizmet içi eğitimlerin kapsam, uygulama ve sürdürülebilirlik açısından yetersiz bulunduğu; daha nitelikli, uygulamalı ve bağlamsal ihtiyaçlara duyarlı eğitimlere gereksinim olduğu ifade edilmiştir. Sürecin geliştirilmesine yönelik öneriler, mevzuat, kurumsal koordinasyon, okul temelli uygulamalar ve toplumsal bilinç düzeyinde çok boyutlu yapılandırılmıştır. Elde edilen bulgular, ilgili literatür doğrultusunda tartışılmış; çalışmanın, afet yönetimi alanında görev ve sorumluluk üstlenen paydaşlara ve ileride yürütülecek benzer nitelikteki araştırmalara yol gösterici olabileceği değerlendirilmiştir. Ayrıca, araştırma sonuçlarının okul yöneticilerinin afet yönetim sürecine hazırlık düzeylerini artırmaya yönelik geliştirilecek hizmet içi eğitim programlarına katkı sunması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine school administrators' preparedness for disaster management. Adopting a qualitative research approach, the study employed the basic qualitative research design as the most suitable framework for addressing the research purpose and questions. The participants consisted of 17 school administrators working in various types and levels of schools affiliated with the Ministry of National Education in Karabük during the 2024–2025 academic year, selected through purposive sampling. Data were collected using a semi-structured interview form developed by the researcher and analyzed through content analysis. The findings revealed that school administrators conceptualized disaster management not merely as an administrative responsibility, but as a multidimensional process grounded in leadership, strategic planning, conceptual awareness, and multi-stakeholder collaboration. Administrators evaluated their level of preparedness not only in terms of risk reduction, preparedness planning, response capacity, and individual competencies, but also with respect to institutional functioning, adequacy of available resources, prior training experiences, and inter-organizational cooperation. It was observed that challenges related to physical conditions, organizational processes, and human resources were often addressed through individual efforts. In-service training programs were generally found to be insufficient in terms of scope, practice, and sustainability, highlighting the need for more qualified, practice-oriented, and context-sensitive training. Recommendations for improving the process were structured around multiple dimensions, including legislative frameworks, institutional coordination, school-based practices, and societal awareness. The findings were discussed in light of the relevant literature, and the study was considered to serve as a guiding reference for stakeholders engaged in disaster management as well as for future research in the field. Furthermore, the results are expected to contribute to the development of in-service training programs designed to enhance school administrators' preparedness for disaster management.
Benzer Tezler
- Okul yöneticilerinin afet yönetimine ilişkin yeterlik ve görüşlerinin incelenmesi
Examination of school administrators' competencies and views on disaster management
MURAT SOYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKafkas ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TAŞDAN
- Eğitim kurumları idarecilerinin kriz anında afet ve acil durumlara yönelik yeterliliklerinin değerlendirilmesi: Gümüşhane ili örneği
Evaluation of the competence of the administrators of educational institutions for disaster and emergency situations in the event of crisis: The case of Gümüşhane province
LOKMAN ODABAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL CENGİZ
- Okul yöneticilerinin depreme hazırlık sürecinde kriz yönetimi yeterlilikleri
Crisis management competencies of school administrators in earthquake preparedness process
MELİH YÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN BALYER
- Çankaya ve Bismil ilçe milli eğitim müdürlüklerinin güç çözümlemesi (swot analizi)
Strength analiysis (SWOT) of governorship of national education of Çankaya and Bismil dsitricts
FIRAT KIYAS BİREL
Doktora
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN BAŞAR
- Okul yöneticilerinin afet, acil durum ve kriz anını yönetme durumlarının incelenmesi (Gazipaşa ilçesi örneği)
An examination of school administrators' disaster, emergency, and crisis management practices: (A case study of Gazipaşa district)
YÜKSEL YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE DEMİR