Ebeveynlerin meningokok ve rotavirüs aşıları ile ilgili bilgi düzeyleri ve tutumları
Parents' knowledge and attitudes regarding meningococcal and rotavirus vaccines
- Tez No: 985049
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTE ÖZGÜVEN ÖZTORNACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş-Amaç: Çocukluk çağı bulaşıcı hastalıklarının önlenmesinde aşıların önemi büyüktür; ancak Rotavirüs ve Meningokok gibi ücretli aşılar henüz Ulusal Aşı Takvimi'ne dahil edilmemiştir. Toplumda ücretli aşılar hakkında bilgi eksikliği ve ekonomik engeller aşılama oranlarını olumsuz etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, 0-6 yaş aralığında çocuğu olan ebeveynlerin çocukluk çağındaki ücretli aşılardan olan Rotavirüs ve Meningokok aşıları hakkındaki bilgi düzeylerini ve aşı tutumlarını belirlemektir. Yöntem: Araştırma, 18.10.2024–10.01.2025 tarihleri arasında İzmir'de bir üniversiteye bağlı Aile Sağlığı Merkezi'nde tanımlayıcı ve kesitsel türde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 0-6 yaş arasında çocuğu olan 547 ebeveyn oluşturmuş, örneklemi ise çalışmaya katılmayı kabul eden 250 ebeveyn oluşturmuştur. Veriler, Ebeveyn ve Çocuk Tanıtıcı Özellikler Formu, Ebeveynlerin Meningokok ve Rotavirüs Aşıları ile İlgili Bilgi Düzeyi Belirleme Formu (EK-2) ve Tutum Belirleme Formu (EK-3) kullanılarak toplanmıştır. Analizlerde SPSS 27.0 programı, tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U, Kruskal Wallis testi, Spearman korelasyonu ve doğrusal regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Ebeveynlerin bilgi düzeylerinin orta düzeyde, tutumlarının ise bilgiye oranla daha olumlu olduğu bulunmuştur. Bilgi skorundaki her bir puanlık artışın tutum skorunda 0,375 puanlık artış sağladığı saptanmıştır. Eğitim durumu, sosyal güvence, aile yapısı ve çocuk sayısının bilgi ve tutum skorları üzerinde anlamlı etkileri olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin çoğunluğu çocuklarına rutin aşıları düzenli olarak yaptırmakta olup, ücretli aşılar hakkında bilgi eksiklikleri ve ekonomik engeller nedeniyle aşılama oranlarının sınırlı kaldığı görülmüştür. Hekime duyulan güvenin ve ekonomik erişimin aşılama kararları üzerindeki belirleyici rolünü ortaya koymaktadır. Sonuç: Çalışmada, ebeveynlerin çocukluk çağı ücretli aşılarına yönelik olumlu tutumlar sergilediği; ancak bilgi eksiklikleri ve ekonomik faktörlerin aşılama kararlarını etkileyebileceği gözlemlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, sağlık çalışanlarının bilgilendirme çalışmalarının artırılması, ücretli aşıların ekonomik erişiminin kolaylaştırılması ve ebeveynlerin doğru bilgiye ulaşımının desteklenmesi gerektiği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction-Aim: Vaccinations play a vital role in the prevention of childhood infectious diseases; however, paid vaccines such as Rotavirus and Meningococcal have not yet been included in the National Immunization Schedule. Inadequate knowledge and economic barriers within the community may negatively influence vaccination rates. The aim of this study is to assess the knowledge levels of parents with children aged 0–6 years regarding Rotavirus and Meningococcal vaccines—both classified as non-routine, paid childhood vaccines—and to determine their knowledge levels and vaccination attitudes regarding Rotavirus and Meningococcal vaccines. Method: The study was conducted in a descriptive and cross-sectional design between October 18, 2024, and January 10, 2025, at a Family Health Center affiliated with a university in İzmir. The study population consisted of 547 parents who had children aged between 0 and 6 years, and the sample included 250 parents who agreed to participate voluntarily. Data were collected using the Parent and Child Descriptive Characteristics Form, the Knowledge Assessment Form on Meningococcal and Rotavirus Vaccines (Appendix-2), and the Attitude Assessment Form (Appendix-3). Data analysis was performed using SPSS version 27.0, employing descriptive statistics, the Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, Spearman correlation analysis, and linear regression analysis. Result: It was found that parents had a moderate level of knowledge, while their attitudes were more positive compared to their knowledge levels. Each one-point increase in the knowledge score was associated with a 0.375-point increase in the attitude score. Educational level, social security status, family structure, and number of children were found to have significant effects on both knowledge and attitude scores. The majority of parents reported regularly following the routine vaccination schedule for their children; however, due to lack of information and financial constraints, vaccination rates for paid vaccines remained limited. The findings highlight the decisive role of trust in physicians and economic accessibility in parental vaccination decisions. Conclusion: The study revealed that parents exhibited positive attitudes toward paid childhood vaccines; however, it was observed that knowledge gaps and economic factors could influence their vaccination decisions. Based on these findings, it is recommended that healthcare professionals enhance educational efforts, that access to paid vaccines be made more economically feasible, and that parents be supported in obtaining accurate and reliable information.
Benzer Tezler
- 0-3 yaş grubu çocukların ebeveynlerinin Meningokok ve Rotavirüs aşıları hakkındaki bilgi düzeyi ve aşı yaptırma durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge level and application status of parents of children aged 0-3 years regarding Meningococcal and Rotavirus vaccines
SEVGİ NUR DÖLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
- Çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine başvuran 18-48 ay arası çocukların rutin aşı ve diğer aşı uygulanma oranının değerlendirilmesi ve ebeveyn aşı bilgi düzeyleri ile karşılaştırılması
Evaluation of routine vaccine and other vaccine application rate of children between 18-48 months applicant to the children's health and diseases clinic and comparing with the vaccination levels of the parents
SEVDA ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
- 2-5 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı, çocuklarını aşılatma düzeyi ve aşı kararsızlığının değerlendirilmesi
Evaluation of health literacy, childhood vaccination uptake, and vaccine hesitancy among parents of children aged 2–5 years
HAKAN EKİNCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- Erişkin bireylerde aşı reddinin, çocukluk ve erişkin aşılarıyla ilgili bilgi düzeyinin, tutum ve davranışların değerlendirilmesi
Evaluation of vaccine refusal, knowledge level, attitudes and behaviors about childhood and adult vaccines in adult individuals
TUĞBA KOŞMAZ KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
- İnsan (human) papillomavirüs, rotavirüs ve konjuge meningokok aşıları yapılması hakkında ailelerin bilgi ve tutumları
Attitudes and knowledge of parents towards human papillomavirus, rotavirus and conjugated meningococcal vaccines
ÖZGE YENDUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKocaeli ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜHAL GÜNDOĞDU