Gündüz bakım hizmetlerinden yararlanan ve yararlanmayan engelli ailelerinin bakım yükü ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki: Denizli örneği
The relationship between the care burden and quality of life of families with disabilities who use and do not use day care services: The sample of Denizli
- Tez No: 984994
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLTEN UÇAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Gündüz bakım merkezi, bakım veren, aile yaşam kalitesi, bakım yükü, rehabilitasyon, bakım sürecine destek hizmeti, day care center, caregiver, family quality of life, caregiver burden, rehabilitation, support services in the care process
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de ailesinin yanında bakım alan engele sahip bireylerin bakım sürecini desteklemek amacıyla gündüz bakım merkezleri açılmaktadır. Bu merkezlerin kuruluş amacı, ortak temel hizmetlerin yanı sıra hizmet verdikleri bölgeye özgü faaliyetlerle engelli bireylerin sosyalleşme ve rehabilitasyon sürecini desteklemek, aynı zamanda bakım verenlerin yükünü hafifletmektir. Literatürde, gündüz bakım hizmetlerinin bakım verenlerin yükü ve aile yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini doğrudan karşılaştırmalı olarak inceleyen sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Gündüz bakım hizmeti hakkında yapılacak çalışmalar hizmetin kalitesini artırmasına, aile yanında bakım hizmetinde bakım verenin güçlendirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir. Amaç: Bu araştırmada, gündüz bakım hizmetlerinden yararlanan ve yararlanmayan engele sahip bireylerin bakım verenlerinin bakım yükü ve aile yaşam kalitesi düzeylerinin karşılaştırılması ve gündüz bakım hizmetlerinin bakım sürecine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma ilişkisel tarama modelinde planlanmıştır. Veriler Denizli İlindeki Merkezefendi Engelsiz Yaşam Akademisi'nden hizmet alan ve almayan toplam 102 engele sahip bireye bakım veren kişiden toplanmıştır. Veri toplama araçları araştırmacı tarafından geliştirilen sosyo-demografik soru seti, geçerlilik ve güvenlilirlik çalışmaları İnci (2008) tarafından yapılan Bakım Verme Yükü Ölçeği ile Meral (2013) tarafından yapılan Beach Center Aile Yaşam Kalitesi Ölçeği'dir. Bulgular: Analiz bulgularına göre, bakım verdikleri engele sahip bireyler gündüz bakım hizmetinden yararlanan grupta fiziksel/maddi iyi oluş (p = 0,005) ve toplam aile yaşam kalitesi (p = 0,037) düzeyleri anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca, bakım verme yükü ile aile yaşam kalitesi arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r = -0.375, p < .001). Ekonomik durumu yetersiz olan bakım verenlerde hem iyi oluş algısı hem de bakım yükü olumsuz etkilenmiştir (p = 0,002; p = 0,047). Bakım verenin engelli bireye yakınlık düzeyi, bakım yükü üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmıştır (H(2) = 6,556, p = 0,038). Eğitim düzeyi arttıkça fiziksel/maddi iyi oluş algısının da anlamlı şekilde yükseldiği gözlenmiştir (p = 0,006). Çıkarımlar: Araştırma sonucunda; gündüz bakım hizmetlerinin engele sahip bireylere bakım verenlerin yaşam kalitesini artırma ve bakım yükünü azaltma konusunda önemli bir destekleyici unsur olduğunu ortaya koymaktadır. Bakım verenin bu tür hizmetler ile güçlendirilmesi, aile yanında bakım hizmetinin engele sahip birey ve bakım veren için daha sağlıklı ilerlemesine, bakım süresinin uzamasına katkı sağlayacaktır. Gündüz bakım hizmetinin ortaya koyulan katkısı, merkeze sahip olmayan şehirlerde bu merkezlerin açılmasına yönelik, engele sahip üyesi olan aileler ve sivil toplum kuruluşlarının savunuculuk çalışmalarına argüman olarak kullanılabilecektir.
Özet (Çeviri)
In Türkiye, day care centers have been established to support the care of individuals with disabilities living with their families. In addition to providing essential services, these centers offer region-specific activities that facilitate the socialization and rehabilitation of individuals with disabilities, while also aiming to reduce the burden on caregivers. However, there is a limited body of literature directly comparing the effects of day care services on caregiver burden and family quality of life. The studies to be done on daytime care services is expected to contribute to improving the quality of the service and empowering caregivers in family-based care services. Purpose: The purpose of this study is to compare the caregiver burden and family quality of life of caregivers of individuals with disabilities who benefit from day care services and those who do not, and to examine the impact of day care services on the care process. Method: This research was designed using a correlational survey model. The study sample consisted of 102 caregivers of individuals with disabilities, including both users and non-users of the Merkezefendi Barrier-Free Life Academy located in Denizli, Türkiye. Data were collected using a socio-demographic questionnaire developed by the researcher, the Caregiver Burden Scale (validated in Turkish by İnci, 2008), and the Beach Center Family Quality of Life Scale (adapted into Turkish by Meral, 2013). Findings: Analysis results indicated that caregivers in the day care service group had significantly higher scores in physical/material well-being (p = 0.005) and total family quality of life (p = 0.037). A significant negative correlation was found between caregiver burden and family quality of life (r = -0.375, p < .001). Caregivers with insufficient economic resources reported lower perceptions of well-being and higher caregiver burden (p = 0.002; p = 0.047). The degree of kinship between the caregiver and the individual with disabilities significantly affected caregiver burden (H(2) = 6.556, p = 0.038). Additionally, higher educational attainment was associated with significantly greater perceptions of physical/material well-being (p = 0.006). Implications: The research findings reveal that daytime care services play a significant supportive role in improving the quality of life of caregivers for individuals with disabilities and reducing their care burden. Empowering caregivers through such services will contribute to the healthier progression of family-based care services for individuals with disabilities and their caregivers, as well as to the extension of the care period. The contribution of day care services can be used as an argument in advocacy efforts by families with members with disabilities and civil society organizations to open such centers in cities that do not have them.
Benzer Tezler
- Türkiye denizcilik sektöründe çalışma şartları (monografik bir etüd)
Başlık çevirisi yok
A.MURAT ASLANER
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN YAZGAN
- GATA ilk ve acil yardım merkezi hemşirelik hizmetlerinde iş örneklemesi uygulaması
Başlık çevirisi yok
HALİL İBRAHİM CANKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
HemşirelikGataSağlık Hizmetleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLSÜN ERİGÜÇ
- Afet tıbbı açısından KBRN müdahale sistemi: Suriye'deki kimyasal silah yaralılarının yönetimi örneği
CBRN intervention system in terms of disaster medicine: An example of the management of chemical weapons in syria
İLHAN ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2019
KimyaBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAfet Tıbbı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ETHEM GÜNEREN
- Covıd-19 pandemisinde alzheimer hastası bireyler ve bakım verenlerin yaşadıkları sorunlar: Alzheimer gündüz bakımevi hizmet yararlanıcıları örneği
Problems lived by individuals with alzheimer disease and caregivers: An example of alzheimer daycare users
GİZEM AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sosyal Hizmetİstanbul Aydın ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK İPEK
- Ahlat bölgesinde koyunların yetiştirme yöntemleri üzerine araştırmalar
A Research on sheer production systems in Ahlat region
NAZİF KOCA