Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde sigara kullanımının üstbiliş, üstduygu ve duygu düzenleme becerilerine etkisi
The effect of smoking on metacognition, metaemotion, and emotion regulation skills in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
- Tez No: 984881
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ADAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Ergen, Sigara İçme, Üstbiliş, Üstduygu, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Adolescents, Smoking, Metacognition, Metaemotion, Emotion Regulation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmamızda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanılı ergenlerde sigara kullanımı ile üstbiliş, üstduygu ve duygu düzenleme güçlüğü arasındaki ilişkileri incelemek hedeflenmiştir Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi polikliniğine başvuran, DSM-5-TR tanı kriterlerine göre DEHB tanısı almış 14-18 yaş arası 60 sigara kullanan (DEHB+SK) ve 60 sigara kullanmayan (DEHB-SK) ergen dahil edilmiştir. Katılımcılara klinisyen tarafından yarı yapılandırılmış bir görüşme formu olan“Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli”uygulanmış ve dahil etme kriterlerini karşılayan hastalar çalışmaya alınmıştır. Katılımcılara; sosyodemografik veri formu, Üstbiliş Ölçeği-Çocuk Ergen Formu (ÜBÖ-ÇE), Üst Duygular Ölçeği (ÜDÖ), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16) ve Barratt Dürtüsellik Ölçeği-Kısa Formu (BDÖ-K) doldurtulmuştur. Bunlara ek olarak sigara içen ergenlere, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) de uygulanmıştır. Katılımcıların ebeveynlerine; Dikkat Eksikliği ve Yıkıcı Davranış Bozukluklari için DSM IV'e Dayalı Ölçek ve Yenilenmiş Conners Anababa Derecelendirme Ölçeği–Kısa Form doldurtulmuştur. Bulgular: Gruplar yaş ve cinsiyet dağılımı açısından benzer bulunmuştur. DEHB+SK grubunda sigaraya başlama yaşı ortalama 14.30 ± 1.60 olarak saptanmıştır. Bu grupta, ÜDO-Olumlu alt ölçek puanı diğer gruba kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük; DDGÖ-16-Toplam, DDGÖ-16-Dürtü ve DDGÖ-16-Stratejiler puanları ise daha yüksek saptanmıştır. FNBT puanı yalnızca DDGÖ-16-Toplam ile pozitif yönlü ilişkili bulunmuş; üstbiliş ve üstduygu puanları ile anlamlı ilişki gösterilememiştir. Buna karşın, ÜBÖ-ÇE puanları ile ÜDÖ-Olumsuz ve DDGÖ-16-Toplam puanları arasında yüksek düzeyde anlamlı ve pozitif yönlü ilişki saptanmıştır. Sonuç: Bulgularımız, DEHB'li ergenlerde sigara kullanımının özellikle duygu düzenleme güçlüğü ve düşük düzey olumlu üstduygu ile ilişkili olabileceğini göstermektedir. Üstbilişsel süreçlerle sigara kullanımı arasında doğrudan bir ilişki olmasa da, üstbiliş, üstduygu ve duygu düzenleme arasında bulunan anlamlı ilişkiler bu yapıların karşılıklı etkileşim içinde olduğunu işaret etmektedir. Sonuç olarak, DEHB'li ergenlerin sigara kullanımının erken safhalarında duygusal süreçlerin daha belirleyici olabileceği, bu sebeple duygu düzenleme odaklı yaklaşımların önleme ve müdahale çalışmalarında etkili olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to investigate relationship between smoking and metacognition, metaemotion and emotion regulation difficulties in adolescents with attention deficit hyperactivity disorder. Materials and Method: We included 60 smoking (ADHD+S) and 60 non-smoking (ADHD-S) adolescents aged 14 -18 years who were diagnosed with ADHD according to DSM-5-TR and applied to the Child and Adolescent Psychiatry Clinic of the Health Sciences University Erenkoy Mental and Neurological Diseases Hospital. Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children–Present and Lifetime Version was applied to all participants by the clinician and those who met the exclusion criteria were removed from the study. All participants completed the sociodemographic data form, the Metacognitions Questionnaire–Children (MCQ-C), the Meta-Emotion Scale (MES), the Difficulties in Emotion Regulation Scale–Short Form (DERS-16) and the Short Form of Barratt Impulsiveness Scale (BIS-11-SF). In addition, adolescents who smoked were administered the Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND). Parents of the participants completed the DSM-IV–Based Rating Scale for Attention Deficit and Disruptive Behavior Disorders and the Revised Conners Parent Rating Scale–Short Form. Results: There were no significant group differences in terms of age and gender distribution. In ADHD+ S group, the mean age at the initiation of smoking was 14.30 ± 1.60. This group also had lower positive MES score compared to ADHD-S group yet higher overall DERS-16 and its strategies and impulse subscales scores. The FTND score was positively correlated with overall DERS score but showed no correlation with MCQ-C or MES scores. However, MCQ-C points were significantly correlated with negative MES and overall DERS points. Conclusion: Results show that smoking in adolescents with ADHD might be related to emotional regulation difficulties and lower positive metaemotions. Although, no direct relationship was found between smoking and metacognition, significant correlations between metacognition, metaemotion and emotion regulation difficulties show these constructs interact with one another. Seeing that emotional processes may play an important role in early stages of smoking in adolescents with ADHD, prevention and intervention problems targeting these entities can be beneficial.
Benzer Tezler
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Çoklu amaçların çözümlemesinde amaç programlaması ile genelleştirilmiş ters yaklaşımı ve yem sanayiinde bir uygulama
Goal programming and generalieed inverse approaches in the multi-objective analysis and application in feed industry
HASAN BAL
- Analog dijital çeviricilerin analiz ve sentezi
Başlık çevirisi yok
ALİ ÇAPRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Türkiye'de trafik kazalarının epidemiyolojisi
Başlık çevirisi yok
HARUN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
UlaşımGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Sürekli rejim şartlarında nükleer yakıt çubuklarında tek ve iki boyutlu ısı iletiminin analizi
In steady-state conditions analyses of one and two dimensional conduction in nuclear fuel rods
İBRAHİM ATILGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN ATAER