Abdülaziz Ağtâşî'nin“Tuhfetü'l-ihvân min hameleti'l-Kur'ân”isimli eserinin tahkik tercüme ve değerlendirilmesi
A critical edition, translation, and analytical study of ʻAbd al-ʻAzīz Aghṭāshy's work entitled Tuḥfat al-Tkhwān min ḥamalat al-Qurʾān
- Tez No: 984700
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERCAN ŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kur'ân'ın lafzının doğru telaffuzu ve tilâvetindeki güzelliğin korunması amacıyla geliştirilen tecvid ilmi, İslâm tarihinde erken dönemlerden itibaren müstakil bir disiplin hâline gelmiş, zaman içerisinde farklı bölgelerde çeşitli üslup ve yöntemlerle tecvid ilmi alanında pek çok eser telif edilmiştir. Bu eserlerden biri de Osmanlı son dönem âlimlerinden Abdülaziz el-Ağtâşî tarafından kaleme alınan Tuhfetü'l-ihvân min hameleti'l-Kur'ân'dır. Söz konusu eserin tahkik tercüme ve değerlendirilmesinin yapıldığı bu çalışmada öncelikle tecvid ilminin tarihsel gelişim çizgisi ortaya konulmuş, ardından Tuhfetü'l-İhvân'ın matbu ve yazma nüshaları incelenmiştir. Eserin nüshaları karşılaştırılarak ortak ve farklı yönleri tespit edilmiş, müellifin kalemine en yakın metin belirlenmiştir. Tahkik sürecinde bâblar hâlinde aktarılan tecvid konuları sistematik bir biçimde tasnife tabi tutulmuş ve bazı değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca, eserde farklı kaynaklardan aktarıldığı anlaşılan bilgilerin asılları tespit edilmiş, bunlara hem metin içinde hem de dipnotlarda yer verilmiştir. Araştırma esnasında elde edilen bulgular, Tuhfetü'l-İhvân'ın yalnızca tecvid kurallarını içermekle kalmadığını; aynı zamanda Kur'ân tarihi, kıraat geleneği ve Osmanlı ilim dünyasının ilmî birikimine dair önemli veriler sunduğunu göstermektedir. Bu yönüyle eser, Osmanlı'nın son döneminde kıraat ve tecvid sahasında telif edilen nadide örneklerden biri olarak hem klasik geleneğin sürekliliğini hem de dönemin ilmî atmosferini yansıtmaktadır. Netice itibariyle, Tuhfetü'l-İhvân'ın tahkik ve tercümesiyle birlikte ilim dünyasına kazandırılmasının kıraat ve tecvid literatürüne katkı sağlayacağı; aynı zamanda Osmanlı dönemi Kur'ân ilimleri tedrisatına dair yeni verilerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayacağı kanaati hasıl olmuştur.
Özet (Çeviri)
In order to preserve the correct articulation of Qurʼān's words and the aesthetic harmony of its recitation, the science of tajwīd emerged as an independent discipline in the early periods of Islamic scholarship. Over time, numerous works were composed in various regions employing different styles and methods. Among these works is Tuḥfat Al-Ikhwān Min Ḥamalat al-Qurʾān, authored by ʻAbd Al-ʻazīz al-Aghṭāshy, one of the scholars of the late Ottoman period. In this study, the historical development of tajwīd science has first been outlined, followed by an examination of both the printed and manuscript copies of Tuḥfat Al-Ikhwān. These copies were collated to identify their commonalities and differences, and the text closest to the author's original wording was established. During the process of critical edition (taḥqīq), the tajwīd topics presented in chapters (abwāb) by the author were systematically classified. Furthermore, the original sources of certain passages identified as quotations from earlier works were located and cited either in the text itself or in the footnotes. The findings demonstrate that Tuḥfat Al-Ikhwān is not merely a manual of tajwīd rules; it also provides significant insights into the history of the Qurʾān, the tradition of qirāʾāt, and the scholarly heritage of the Ottoman intellectual milieu. In this respect, the work stands as a rare example of late Ottoman scholarship in the field of Qurʾānic recitation sciences, reflecting both the continuity of the classical tradition and the intellectual atmosphere of the period. In conclusion, the critical edition and translation of Tuḥfat Al-Ikhwān contributes to the literature of qirāʾāt and tajwīd studies, while also offering new perspectives on the teaching and transmission of Qurʾānic sciences in the Ottoman era.
Benzer Tezler
- Pertevniyal Valide Sultan'ın yazışmaları (1861-1883)
The letters of Pertevniyal Valide Sultan (1861-1883)
AYŞEGÜL SUBAŞI
- İzmirli İsmail Hakkı'nın“el-Cevabü`s-Sedid fi Beyani Dini`t-Tevhid”adlı eserinin, Abdulaziz Çaviş'in“Anglikan Kilisesine Cevap”ve Milaslı İsmail Hakkı'nın“Hakikat-ı İslam”adlı eseriyle karşılaştırmalı tahlili
Başlık çevirisi yok
MEHMET MUÇHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. CİHAT TUNÇ
- Abdülaziz Dirini`nin hayatı eserleri, tasavvufi görüşü ve Taharatü`l-Kulüb`ün tercümesi
Başlık çevirisi yok
GÜLTEKİN PAYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
DinSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. İSMAİL TAŞ