Türkiye'ye özgü kestane ballarının organik kimyasal içeriğinin ve şeker şuruplarıyla yapılan tağşişlerin nmr spektroskopisi ile kemometrik analiz yöntemleri kullanılarak belirlenmesi
Determination of the organic chemical composition and adulterations made with sugar syrups of chestnut honeys specific to Turkey using nmr spectroscopy and chemometric analysis methods
- Tez No: 984182
- Danışmanlar: PROF. DR. SERKAN YAVUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Manyetik rezonans spektroskopi, Nükleer spektroskopi, Magnetic resonance spectroscopy, Nuclear spectroscopy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Organik Kimya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, 1H-NMR spektroskopisi ve kemometrik yöntemler kullanılarak kestane balının botanik kökenine göre sınıflandırılması ve ticari şeker şuruplarıyla yapılan tağşişin tespiti amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, toplam 105 otantik bal örneğinin (40 kestane, 40 karışık çiçek, 5 çam, 5 ıhlamur, 5 narenciye, 5 kekik ve 5 ayçiçeği balı) 1H-NMR spektrumları noesypr1d darbe sekansı kullanılarak alınmıştır. İkinci aşamada, dört otantik kestane balı örneğine %10, %30 ve %50 oranlarında agave şurubu, mısır şurubu, melaslı pancar şurubu ve rafine pancar şurubu eklenerek toplam 48 tağşiş edilmiş bal numunesi hazırlanmış ve aynı koşullarda analiz edilmiştir. Ayrıca, seçilen bir adet kestane balının 2D JRES, COSY, TOCSY ve HSQC spektrumları da kaydedilmiştir. Botanik köken ayrımı amacıyla, otantik bal örneklerine ait 1H-NMR spektrum verileri PCA ile analiz edilmiştir. Özellikle şeker bileşenlerine ait piklerin yoğunlaştığı 3,16–5,50 ppm aralığında yapılan PCA analizinde, ilk beş bileşenin toplam varyansın %90,31'ini açıklaması, yüksek boyutlu verilerin az sayıda bileşenle özetlenebildiğini göstermiş ve kestane balı diğer tür ballardan başarılı şekilde ayrılmıştır. Tağşiş tespiti amacıyla, otantik ve tağşiş edilmiş kestane balı örneklerine ait veriler üzerinden PCA ve PLS-DA analizleri uygulanmıştır. PCA sonuçlarına göre en iyi ayrımın sağlandığı 3,16–5,50 ppm aralığı seçilerek PLS-DA modeli bu bölgede geliştirilmiştir. Üç latent değişken (LV1–LV3) ile optimize edilen model, X varyansının sırasıyla %72,64, %11,55 ve %8,04'ünü açıklamış, R2X %92,23, R2Y %63,34 ve Q2 %56,90 olarak elde edilmiştir. Çapraz doğrulama sonuçları, modelin yüksek doğruluk ve düşük hata oranlarıyla güçlü bir sınıflandırma yeteneğine sahip olduğunu göstermiştir. Hem iç hem dış validasyon setiyle yapılan testlerde, model tüm sınıfları %100 doğrulukla sınıflandırarak yüksek genelleme kapasitesini kanıtlamıştır. Elde edilen bulgular, 1H-NMR spektroskopisinin ve kemometrik analizlerin kestane balının botanik köken özelliklerini karakterize etmede ve tağşiş tespitinde etkili bir araç olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the classification of chestnut honey based on its botanical origin and the detection of adulteration with commercial sugar syrups were aimed using 1H-NMR spectroscopy and chemometric methods. In the first stage of the study, 1H-NMR spectra of a total of 105 authentic honey samples (40 chestnut, 40 multifloral, 5 pine, 5 linden, 5 citrus, 5 thyme, and 5 sunflower honeys) were acquired using the noesypr1d pulse sequence. In the second stage, four authentic chestnut honey samples were adulterated with agave syrup, corn syrup, sugar beet syrup with molasses, and refined beet syrup at levels of 10%, 30%, and 50%, resulting in a total of 48 adulterated honey samples, which were analyzed under the same conditions. Additionally, 2D NMR spectra (JRES, COSY, TOCSY, HSQC) were recorded for a selected chestnut honey sample. For botanical origin differentiation, the 1H-NMR spectral data of authentic honey samples were analyzed by PCA. The PCA applied to the 3.16–5.50 ppm region, where sugar-related signals are concentrated, revealed that the first five principal components explained 90.31% of the total variance, demonstrating that high-dimensional data could be summarized by a limited number of components, and chestnut honey was successfully discriminated from other honey types. For adulteration detection, both authentic and adulterated chestnut honey samples were subjected to PCA and PLS-DA. Based on PCA results, the 3.16–5.50 ppm region, which provided the best discrimination, was selected for PLS-DA modeling. The optimized PLS-DA model with three latent variables (LV1–LV3) explained 72.64%, 11.55% and 8.04% of the X variance, respectively, with R2X = 92.23%, R2Y = 63.34%, and Q2 = 56.90%. Cross-validation results indicated strong classification performance with high accuracy and low error rates. The model demonstrated 100% classification accuracy for all classes in both internal and external validation tests, confirming its high generalization capacity.
Benzer Tezler
- Türkiye'ye özgü bazı ekmek türlerinin glisemik indeks değerlerinin saptanması
Detection and assesment of glycemic index of some Turkish bread
REYHAN ERGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA GÖKMEN ÖZEL
- Türkiye'ye özgü beslenmenin diş çürüklerine etkisi
The impact of Turkey-specific nutrition on tooth decay
BERK KIRANT
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Diş HekimliğiYeditepe ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF SUNGURTEKİN EKÇİ
- Türkiye'ye özgü besinlerin bileşimlerinden bulut tabanlı yazılım oluşturma
Başlık çevirisi yok
CEM SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyoistatistikErciyes ÜniversitesiBiyoistatistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ÖZTÜRK
- Türkiye'ye özgü arazi yönetimi için yeni bir arazi kayıt sistemi önermesi
Proposing a new land registration system for Turkey-specific land management
MUSTAFA ASLAN
Doktora
Türkçe
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Okan ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL ERKAYA
- Türkiye'ye özgü içme suyu arıtma tesisleri skorlama sistemi modelinin oluşturulması ve tesislerin değerlendirilmesi
Creating a scoring system model for drinking water treatment plants specific to Turkey and evaluation of the facilities
CANSU BAYHAN
Doktora
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiAtatürk ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜN YILDIZ