Çocuklarda ekran kullanımının duygu düzenleme üzerindeki etkisinde sosyal becerilerin aracı rolü
The mediating role of social skills in the effect of screen use on emotion regulation in children
- Tez No: 984176
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖKHAN KAYILI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilgi teknolojisi, Bilişsel duygu düzenleme, Okul öncesi çocuklar, Olumlu sosyal davranış, Information technology, Cognitive emotion regulation, Preschool children, Prosocial behavior
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, çocuklarda ekran kullanımının duygu düzenleme üzerindeki etkisinde sosyal becerilerin aracı rolünü belirlemektir. Araştırma Türkiye'nin Muğla ili Menteşe ilçe merkezinde özel ve resmi okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık 477 çocuk ve ebeveyni ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak: Kişisel Bilgi Formu, Problemli Medya Kullanım Ölçeği, Duygu Düzenleme Ölçeği ve Erken Çocuklukta Sosyal Beceri Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS statistics 27.0 paket programı ve SPSS PROCESS makro yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; çocukların problemli ekran kullanımlarının duygu değişkenliği ve olumsuzluğunu pozitif yönde ve problemli ekran kullanımının duygu düzenleme becerilerini negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte araştırmada çocukların problemli medya kullanımlarının sosyal becerilerini olumsuz yönde etkilediği, sosyal becerilerin çocukların duygu düzensizliği ve değişkenliğini olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Son olarak sosyal becerilerin çocukların duygu düzenleme becerilerini olumlu yönde etkilediği de görülmüştür. Bunların yanında iş birliği becerilerinin çocukların problemli medya kullanımları ile duygu düzensizliği ve olumsuzluğu arasındaki ilişkiye ve kendini kontrol etme becerilerinin çocukların problemli medya kullanımları ile duygu düzensizliği ve olumsuzluğu arasındaki ilişkiye kısmen aracılık ettiği tespit edilmiştir. Diğer yandan hakkını arama becerilerinin çocukların problemli medya kullanımları ile duygu düzensizliği ve olumsuzluğu arasındaki ilişkiye; iş birliği becerilerinin çocukların problemli medya kullanımları ile duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkiye; kendini kontrol etme becerilerinin çocukların problemli medya kullanımları ile duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkiye ve hakkını arama becerilerinin çocukların problemli medya kullanımları ile duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkiye kısmen aracılık ettiği belirlenmiştir. Bunlarla birlikte katılımcıların duygu düzenleme puanlarının aile gelir durumu, annenin eğitim durumu ve babanın eğitim durumuna göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte problemli medya kullanımı puanlarının aile gelir durumu ve annelerin günlük ekran süresi değişkenlerine ve sosyal beceri puanlarının anne günlük ekran süresine göre farklılaştığı belirlenmiştir. Bu araştırma, erken çocukluk döneminde ekran kullanımının olumsuz etkilerini azaltmada duygu düzenleme ve sosyal becerilerin geliştirilmesinin kritik öneme sahip olduğunu göstermektedir. Çocukların medya içerikleriyle daha sağlıklı etkileşim kurabilmeleri için ebeveynlere yönelik medya okuryazarlığı programlarının yaygınlaştırılması, aile-çocuk etkileşiminin güçlendirilmesi ve çocuk gelişimcilerin erken müdahale programlarında duygu düzenleme odaklı stratejilere yer vermesi önerilmektedir. Bu bulgular, erken yaşlarda duygusal ve sosyal becerilerin sistematik biçimde desteklenmesinin, ekran temelli risklerin önlenmesinde koruyucu bir rol oynayabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the mediating role of social skills in the effect of children's screen use on emotion regulation. The study was conducted with 477 children aged 60-72 months attending private and public preschools in the Menteşe district of Muğla, Turkey, and their parents. Data collection tools included a Personal Information Form, Problematic Media Use Scale, Emotion Regulation Scale, and Early Childhood Social Skills Scale. Data obtained in the study were analyzed using the SPSS Statistics 27.0 package and SPSS PROCESS macro software. The study found that children's problematic screen use positively impacted emotional lability and negativity, while problematic screen use negatively impacted emotion regulation skills. Furthermore, the study determined that children's problematic media use negatively impacted social skills, and social skills negatively impacted children's emotion dysregulation and lability. Finally, social skills positively impacted children's emotion regulation skills. Additionally, cooperation skills partially mediated the relationship between children's problematic media use and emotion dysregulation and negativity, and self-control skills partially mediated the relationship between children's problematic media use and emotion dysregulation and negativity. Furthermore, advocacy skills partially mediated the relationship between children's problematic media use and emotion dysregulation and negativity; cooperation skills partially mediated the relationship between children's problematic media use and emotion regulation skills; self-control skills partially mediated the relationship between children's problematic media use and emotion regulation skills; and advocacy skills partially mediated the relationship between children's problematic media use and emotion regulation skills. Furthermore, participants' emotion regulation scores differed according to family income, mothers' education level, and fathers' education level. Furthermore, problematic media use scores differed according to family income and mothers' daily screen time, and social skills scores differed according to mothers' daily screen time. This study demonstrates that developing emotion regulation and social skills is critical for reducing the negative effects of screen use during early childhood. To help children interact more healthily with media content, it is recommended that media literacy programs for parents be expanded, family child interactions strengthened, and child development professionals incorporate emotion regulation-focused strategies into early intervention programs. These findings suggest that systematic support for emotional and social skills at an early age can play a protective role in preventing screen-based risks.
Benzer Tezler
- 5 yaş çocukların duygu düzenleme becerilerinin ve oyun davranışlarının medya kullanım alışkanlıklarına göre incelenmesi
The examination of emotion regulation skills and play behavi̇ors of 5-year-old children in relation to their media use habits
SUNA ALTUNSAÇAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM
- Ekrana maruz kalmanın çocukların iyilik hali üzerindeki etkisi: Duygu düzenleme ve aile işlevselliğinin rolü
The effect of screen exposure on children' psychological well-being: Emotion regulation and family functioning role
BİLGEN IŞIK KARAŞAHİN
- İlkokul çağındaki çocukların ekran bağımlılığı ile duygularını düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relation between primary-aged children's screen addiction and their skills to regulate emotions
SERAP ERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP TEKKUŞ SET
- İlkokul çocuklarının medya kullanımında ebeveyn rehberliği ile duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationship between parental guidance and emotion regulation skills in elementary school children's media use
FATİH KOCAPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURMUŞ ÜMMET
- Okul öncesi dönemdeki çocukların problemli teknoloji kullanımı ile davranış problemleri, sosyal beceriler ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between problematic technology use and behavioral problems, social skills and emotion regulation skills of preschool children
FEYZA AKGÜR ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR AKOĞLU