11-12.sınıf öğrencilerinin matematik sınav kaygıları üzerine bir araştırma
A study on mathematics exam anxiety of 11th-12th grade students.
- Tez No: 984101
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVAL IŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Matematik kaygısı, ortaöğretim öğrencileri, akademik başarı, karma yöntem, Matematik kaygısı, ortaöğretim öğrencileri, akademik başarı, karma yöntem
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Matematik; bireyin problem çözme, analitik düşünme ve mantıksal çıkarım becerilerini geliştiren temel bilim dallarından biridir. Yapısı gereği soyut ve karmaşık konuları barındırması, matematiği disiplinli bir çalışma gerektiren bir alana dönüştürür. Bununla beraber, öğrenim ortamlarında bu soyut yapının somutlaştırılmada yetersiz kalması ve bu durumun da öğrencilerin matematik dersine yabancılaşmasına neden olabilmesi nedeniyle bu ders, birçok öğrenci için kaygı yaratan bir alan hâline gelebilmektedir. Böylece de öğrencilerin akademik başarıları ve sınav performansları olumsuz etkilenebilmektedir. Bu olumsuz etkilerden hareketle matematik kaygısının eğitim sürecindeki derinlemesine incelenmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu nedenle araştırmada ortaöğretim 11. ve 12. sınıf öğrencilerinin matematik kaygı düzeylerinin belirlenmesi, bu kaygının çeşitli demografik değişkenlerle (cinsiyet, sınıf düzeyi, bölüm, akademik başarı) ilişkisinin incelemesi ve öğrencilerin matematik kaygılarına ilişkin algılarının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda açıklayıcı sıralı karma desen tercih edilmiştir. Nicel veriler, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Sivas ilinde öğrenim gören ortaöğretim 11. ve 12. sınıf öğrencileri içinden 300 lise öğrencisinden elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Matematik Kaygı ve Endişesi Ölçeği (MKEÖ) kullanılmıştır. Araştırma verileri betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, ANOVA ve korelasyon testi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel bölüm, benzeşik (homojen) örnekleme yöntemiyle belirlenen ve matematik kaygısı yüksek olan 15 öğrenci ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel kısmı içerik analizi yöntemi yardımı ile analiz edilmiştir. Matematik Kaygı ve Endişesi Ölçeğinden elde edilen bulgular, matematik kaygısının cinsiyet, sınıf düzeyi ve bölüm değişkenlerine göre farklılık gösterdiğini; ayrıca kaygının öğrencilerin akademik başarı düzeylerini olumsuz etkilediğini ortaya koymuştur. Nitel bulgular, öğrencilerin matematik kaygısının nedenleri arasında öğretmen tutumu, sınav baskısı, özgüven eksikliği ve toplumsal beklentiler gibi faktörlerin öne çıktığını göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Matematik; bireyin problem çözme, analitik düşünme ve mantıksal çıkarım becerilerini geliştiren temel bilim dallarından biridir. Yapısı gereği soyut ve karmaşık konuları barındırması, matematiği disiplinli bir çalışma gerektiren bir alana dönüştürür. Bununla beraber, öğrenim ortamlarında bu soyut yapının somutlaştırılmada yetersiz kalması ve bu durumun da öğrencilerin matematik dersine yabancılaşmasına neden olabilmesi nedeniyle bu ders, birçok öğrenci için kaygı yaratan bir alan hâline gelebilmektedir. Böylece de öğrencilerin akademik başarıları ve sınav performansları olumsuz etkilenebilmektedir. Bu olumsuz etkilerden hareketle matematik kaygısının eğitim sürecindeki derinlemesine incelenmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu nedenle araştırmada ortaöğretim 11. ve 12. sınıf öğrencilerinin matematik kaygı düzeylerinin belirlenmesi, bu kaygının çeşitli demografik değişkenlerle (cinsiyet, sınıf düzeyi, bölüm, akademik başarı) ilişkisinin incelemesi ve öğrencilerin matematik kaygılarına ilişkin algılarının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Çalışmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda açıklayıcı sıralı karma desen tercih edilmiştir. Nicel veriler, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Sivas ilinde öğrenim gören ortaöğretim 11. ve 12. sınıf öğrencileri içinden 300 lise öğrencisinden elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Matematik Kaygı ve Endişesi Ölçeği (MKEÖ) kullanılmıştır. Araştırma verileri betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, ANOVA ve korelasyon testi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel bölüm, benzeşik (homojen) örnekleme yöntemiyle belirlenen ve matematik kaygısı yüksek olan 15 öğrenci ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel kısmı içerik analizi yöntemi yardımı ile analiz edilmiştir. Matematik Kaygı ve Endişesi Ölçeğinden elde edilen bulgular, matematik kaygısının cinsiyet, sınıf düzeyi ve bölüm değişkenlerine göre farklılık gösterdiğini; ayrıca kaygının öğrencilerin akademik başarı düzeylerini olumsuz etkilediğini ortaya koymuştur. Nitel bulgular, öğrencilerin matematik kaygısının nedenleri arasında öğretmen tutumu, sınav baskısı, özgüven eksikliği ve toplumsal beklentiler gibi faktörlerin öne çıktığını göstermiştir.
Benzer Tezler
- Yurt dışından dönen işçi çocuklarının uyum problemlerinin okul başarılarına etkisi ve Türkiye'de yetişen öğrencilerle karşılaştırılması
The effect of adaptation problems on the academic archievement of the children of the Turkish workers returning from abroad compared with the ones brought up in Turkey
ŞÜHEDA ÖZBEN
Doktora
Türkçe
1991
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İHSAN TURGUT
- Ortaokul öğrencilerinin matematiğe yönelik duyuşsal özellikleri ile Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sınavları öncesi yaşadıkları stresin matematik başarısına etkisi
The effect of secondary school students' affective features towards mathematics and the stress they experience before the teog exam (the exam for accessing to various types of high schools) on their mathematical success
AHMET KESİCİ
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAYRAM AŞILIOĞLU
- Yapay sinir ağları ile öğrenci başarısını değerlendirme: Analiz ve ilerleme önerileri
Assessing student achievement with artificial neural networks: Analysis and recommendations
ZEYNEP DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilim ve TeknolojiBatman ÜniversitesiBilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK ERTUĞRUL
- İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematik kaygıları ile matematik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve matematik kaygısını oluşturan etmenlerin belirlenmesi
Mathematics anxiety of primary school 4th grade students examining the relationship between mathematics achievements and determining the factors that cause math anxiety
YAKUP BOSTANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK İLHAN BEYAZTAŞ
- İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin matematik başarı, tutum ve kaygılarının öğrenme stillerine göre farklılığının incelenmesi
The investigation of the differences of 8th grades? mathematics achievement, attitude, and anxiety according to their learning styles
SELDA KOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT PEKER