Türkiye'deki dijital ekonomi uygulamaları üzerine bir değerlendirme
An assessment of digital economy applications in Türkiye
- Tez No: 983807
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK TOKEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Politikası Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijital ekonominin temelini oluşturan bilgi ve iletişim teknolojilerindeki (BİT) gelişmeler, üretim süreçlerini ve ekonomik faaliyetleri köklü biçimde dönüştürerek küresel ölçekte rekabet dinamiklerini yeniden şekillendirmiştir. Dijital teknolojiler aracılığıyla ekonomik değer yaratma kapasitesi, ülkelerin ekonomik yapılarının dayanıklılığı ve rekabet gücü açısından stratejik bir unsur hâline gelmiştir. Türkiye, genç nüfus yapısı, coğrafi konumu ve bölgesel dijital pazarlara erişim avantajları sayesinde bu dönüşüm sürecinde önemli bir potansiyele sahiptir. Özellikle 2000'li yıllardan itibaren e-Devlet hizmetlerinin yaygınlaşması, e-ticaret hacminin hızla artması, dijital altyapıya yönelik yatırımların gelişmesi ve mobil teknolojilerin geniş kitlelere ulaşması, Türkiye'nin dijital ekonomi alanında kaydettiği ilerlemeyi göstermektedir. Bu gelişmeler, bilginin teknoloji aracılığıyla ekonomik değere dönüştürülmesini mümkün kılarak çeşitli sektörlerde işlem maliyetlerini azaltmış, hizmet sunum hızını artırmış ve yeni iş modellerinin ortaya çıkmasını desteklemiştir. Bununla birlikte dijitalleşme süreci, yalnızca verimlilik artışı sağlayan bir dönüşüm değildir; veri yönetimi, platform ekonomisi, algoritmik süreçler ve gig çalışma modelleri gibi yeni dinamikler aracılığıyla ekonomik faaliyetin örgütleniş biçimini de yeniden tanımlamaktadır. Ancak Türkiye'nin dijital ekonomi uygulamalarının gelişiminde teknoloji bağımlılığı, dijital uçurum, siber güvenlik riskleri, nitelikli işgücü eksikliği ve sınırlı Ar-Ge kapasitesi gibi yapısal kısıtların devam ettiği görülmektedir. Bu durum, dijitalleşmenin sunduğu fırsatların tam olarak değerlendirilebilmesi için güçlü bir kurumsal çerçeveye, sürdürülebilir dijital altyapıya ve kapsamlı insan sermayesi politikalarına duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır. Bu çalışma, söz konusu çerçevede Türkiye'deki dijital ekonomi uygulamalarını kavramsal, analitik ve bütüncül bir perspektiften değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada dijital ekonominin temel bileşenleri olan veri, dijital altyapı, BİT kapasitesi, platform ekonomisi ve gig ekonomisi gibi unsurlar ayrıntılı biçimde incelenerek, Türkiye'nin dijital dönüşüm sürecindeki konumu, mevcut uygulamaların işleyişi ve karşılaşılan sorunlar sistematik bir analiz çerçevesinde ele alınacaktır.
Özet (Çeviri)
Advancements in information and communication technologies (ICT), which constitute the foundation of the digital economy, have profoundly transformed production processes and economic activities, reshaping global competition dynamics. The capacity to generate economic value through digital technologies has become a strategic factor in enhancing the resilience and competitiveness of national economies. Türkiye possesses significant potential in this transformation process due to its young population structure, geographical position, and access advantages to regional digital markets. Since the early 2000s, the widespread adoption of e-Government services, the rapid expansion of e-commerce, increasing investments in digital infrastructure, and the proliferation of mobile technologies have demonstrated Türkiye's progress in the field of digital economy. These developments have enabled the conversion of information into economic value through technology, reducing transaction costs across various sectors, accelerating service delivery, and supporting the emergence of new business models. However, digitalization is not merely a transformation that enhances efficiency; it also redefines the organization of economic activity through new dynamics such as data management, platform economy structures, algorithmic processes, and gig work models. Despite its progress, Türkiye continues to face structural constraints in the development of its digital economy applications, including technological dependency, the digital divide, cybersecurity vulnerabilities, shortages of skilled labor, and limited R&D capacity. These challenges highlight the need for a robust institutional framework, sustainable digital infrastructure, comprehensive human capital policies, and stronger support for innovative initiatives to fully harness the opportunities of digitalization. Within this context, the present study aims to evaluate digital economy practices in Türkiye from a conceptual, analytical, and holistic perspective. The analysis focuses on key components of the digital economy—including data, digital infrastructure, ICT capacity, the platform economy, and the gig economy—examining Türkiye's position within the digital transformation process, the functioning of existing applications, and the challenges encountered.
Benzer Tezler
- Bankaların internet bankacılığını kullanan müşterilerinin tutumlarına ilişkin değerlendirmeleri ve bir uygulama
Study of the attitudes of banks customers using internet banking and an application
KEMAL UMUR
- The adoption of BIM and circular economy integration in the Turkish construction sector
Türkiye inşaat sektöründe BIM ve döngüsel ekonomi entegrasyonunun benimsenmesi
MERVE CELLEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA PINAR ÇAKMAK
- Özelleştirme alanında ileri sürülen iktisadi argümanlar ve politikalar üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
HALİT SUİÇMEZ
- Yeni ekonomi, dinamikleri, etkileri, araçları bu çerçevede Türkiye örneği
New economy, its dynamics and tools, and in this cope, Turkey
GENCAY COŞKUN
- Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde yönetişim uygulaması ve görünürlük (Türkiye'deki sivil toplum kuruluşlarında görünürlük ve yönetişim anlayışı üzerine kalitatif bir araştırma)
Başlık çevirisi yok
SEMİHA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Halkla İlişkilerAnkara ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BAYRAM KAYA