Kemik metastazı nedeniyle palyatif radyoterapi alan hastaların tedaviye yanıtlarının değerlendirilmesi
Evaluation of treatment responses in patients receiving palliative radiotherapy for bone metastasis
- Tez No: 983770
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN KURTOĞLU, DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ TÜRK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyasyon Onkolojisi, Aile Hekimliği, Radiation Oncology, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kemik metastazı, palyatif radyoterapi, ağrı palyasyonu, basınç ağrı eşiği, yaşam kalitesi, Bone metastasis, palliative radiotherapy, pain palliation, pressure pain threshold, quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızda, kemik metastazı nedeniyle palyatif radyoterapi uygulanan hastalarda radyoterapinin ağrıyı azaltmadaki etkinliği, yaşam kalitesi üzerine etkisi ile bu hastalarda basınç ağrı eşiği ölçümünün ağrıyı değerlendirmedeki rolü incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Polikliniği'nde ve Palyatif Servisi'nde Aralık 2024 ile Aralık 2025 tarihleri arasında kemik metastazı nedeniyle palyatif radyoterapi alan 50 hastada yürütülmüştür. İlk olarak Sayısal Derecelendirme Ölçeği ile ağrı şiddeti skorları, Ağrı Değerlendirme Formu ile ağrı anamnezleri, EORTC QLQ C30 ile yaşam kalitesi anketi skorları kaydedilmiştir ve algometre ile metastaz bölgesi ve ağrıya hassas altı noktadan ölçüm yapılmıştır. Radyoterapi aldıktan sonra hastaların ağrı skoru tekrar değerlendirilip metastaz bölgesi basınç ağrı eşiği, ağrı yanıtı, analjezik kullanımı ve yaşam kalitesi skorları arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 27.0 programı ile yapılmış; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra uygun parametrik ve nonparametrik testler kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen hastaların %82'sinde radyoterapi sonrası ağrı skorlarında anlamlı azalma saptandı (p<0,001). Ağrı şiddeti daha yüksek olan hastaların metastaz bölgesi basınç ağrı eşiği değeri daha düşük saptandı (p=0,032). Metastaz bölgesi basınç ağrı eşiği değerleri ile EORTC QLQ C30'un fiziksel fonksiyon, rol fonksiyon, duygusal fonksiyon, bilişsel fonksiyon, sosyal fonksiyon ve genel yaşam kalitesi alt ölçekleri ile pozitif yönde; semptom ölçekleri içerisinde yorgunluk, ağrı, uykusuzluk, iştah kaybı, finansal zorluk ile negatif yönlü anlamlı ilişki saptandı (p=0,001, p=0,002, p=0,042, p=0,012, p<0,001, p=0,028, p<0,001, p<0,001, p=0,036, p=0,019, p=0,040). Farklı fraksiyonasyon şemaları ile radyoterapi sonrası ağrı yanıtı arasında anlamlı ilişki saptanmadı. ROC analizine göre metastaz bölgesinde ölçülen basınç ağrı eşiğinin ağrı azalmasını öngörmede duyarlılığı %63,4, özgüllüğü %77,8 olarak saptandı [AUC=0,713; p=0,047; %95 GA (0,549– 0,876)]. Metastaz bölgesi BAE değeri kesme noktasının üzerinde olan hastalarda, radyoterapi sonrası ağrı azalması olasılığı anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p=0,032). Sonuç: Palyatif radyoterapi, kemik metastazına bağlı ağrının kontrolünde etkili bir yöntemdir. Basınç ağrı eşiği ölçümü, radyoterapi sonrası ağrı yanıtını öngörmede yararlı ve objektif bir parametre olabileceğini düşündürmektedir. Bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the effectiveness of palliative radiotherapy in reducing pain and improving quality of life in patients with bone metastases, and to investigate the role of pressure pain threshold (PPT) measurement in the assessment of pain in this patient group. Materials and Methods: The study was conducted on 50 patients who underwent palliative radiotherapy for bone metastases at the Radiation Oncology Outpatient Department and the Palliative Care Unit of Kütahya Health Sciences University Evliya Çelebi Training and Research Hospital between December 2024 and December 2025. At baseline, pain intensity was assessed using the Numeric Rating Scale (NRS), pain characteristics were evaluated with the Pain Assessment Form, and health-related quality of life was measured using the EORTC QLQ-C30 questionnaire. Pressure pain threshold (PPT) measurements were obtained with an algometer at the metastatic site and six standardized pain-sensitive points. Following radiotherapy, pain scores were reassessed and the associations among metastatic site PPT, pain response, analgesic consumption, and quality-of-life scores were analyzed. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics version 27.0 employing descriptive statistics and appropriate parametric and non-parametric tests according to data distribution. Results: A significant reduction in pain scores after radiotherapy was observed in 82% of the patients (p<0.001). Patients with higher baseline pain intensity had significantly lower PPT values at the metastatic site (p=0.032). PPT values at the metastatic site showed a significant positive correlation with the physical, role, emotional, cognitive, social functioning, and global health status subscales of the EORTC QLQ-C30; and a negative correlation with fatigue, pain, insomnia, appetite loss, and financial difficulties (p=0.001, p=0.002, p=0.042, p=0.012, p<0.001, p=0.028, p<0.001, p<0.001, p=0.036, p=0.019, p=0.040). No significant association was found between fractionation schedules and pain response. According to ROC analysis, the PPT value measured at the metastatic site predicted post-radiotherapy pain reduction with a sensitivity of 63.4% and specificity of 77.8% [AUC=0.713; p=0.047; 95% CI (0.549–0.876)]. Patients with PPT values above the cutoff point had a significantly higher likelihood of experiencing pain relief after radiotherapy (p=0.032). Conclusion: Palliative radiotherapy is an effective treatment modality for controlling pain caused by bone metastases. PPT measurement appears to be a useful and objective parameter for predicting pain response after radiotherapy. Further studies with larger sample sizes are warranted to validate these findings.
Benzer Tezler
- Medikal onkoloji polikliniğinde izlenen kemik ve yumuşak doku sarkomlu hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi
The Evaluation of patients with bone and soft tissue sarcomas retrospectively in medical oncology department
İLHAN ÖZTOP
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2001
OnkolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. UĞUR YILMAZ
- Ağrılı kemik metastazlarında palyatif radyoterapi yanıtını etkileyen faktörler
Factors affecting the response to palliative radiotherapy in patients with painful bone metastasis
SERAP KORKMAZ AYDOĞDU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
OnkolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN ÖZBEK OKUMUŞ
- Akciğer kanserinde yumuşak doku komponenti olan kemik metastazı: Sağkalım, yaşam kalitesi ve radyoterapi cevabının karşılaştırmalı değerlendirmesi
Bone Metastasis a Soft Tissue Component in Lung Cancer: A Comparative Assessment of Survival, Quality of Life and Radiotherapy Response
MERVE NUR YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Radyasyon OnkolojisiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEN YÜCEL
- Kemik metastazı nedeniyle palyatif radyoterapi görecek yaşlı kanser hastalarında tedavi sonuçlarının kapsamlı geriatrik değerlendirme yoluyla incelenmesi
The examination of the treatment results of the eldery patients with bone metastases undergoing palliative radiotherapy by comprehensive geriatric assessment
FİKRİYE GÜL KARAÜÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
OnkolojiMarmara ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BESTE MELEK ATASOY
- Kemik metastazlarında palyatif radyoterapi: 372 olgunun retrospektif değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
OUMAR NİANG
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
OnkolojiEge ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AYFER HAYDAROĞLU