Akciğer kanserinde yumuşak doku komponenti olan kemik metastazı: Sağkalım, yaşam kalitesi ve radyoterapi cevabının karşılaştırmalı değerlendirmesi
Bone Metastasis a Soft Tissue Component in Lung Cancer: A Comparative Assessment of Survival, Quality of Life and Radiotherapy Response
- Tez No: 1012852
- Danışmanlar: PROF. DR. BİRSEN YÜCEL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyasyon Onkolojisi, Radiation Oncology
- Anahtar Kelimeler: Akciğer, Kanser, Sağkalım, Yaşam kalitesi, Lung, Survival, Quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Radyasyon Onkolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akciğer kanseri, dünya çapında en sık görülen malignite olup, kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenidir. Akciğer kanserinde tümör yayılımı; doğrudan invazyon, lenfatik yayılım ve hematojen yolla olmaktadır. En sık metastaz bölgelerinden biri kemiklerdir. Kanser hücreleri, farklı mekanizmalar aracılığıyla çeşitli kemik metastazlarına neden olabilir. Kemik metastazı çeşitleri; osteolitik, osteoblastik ve mikst tiptir. Bu kemik metastazı çeşitleri haricinde, tümörün kemik dokusunun içinde büyüyüp doğrudan kemiği destrükte eden, patolojik kırıklara ve medulla spinalis basısına neden olan yumuşak doku komponenti olan kemik metastazları da bulunmaktadır. Yumuşak doku komponenti olan kemik metastazları, yüksek tümör yükü varlığını gösterebilir. Tümör yükünün fazla olması yumuşak doku komponenti varlığının sağkalım, yaşam kalitesi ve kemik metastazlarında önemli tedavi seçeneği olan palyatif radyoterapi (RT) cevabını olumsuz etkileyebileceğini düşündürtmektedir. Literatürde, farklı kanser çeşitlerinden oluşan hasta grubunda, yumuşak doku komponenti olan kemik metastazlarının, sağkalım için negatif prognostik faktör olduğu gösterilmiştir. Bununla birlikte, akciğer kanseri kemik metastazı olan hastalarda prognostik faktörleri araştıran az sayıda çalışma mevcuttur. Literatürde, kemik metastazı hastalarında RT sonrası yaşam kalitesini değerlendiren çalışmalar da mevcuttur. Ancak yumuşak doku komponenti varlığının, yaşam kalitesine etkisini değerlendiren çalışma bulunmamaktadır. Ayrıca literatürde, yumuşak doku komponenti varlığının ve RT doz fraksiyon şemasının radyoterapiye ağrı yanıtına etkisi de değerlendirilmiştir. Biz çalışmamızda, akciğer kanseri kemik metastazı olan ve kemiğe palyatif RT alan hastalarda yumuşak doku komponenti varlığının; sağkalıma, yaşam kalitesine ve RT'nin ağrı yanıtına etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Ayrıca akciğer kanseri kemik metastazı hastalarında, prognostik faktörleri ve RT doz fraksiyon şemasının radyoterapinin ağrı yanıtına etkisini belirlemeyi de hedefledik. Çalışmamıza Ocak 2010-Mayıs 2025 tarihleri arasında, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalında, akciğer kanseri kemik metastazı nedeniyle, kemiğe palyatif RT tedavisi almış 303 hasta dahil edildi. Ağrı değerlendirilmesinde ise 210 lezyonun verileri kullanıldı. Bulgularımızda; yumuşak doku komponenti olan kemik metastazlı hastalarda, sağkalımın istatiksel olarak anlamlı daha kısa olduğu ve yumuşak doku komponenti varlığının sağkalım için önemli bir negatif prognostik faktör olduğu gösterildi. Tek değişkenli analizde; yumuşak doku komponenti varlığı, erkek cinsiyet, kilo kaybı, Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) ≥2, skuamöz hücreli karsinom (SCC) histopatoloji tipi, yüksek ALP değeri, osteolitik kemik metastazı, artmış kemik metastazı sayısı, ekstremite tutulumu, pelvik tutulum genel sağkalımı etkileyen negatif prognostik faktörler olarak saptandı. Multiorgan metastazı da istatiksel olarak anlamlıya yakın saptandı. Yaş, non-stereoid antiinflamatuar (NSAID) kullanımı, opioid kullanımı, bifosfanat kullanımı, komorbidite, kalsiyum (Ca) düzeyi, vertebra tutulumu, medulla spinalis basısı, intramedüller kitle, patolojik kırık, nörolojik defisit, cerrahi girişim ise genel sağkalımı etkileyen prognostik faktör olarak tespit edilmedi. Tek değişkenli analizde anlamlı bulunan değişkenler kullanılarak oluşturulan çok değişkenli Cox regresyon modelinde; yumuşak doku komponenti varlığı, erkek cinsiyet, kilo kaybı, kötü performans durumu (ECOG ≥2), yüksek serum ALP düzeyi, ekstremite tutulumu negatif bağımsız prognostik faktör olarak belirlendi. Yaşam kalitesinin zaman içindeki değişimi yumuşak doku komponenti olan ve olmayan 2 grup arasında karşılaştırıldı. Ancak yaşam kalitesinin hiçbir skorunda istatistiksel olarak anlamlı değişiklik gözlenmedi. RT bitimi ve RT'den 1 ay sonra kemik metastazı tipine göre RT'ye herhangi bir ağrı cevabı ve tam ağrı cevabı değerlendirildi. RT'den 1 ay sonra, litik ve yumuşak doku komponenti olan lezyonlarda herhangi bir ağrı cevabının diğer lezyon tiplerine göre daha iyi olduğu saptandı. Ayrıca RT bitiminde osteolitik metastazda, RT'den 1 ay sonra ise mikst tip kemik metastazında tam ağrı cevabı daha iyiydi. RT bitiminde ve RT 'den 1 ay sonra; 20Gy/5fr ile 30Gy/10fr arasında hem ağrı hem de tam ağrı cevabı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı.
Özet (Çeviri)
Lung cancer is the most common malignancy worldwide and the leading cause of cancer-related deaths. Tumor spread in lung cancer occurs through direct invasion, lymphatic spread, and hematogenous routes. One of the most frequent sites of metastasis is bone. Cancer cells can cause various bone metastases through different mechanisms. Bone metastasis types include osteolytic, osteoblastic, and mixed types. In addition to these bone metastasis types, there are also bone metastases that involve the soft tissue component of the tumor, where the tumor grows within the bone tissue, directly destroying the bone and causing pathological fractures and spinal cord compression. Bone metastases, which have a soft tissue component, may indicate the presence of a high tumor burden. A high tumor burden suggests that the presence of a soft tissue component may negatively impact survival, quality of life, and the response to palliative radiotherapy (RT), an important treatment option for bone metastases. The literature has shown that bone metastases with a soft tissue component are a negative prognostic factor for survival in patient groups with different types of cancer. However, there are few studies investigating prognostic factors in patients with lung cancer bone metastases. Studies evaluating quality of life after RT in patients with bone metastases also exist in the literature. However, there are no studies evaluating the effect of the presence of a soft tissue component on quality of life. Furthermore, the literature has also evaluated the effect of the presence of a soft tissue component and the RT dose fractionation scheme on the pain response to radiotherapy. In our study, we aimed to evaluate the effect of the presence of a soft tissue component on survival, quality of life, and pain response to radiotherapy in patients with lung cancer bone metastases who received palliative radiotherapy to the bone. We also aimed to determine the prognostic factors and the effect of the radiotherapy dose fractionation scheme on the pain response to radiotherapy in patients with lung cancer bone metastases. Our study included 303 patients who received palliative RT treatment to the bone for lung cancer bone metastases at the Department of Radiation Oncology, Sivas Cumhuriyet University, between January 2010 and May 2025. Data from 210 lesions were used for pain assessment. Our findings showed that survival was statistically significantly shorter in patients with bone metastases involving a soft tissue component, and the presence of a soft tissue component was a significant negative prognostic factor for survival. Additionally, weight loss, male gender, Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) ≥ 2, elevated serum alkaline phosphatase (ALP) levels, limb involvement, and pelvic involvement were associated with worse overall survival. In univariate analysis, the presence of a soft tissue component, male gender, weight loss, poor performance status (ECOG ≥2), squamous cell carcinoma (SCC) histopathology type, high ALP value, osteolytic bone metastasis, multiple bone metastases, increased number of bone metastases, extremity involvement, and pelvic involvement were identified as negative prognostic factors for overall survival. Multiorgan metastasis was also found to be statistically significant. Age, non-steroidal anti-inflammatory drug (NSAID) use, opioid use, bisphosphonate use, comorbidity, calcium (Ca) level, vertebral involvement, spinal cord compression, intramedullary mass, pathological fracture, neurological deficit, and surgical intervention were not identified as prognostic factors affecting overall survival. In the multivariate Cox regression model created using the variables found to be significant in univariate analysis; The presence of a soft tissue component, male gender, weight loss, poor performance status, high serum ALP level, and limb involvement are negative independent prognostic factors. Changes in quality of life over time were compared between two groups, one with and one without a soft tissue component. However, no statistically significant changes were observed in any of the quality of life scores. Pain response and complete pain response to RT were evaluated according to the type of bone metastasis at the end of RT and one month after RT. One month after RT, the pain response was found to be better in lesions with lytic and soft tissue components compared to other lesion types. Furthermore, complete pain response was better in osteolytic metastasis at the end of RT and in mixed-type bone metastasis one month after RT. At the end of RT and one month after RT, no statistically significant difference was found between 20 Gy/5fr and 30 Gy/10fr in terms of both pain and complete pain response.
Benzer Tezler
- Akciğer adenokarsinomunun radyolojik özellikleri
Başlık çevirisi yok
ORHAN SARIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1985
OnkolojiTrakya ÜniversitesiRadyodiagnostik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAHİT BABUNA
- Akut miyokard infarktüsünde intravenöz heparin tedavisi ile alınan sonuçlar (karşılaştırmalı bir çalışma)
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ ÇOBANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kardiyolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REMZİ ÖZCAN
- Tavşanlarda, tavşan beyin tromboplastini enjeksiyonu ile yaygın damar içi pıhtılaşmasının deneysel olarak gösterilmesi
Başlık çevirisi yok
NACİYE İŞBİL
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
FizyolojiUludağ ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KASIM ÖZLÜK