Kekemeliği olan bireylerin kendini damgalama ile mizaç özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between self-stigma and temperamental traits in adults individuals with stuttering
- Tez No: 983733
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN ALPÜRAN KOCABIYIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Kekemelik, Kendini Damgalama, Mizaç Özellikleri, Yetişkinler
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstinye Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kekemeliği olan yetişkin bireylerin mizaç özellikleri ile kendini damgalama düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmaya 18-60 yaş aralığında, 87'si erkek ve 19'u kadın olmak üzere toplam 106 kekemeliği olan birey katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Yetişkin Mizaç Ölçeği ve 4S-TR kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, dürtüsel negatif duygulanım/tepkisellik, duyusal duyarlı negatif duygulanım/rahatsız olma, duyarlılık/duygusal algısal duyarlılık ve duyarlılık/üzüntüye duyarlılık gibi mizaç özelliklerinin, damgalama farkındalığı, kalıp yargıları onaylama, kendine uygulama ve damgalama toplam puanları ile pozitif yönde anlamlı ilişki olduğunu göstermiştir. Diğer bir ifadeyle, bu mizaç özelliklerine sahip bireylerin içselleştirilmiş damgalama yaşama olasılığı daha yüksektir. Bununla birlikte, çaba gerektiren kontrol/aktivasyon kontrolü, çaba gerektiren kontrol/dikkat kontrolü, dışa dönüklük/sosyallik, dışa dönüklük/pozitif duygulanım, dışa dönüklük ve çaba gerektiren kontrol gibi mizaç özelliklerinin ise kendini damgalama ile negatif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu durum, söz konusu mizaç özelliklerine sahip bireylerin içselleştirilmiş damgalama konusunda daha düşük risk altında olabileceğini göstermektedir. Ayrıca, kadınların erkeklere göre daha yüksek damgalama farkındalığına ve genel damgalama puanlarına sahip olduğu, yüksek lisans veya doktora derecesine sahip bireylerin ise lise mezunlarına göre kendini damgalama düzeylerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, daha önce bir dil ve konuşma terapistinden terapi alma veya öz yardım grubuna katılma durumunun kendini damgalama üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. Bu çalışma, kekemelik ve mizaç arasındaki ilişkiyi inceleyerek, kekemeliği olan bireylerin yaşadığı içselleştirilmiş damgalama sürecini daha iyi anlamamıza katkı sağlamaktadır. Ayrıca, bu çalışma, kekemelik terapilerinde mizaç özelliklerinin dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between temperament characteristics and self-stigmatization levels of adult individuals with stuttering (PWS). A total of 106 PWS, 87 males and 19 females, aged between 18-60 years, participated in the study. The Adult Temperament Scale and Stuttering Perception Scale were used as data collection tools. The findings of the study showed that temperament traits such as impulsive negative affect/reactivity, sensory-sensitive negative affect/discomfort, sensitivity/emotional, perceptual sensitivity, and sensitivity/sensitivity to sadness were positively correlated with the total scores of stigma awareness, approval of stereotypes, self-application, and stigma. In other words, individuals with these temperament traits are more likely to experience internalized stigma. However, temperament traits such as effortful control/activation control, effortful control/attention control, extraversion/sociability, extraversion/positive affect, extraversion, and effortful control were negatively related to self-stigmatization. This suggests that individuals with these temperament traits may be at lower risk of internalized stigma. In addition, it was found that women had higher stigma awareness and general stigma scores than men, and individuals with master's or doctoral degrees had lower levels of self-stigmatization than high school graduates. Finally, it was found that receiving therapy from a speech and language therapist or participating in a self-help group did not have a significant effect on self-stigmatization. By examining the relationship between stuttering and temperament, this study contributes to a better understanding of the internalized stigma process experienced by PWS. In addition, this study emphasizes the importance of considering temperament characteristics in stuttering therapies.
Benzer Tezler
- Kekemelik içselleştirilmiş damgalama ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması: Geçerlilik güvenirlik çalışması
Turkish adaptation of self-stigma of stutteringscale: Validity and reliability study
NURTEN TİRYAKİ
Doktora
Türkçe
2023
Sağlık Eğitimiİstanbul Medipol ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN SERTAN ÖZDEMİR
- 11 – 18 yaş arasında kekemeliği olan ve olmayan bireylerin ebeveynleri tarafından değerlendirilen davranış özellikleri ile öz değerlendirmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between self-evaluation and behavioral characteristics evaluated by parents of individuals between the ages of 11 and 18 with and without stuttering
ZEYNEP OVACIK ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dil ve Konuşma TerapisiKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. AYŞEGÜL ŞEN
- Kekemeliği olan yetişkinlerin iletişim durumlarına ilişkin duygusal tepkileri ve bu tepkilerin duygu düzenleme ile ilişkisi
Emotional responses in communication situations of adults who stutter and relation with emotion regulation
AYŞE NUR KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMRAH CANGİ
- Hızlı-bozuk konuşan ve kekemeliği olan yetişkinlerin konuşma akıcısızlıklarının karşılaştırılması
A comparison of speech disfluencies between adults who clutter and adults who stutter
SEVDE BURCU SARAYDAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DilbilimÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMRAH CANGİ
- Üç ayrı grupta akıcı konuşan ilkokul çağı çocuklarının kekemeliği değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ELİF HAZER (YAZAR)
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
PsikolojiEge ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BENAL İNCEER