Ekofeminizm ve çevresel adalet perspektifinden kadın hareketlerinin tarihsel gelişimi
Historical development of women's movements from the perspective of ecofeminism and environmental justice
- Tez No: 983654
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEREN GÜRSELER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Ekofeminizm, Kültürel feminizm, Sosyalist feminizm, Toplumsal cinsiyet, Ecofeminism, Cultural feminism, Socialist feminism, Gender
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Güvenlik ve Terörizm Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Feminizm, en temel anlamıyla, ataerkil düzenin topluma işlenmiş olan eril kodlarını reddeden ve yerleşik bu zihniyete karşı çıkarak, her anlamda daha adil ve eşit bir düzeni savunan bir düşünce akımıdır. Yıllar içerisinde toplumsal değişimlerle birlikte dönüşüm geçiren bu düşünce, farklı alanlara nüfuz ederek çeşitlenmiş ve dallara ayrılmıştır. Feminist yaklaşımın bir alt dalı olarak gelişen ekofeminizm, kadınların toplumsal eşitsizlikler karşısındaki mücadelelerini çevresel sorunlarla ilişkilendiren bir yaklaşımı ifade etmektedir. Bu anlayış, doğa ve kadının, ataerkil zihniyet tarafından benzer şekilde tahakküm altına alındığını ve sömürüldüğünü savunmaktadır. Ekofeminist bakış açısına göre, kadın ve doğa arasında kurulan bu paralellik hem kadınların hem de doğal çevrenin benzer baskılara maruz kaldığına işaret etmektedir. Bu çerçevede çalışmada,“Ekofeminizm, kadın hareketlerinin tarihsel gelişiminde ve çevresel adalet mücadelesinde nasıl bir rol oynamıştır?”sorusu ele alınmıştır. Çalışma kapsamında kadınların çevresel mücadelelerdeki rollerini anlamak amacıyla ekofeminist düşüncenin temel kavramlarını ve kadın hareketlerinin tarihsel gelişimini incelemiştir. Çalışmanın birinci bölümünde feminizm, ekofeminizm ve çevresel adalet kavramlarına yer verilmiş; bu kavramların tarihsel gelişimi, kuramsal temelleri ve birbirleriyle olan ilişkileri incelenmiştir. Özellikle çevresel adalet kavramının, ekofeminist perspektifle nasıl iç içe geçtiği ve toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliklerle çevresel yıkım arasındaki yapısal bağlantıları görünür kıldığı tartışılmıştır. İkinci bölümde, kadınların çevresel mücadelelerdeki tarihsel ve güncel rolleri, dünya medyasındaki yansımaları ve küresel hareketlerdeki liderlikleri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise, kadın-erkek eşitsizliğinin çevresel adalet ve güvenlik üzerindeki etkileri irdelenmiştir. Kadınların çevresel güvenlikteki rolleri ve iklim değişikliğinin kadınlar üzerindeki etkileri, kadınların karşılaştığı riskler ve çözüm stratejileri bağlamında ele alınmıştır. Bu tez kapsamında, doğaya yönelik ekolojik yıkım ile toplumsal cinsiyet eşitsizliği arasındaki yapısal paralelliğin ekofeminist bir perspektifle analiz edilmesi sonucunda, ekofeminizmin kadın hareketleri üzerinde dönüştürücü bir etki yarattığı ve kadınların çevresel adalet mücadelesinde aktif, belirleyici roller üstlendiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Feminism, in its most fundamental sense, is a school of thought that rejects the patriarchal codes embedded in society and opposes this established mindset, advocating for a more just and equal order in every sense. This ideology, which has undergone transformations alongside social changes over the years, has diversified and branched out by permeating different fields. Ecofeminism, which developed as a sub-branch of the feminist approach, expresses an approach that links women's struggles against social inequalities with environmental issues. This understanding argues that nature and women are similarly subjugated and exploited by the patriarchal mindset. According to the ecofeminist perspective, this parallelism established between women and nature indicates that both women and the natural environment are subject to similar pressures. Within this framework, the study addresses the question: 'What role has ecofeminism played in the historical development of women's movements and the struggle for environmental justice?' The study examines the fundamental concepts of ecofeminist thought and the historical development of women's movements in order to understand the roles of women in environmental struggles. The first section of the study covers the concepts of feminism, ecofeminism, and environmental justice, examining their historical development, theoretical foundations, and interrelationships. In particular, it has been discussed how the concept of environmental justice is intertwined with the ecofeminist perspective and how it reveals the structural links between gender-based inequalities and environmental destruction. The second section evaluates women's historical and current roles in environmental struggles, their reflections in the world media, and their leadership in global movements. The third chapter examines the effects of gender inequality on environmental justice and security. Women's roles in environmental security and the effects of climate change on women are addressed in the context of the risks women face and strategies for solutions. Within the scope of this thesis, the structural parallelism between ecological destruction of nature and gender inequality was analysed from an ecofeminist perspective. It was concluded that ecofeminism has had a transformative effect on women's movements and that women have taken on active, decisive roles in the struggle for environmental justice.
Benzer Tezler
- An Eco-critical approach to the novels of Virginia Woolf
Virginia Woolf'un romanlarında eko-kritik bakış
EYÜP DALYANOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
İngiliz Dili ve EdebiyatıEge Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK DİRENÇ
- Ekolojik denge ve kadınının geleneksel ve cinsiyetçi rollerindeki farklılaşmalar
Ecological balance and the mutations of womans traditional and sexual roles
ÖZLEM DEĞERLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
SosyolojiEge ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. H. NEŞE ÖZGEN
- Yaşar Kemal`in İstanbul`una çevreci bir yolculuk
An ecocritical journey to Yaşar Kemal`s Istanbul
GÜNİL ÖZLEM AYAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SÜHA OĞUZERTEM
- Toplumsal cinsiyet ve çevre politikaları: Uluslararası ve ulusal metinler açısından karşılaştırmalı bir inceleme
Gender and environmental policies: A comprehensive study on the international and national documents
ÖZGE ATALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
SosyolojiAnkara ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESRİN ALGIN
- Kültürel ekofeminizmin eleştirisi
Critique of cultural ecofeminism
ÇAĞRI ERYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
AntropolojiHacettepe ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. BALKI ŞAFAK