Korku kültürünün inşa edilmesinde yeni medya: Sağlık temalı haberler ve izlerkitleye yönelik bir araştırma
New media in constructing a culture of fear: A study on health-themed news and audiences
- Tez No: 983268
- Danışmanlar: PROF. DR. ZÜHAL ÖZEL SAĞLAMTİMUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Radyo-Televizyon, İletişim Bilimleri, Radio and Television, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumda korku kültürü inşası ve pekiştirmesinde medya maalesef ki aktif bir rol üstlenmektedir. Bu tez en geniş perspektifte; yeni medyanın (özelde çevrim içi haber sitelerinin) korku kültürü inşası rolü potansiyelini sağlık temalı çevrim içi haberler üzerinden“metin”ve“izlerkitle”ölçeğinde iki boyutta ele almaktadır. Çalışmanın temeli; dijital temelli yeni medyanın başat araçlarından çevrim içi haber sitelerindeki haberlerin korku kültürü inşasındaki rolüne ilişkin potansiyelini, haberlerin içeriği ile birlikte izlerkitlenin korku kültürü inşasında rol alan bu haberleri nasıl alımladığı üzerinden ortaya çıkarmak üzerine kurulmuştur. Bu doğrultuda çalışmada“sağlık”başat haber teması olarak seçilmiştir. Çevrim içi haber sitelerinden: hurriyet.com.tr; sozcu.com.tr ve mynet.com'da yer alan sağlık temalı haberlerin korku kültürü inşasına dair potansiyel rolünü tespit etmek adına doküman incelemesiyle elde edilen veriler, içerik analizi ile irdelenmiştir. Ardından korku kültürü inşası rolü potansiyeli üstlenen haberler içinden belirlenen örnek haberler, katılımcılara okutulmuş ve katılımcıların bu haberleri nasıl alımladığı üzerinden yine bu haberlerin korku kültürü inşası rolüne katılımcı -izlerkitle- alımlaması bazında da odaklanılmıştır. Katılımcıların korku kültürü inşası rolü potansiyeline sahip çevrim içi sağlık temalı haberleri alımlamasına dair veriler, bireysel görüşmeler ile mecazlar yoluyla nitel veri toplama yöntemi ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde ise yine içerik analizinden yararlanılmıştır. Böylelikle çalışmada gerçekleştirilen iki aşamalı araştırmayla; hem metin (haber) hem de katılımcı -yani izlerkitle- üzerinden sağlık temalı çevrim içi haberlerin korku kültürü inşası aydınlatılmaya çalışılmıştır. Araştırmadan saptanan en genel sonuçlara göre; örneklem sitelerdeki sağlık temalı haberlerin neredeyse tamamına yakını, korku kültürü inşası rolü üstlenme potansiyelindedir. Nitekim örneklem birimi haberlerin, metinsel bazda başta sırasıyla“Korku ya da Korkuyla İlişkili Duyguların Oluşturulması/ Beslenmesi”;“Yazınsal İçerikte (Başlık Hariç) Korku ve/veya Korku İle İlişkili Ögelerin Bulunması”ve“Olumsuz ve/veya Belirsiz Bir Atmosferin Yaratılması”kriterleri olmak üzere korku kültürünü potansiyel olarak inşa edebilecek bazı kriterleri görece yoğun içerdiği ve fazla sayıda kriteri de içeriklerinde bir arada bulundurduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bu haberlerin konu temaları irdelendiğinde,“Hastalık ve/veya Hastalık Riski”ile“Sağlıklı Yaşam ve Koruyucu Sağlık”konu temalarının haberlerde en çok yer alan konu temaları olduğu ve bu iki temanın bir haberde birlikte bulunmasının da oldukça yaygın olduğu görülmüştür. Bu nedenle haberler bilgilendirip, farkındalık yaratırken aynı zamanda korkutarak korku kültürünü inşasını destekleme potansiyeli göstermektedir denebilir. Yine araştırmada örneklem haberlerin“risk”kelimesi başta olmak üzere korku kültürü inşasını destekleyecek nitelikteki bazı kelimeleri içerdiği de saptanmıştır. Öte yandan metinsel olarak korku kültürü inşası rolü potansiyeli üstlenen haberlerin söz konusu bu işlevini izlerkitleye de aktardığı, çalışmanın ikinci aşaması olan izlerkitle merkezli araştırmayla da saptanmıştır. Örneklemdeki katılımcıların genel çoğunluğu korku kültürü inşası rolü potansiyeline sahip örnek sağlık temalı haberleri, haberlerin korku kültürü inşası rolü işlevine birebir paralel olarak alımlamışlardır. Haberlerin katılımcılardaki mecazi yansımaları da baskın olarak olumsuzdur. Böylelikle de bu haberlerin korku kültürü inşası rolü, katılımcı yani izlerkitle düzeyinde de karşılık bulmuştur. Üstelik örneklemdeki katılımcıların demografik özellikler; haber kullanım sıklığı; genel ve okudukları haberlerin doğruluğu/ gerçekliği/inandırıcılığına ilişkin tutum; öncül genel sağlık duygusuna ilişkin farklılıklarına rağmen, yine de haberleri alımlamaları, çoğunlukla haberlerin korku kültürü inşası rolüne paralel olmuştur. Aynı zamanda araştırmada, katılımcıların hem genel olarak haberlerin hem de okudukları örnek haberlerin inandırıcılık/doğruluk/gerçeklik durumlarına karşı olumlu tutumları ile olumsuz öncül genel sağlık algısı/hislerinin, çoğunlukla haberleri korku kültürü inşası rolü yönünde alımlamarında etki göstermiş olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bazı katılımcıların haberleri alımlamalarında bireysel psiko-sosyal nitelikleri; mevcut hayat koşulları; yaşam alışkanlıkları; hayat deneyimlerin de devreye girdiği gözlemlenmiştir. Tüm bunlarla birlikte katılımcıların çoğu, haberlere ilişkin eleştirel alımlamalarda bulunsalar da bu eleştirel alımlamalar haberlerin korku kültürü inşası rolünden etkilenmelerine karşı tam manada işlevsel olamamış, sınırlı seviyede kalmıştır. Nitekim katılımcıların eleştirel alımlamalara rağmen, çoğunlukla haberlerin korku kültürü inşası rolüyle uyumlu alımlamaları da varlığını korumuştur. Bu bağlamda da katılımcıların çoğunlukla korku kültürü inşası rolü potansiyeline sahip haberleri daha“müzakereli”bir okuma pratiği ile alımladığı ortaya çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
Unfortunately, the media plays an active role in the construction and reinforcement of a culture of fear in society. In the broadest perspective, this thesis examines the potential role of new media (especially online news sites) in the construction of a culture of fear in two dimensions:“text”and“audience”through health-themed online news. The basis of the study is to reveal the potential role of news on online news sites, which are the dominant tools of digitally based new media, through the content and how the audience perceives these news in the construction of a culture of fear. In this context,“health”has been selected as the dominant news theme in the study. In order to determine the potential role of health-themed news on online news sites: hurriyet.com.tr; sozcu.com.tr and mynet.com, in the construction of a culture of fear, the data obtained through document review was examined through content analysis. Afterwards, sample news items selected from among the news items carrying the potential role of constructing a culture of fear were read by the participants and based on how the participants received these news items, was focused on the role of these news items in constructing a culture of fear from the reception of participants -audience- reception also. Data on participants' reception of online health-themed news that has the potential to play a role in building a culture of fear were obtained through individual interviews and qualitative data collection through figures of speech. Content analysis was also used in the analysis of the obtained data. Thus, with the two-stage research carried out in the study, it was attempted to shed light on the construction of a culture of fear in online health-themed news through both the text (news) and the participants- that is, the audience. According to the most general results determined from the research; almost all of the health-themed news on the sample sites have the potential to undertake the role of building a culture of fear. In fact, it has been determined that the sample news items contain relatively densely some criteria that could potentially build a culture of fear, particularly first in order the criteria of“Creating/Feeding Fear or Fear-Related Emotions”,“Presence of Fear and/or Fear-Related Elements in the Literary Content (Except for the Title)”and“Creating a Negative and/or Uncertain Atmosphere”on a textual basis, and contain many criteria together in their content. In addition, when the subject themes of these news were examined, it was seen that the subject themes of“Disease and/or Disease Risk”and“Healthy Life and Preventive Health”were the most common subject themes in the news and that the presence of these two themes together in a news was quite common. Therefore, it can be said that while the news informs and raises awareness, it also has the potential to support the construction of a culture of fear by frightening. Again, it was also determined in the research that the sample news contained some words , especially the word“risk”, that would support the construction of a culture of fear. On the other hand, it was also determined in the second phase of the study, the audience-centered research, that news that undertakes the potential of textual fear culture construction also transfers this function to the audience. Indeed the majority of participants in the sample perceived the sample health-themed news, which has the potential to play a role in building a culture of fear, in direct parallel with the news' role in building a culture of fear. The metaphorical reflections of the news on the participants are also predominantly negative. Thus, the fear culture construction role of these news items also found a response at the participant, i.e. audience level. Moreover, despite the differences in demographic characteristics of the participants in the sample; news usage frequency; attitudes towards the accuracy/reality/credibility of the news they read in general and their initial general sense of well-being, their reception of the news was mostly parallel to the role of the news in constructing a culture of fear. At the same time, the study concluded that the participants' positive attitudes towards the credibility/accuracy/reality of both the news in general and the sample news they read, as well as their antecedent negative precursor general health perception/feelings, may have influenced their reception of the news mostly in terms of the role of constructing a culture of fear. It was also observed that some participants' individual psycho-social qualities, current living conditions, living habits and life experiences also came into play in their perception of the news. Despite all this, although most of the participants made critical receptions regarding the news, these critical receptions were not fully functional against the effects of the news in constructing a culture of fear and remained at a limited level. Indeed, despite the participants' critical reception, receptions mostly compatible with the news' role in constructing a culture of fear also persisted. In this context, it has been revealed that the participants mostly perceive the news that has the potential to construct a culture of fear with a more“negotiated”reading practice.
Benzer Tezler
- Hakikat sonrası dönemde siyasal iletişim yönetimini yeniden düşünmek üzere niteliksel bir araştırma
A qualitative research on rethinking political communication management in the post-truth era
ONURCAN GÜDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halkla İlişkilerGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE ASLI SANCAR DEMREN
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Çağdaş Suriye nesrinde siyasî hapishane edebiyatı üzerine eleştirel bir bakış
The literature of political prisons in contemporary Syrian prose analytical prepective
ABDOLGADER MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Arapça
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. FİKRET ARSLAN
- The traumatic effects of colonialism in Three Irish plays
Üç İrlanda oyununda sömürgeciliğin travmatik etkileri
ERTUĞRUL BAŞÇINAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM KARADAĞ
- Çocuk kütüphanelerinde dijital okuma platformlarınınkullanımı: Okuma alışkanlıklarına etkisi üzerine birdeğerlendirme
The use of digital reading platforms in children's libraries: An evaluation of their impact on reading habits
SÜMEYYE GÜNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Bilgi ve Belge YönetimiMarmara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURÇAK ŞENTÜRK GEDİKLİ