Yemek siparişlerinde tüketici davranışının birliktelik kuralları ile incelenmesi
Examining consumer behavior in food orders with association rules
- Tez No: 983221
- Danışmanlar: PROF. NESLİHAN DEMİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İstatistik, Statistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İstatistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Veri Bilimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde teknolojinin hızla ilerlemesi, işletmelerin müşterilerine ilişkin çok çeşitli veri toplamasını mümkün kılmıştır. Bu verilerin işletmelerin stratejik karar alma süreçlerine katkı sağlaması için anlamlı bilgilere dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu noktada veri madenciliği kavramı ön plana çıkmaktadır. Veri madenciliği, büyük ölçekli veri kümeleri içerisinde doğrudan gözlemlenemeyen örüntülerin ve ilişkilerin, ileri düzey matematiksel modeller ve istatistiksel analiz teknikleri aracılığıyla sistematik biçimde ortaya çıkarılmasını sağlayan bir bilgi keşfi sürecidir. Bu çalışmanın amacı, yemek siparişi alan bir işletmenin yoğun rekabet ortamında sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla, müşteri sipariş verilerinin dinamik bir web arayüzü üzerinden birliktelik kuralları ile analiz edilerek, menü önerileri oluşturmak ve geçmiş satış performansını değerlendirebileceği bir karar destek sistemi sunmaktır. Çalışmada, işletmeye ait Nisan 2023 ve Mart 2025 tarihleri arasındaki çevrimiçi sipariş kayıtları kullanılmıştır. R Shiny tabanlı geliştirilen web uygulaması, kullanıcıların verileri sisteme yüklemesine olanak tanıyarak, Apriori algoritması aracılığıyla anlamlı menü önerileri üretmekte ve geçmiş satış performansını istatistiksel yöntemlerle analiz edip ayrıntılı biçimde sunmaktadır. Apriori algoritmasında destek ve güven parametreleri, genetik algoritma kullanılarak dinamik biçimde optimize edilmiştir. Genetik algoritma parametrelerinin belirlenmesinde Çok Nitelikli Fayda Teorisi (MAUT) yöntemi kullanılmıştır. Bu sayede, veri setinde zaman içerisinde ortaya çıkan değişikliklere karşı işletmenin sürekli uzman müdahalesine ihtiyaç duymadan güncel ve anlamlı kural setlerine ulaşabilmesi sağlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
With the rapid advancement of technology, businesses have become able to collect a wide variety of customer-related data. In order for this data to contribute to the strategic decision-making processes of enterprises, it must be transformed into meaningful information. At this point, the concept of data mining comes to the forefront. Data mining is a knowledge discovery process that systematically reveals patterns and relationships that cannot be directly observed within large-scale datasets by means of advanced mathematical models and statistical analysis techniques. The aim of this study is to ensure the sustainability of a food delivery business operating in a highly competitive environment by analyzing customer order data through association rules via a dynamic web interface, thereby generating menu recommendations and providing a decision support system to evaluate past sales performance. The dataset used in this study consists of online order records from April 2023 to March 2025. The web application, developed on R Shiny, enables users to upload their data into the system, generate meaningful menu recommendations through the Apriori algorithm, and analyze past sales performance in detail using statistical methods. In the Apriori algorithm, support and confidence parameters are dynamically optimized by means of a genetic algorithm. The genetic algorithm parameters were determined using the Multi Attribute Utility Theory (MAUT). In this way, the enterprise can obtain up-to-date and meaningful rule sets in response to changes in the dataset over time without the need for continuous expert intervention.
Benzer Tezler
- Restoran müşterilerinin siparişlerinden kalan yemeklerini almalarına ilişkin tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determining the attitudes and behaviours of restaurant customers regarding taking leftovers from their orders
ELİF NUR KABİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SARIIŞIK
- The effects of the service quality of the X application on user satisfaction and intention to continue using the application
X uygulamasının hizmet kalitesinin kullanıcı memnuniyeti ve uygulamayı kullanmaya devam etme niyeti üzerindeki etkileri
BÜŞRA KARAOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İşletmeBahçeşehir Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VAHIDEH ARGHASHI
- Hibrit skuter güç grubu tasarımı
Hybrid scooter powertrain design
MUSTAFA KABAKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Makine MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALP TEKİN ERGENÇ
- Reklam fotoğrafçılığının tüketici tercihlerine etkisi (Kütahya örneği)
Effects of choice consumer advertising photography (The case of Kütahya)
MUSTAFA SEMİH SARAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Güzel SanatlarDumlupınar ÜniversitesiGrafik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALPRASLAN DUYSAK
- Restoran müşterilerinin menü öğesi seçim davranışlarının göz izleme tekniğiyle incelenmesi
An examination of menu item selection behavior of restaurant customers with eye tracking technique.
CEREN ÖZAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TurizmAkdeniz ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM OKTAY GÜZELLER