KEAP1-NRF2 etkileşiminin modülasyonu: Antioksidan gen ekspresyonunu desteklemek amacıyla hedef molekül tasarımı
Modulation of the KEAP1-NRF2 interaction: target molecule design to support antioxidant gene expression
- Tez No: 983159
- Danışmanlar: PROF. DR. ATİLLA AKDEMİR, PROF. DR. ENGİN ULUKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Onkoloji, Oncology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstinye Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Onkoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, oksidatif stresle ilişkili kronik hastalıklarda önemli rol oynayan KEAP1-NRF2 protein-protein etkileşiminin modülasyonu hedeflenmiştir. NRF2'nin doğrudan aktivasyonunun sistemik toksisiteye yol açabileceği göz önünde bulundurularak, bu çalışmada negatif düzenleyici KEAP1'in inhibitörlerle hedeflenmesi tercih edilmiştir. Yapısal analizler sonucunda, KEAP1'in ilaçlanabilir bölgeleri belirlenmiş ve literatürde kanıtlanmış bağlanma motifleri (ETGE, DLG) temel alınarak farmakofor modelleme yapılmıştır. Literatür kaynaklı aktif moleküller analiz edilerek oluşturulan farmakofor hipotezi kullanılarak, ZINC20 veritabanının Anodyne alt kümesi üzerinden sanal taramalar gerçekleştirilmiştir. HTVS modunda Glide docking yöntemleriyle yapılan tarama sonucunda, GlideScore değeri -4 ve altında olan ve MMGBSA bağlanma enerjisi -50 kcal/mol'den düşük olan moleküller ön elemeye tabi tutulmuştur. Seçilen 16 aday molekül, bağlanma bölgesi içinde A1, N6 ve R8 bölgeleriyle etkileşimleri ve hidrojen bağ sayısı bakımından detaylı şekilde analiz edilmiştir. Aday moleküller daha sonra QikProp ile ADME değerlendirmesine tabi tutulmuş, ilaç benzeri özellikler taşıyan parametreler için çok ölçütlü bir puanlama sistemi geliştirilmiştir. Toplam 18 puan üzerinden yapılan değerlendirmede, 16 molekül tam puan alarak farmakokinetik açıdan en uygun adaylar olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada tanımlanan küçük moleküller, KEAP1-NRF2 etkileşimini seçici biçimde modüle etme potansiyeli taşıyan yeni inhibitör adayları olarak öne çıkmaktadır. Çalışma sonucunda, bu moleküllerin kimyasal sentezlerinin gerçekleştirilmesi ve in vitro/in vivo biyolojik testlerle etkinliklerinin doğrulanması önerilmektedir. Hesaplamalı yöntemlerin ilaç keşfi sürecinde sağladığı zaman ve maliyet avantajı ile, bu tez gelecekteki klinik uygulamalara katkı sağlayabilecek güçlü bir bilimsel temel sunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma KEAP1-NRF2 etkileşimini hedef alan yeni moleküllerin tasarlanmasının, oksidatif stresle ilişkili hastalıkların tedavisinde potansiyel bir yaklaşım olabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis focuses on the modulation of the KEAP1-NRF2 protein-protein interaction, which plays a critical role in chronic diseases associated with oxidative stress. Considering the risk of systemic toxicity posed by direct activation of NRF2, this study instead targets its negative regulator KEAP1 through selective inhibition. Structural analyses revealed druggable regions on KEAP1, and a pharmacophore model was developed based on validated binding motifs (ETGE, DLG) from the literature. A pharmacophore hypothesis was generated using known active molecules and was used to perform virtual screening on the Anodyne subset of the ZINC20 database. A sequential docking workflow including HTVS, Glide docking was applied. Molecules with a GlideScore ≤ -4 and a MM-GBSA binding energy ≤ -50 kcal/mol were shortlisted. A total of 16 candidate molecules were selected based on their interactions with the key pharmacophoric sites A1, N6, and R8, as well as their hydrogen bonding patterns. These molecules were then subjected to ADME evaluation using QikProp, and a multi-criteria scoring system was developed to assess drug-like properties. Based on an 18-point scoring scale, all 16 molecules received full scores and were identified as promising candidates with favorable pharmacokinetic profiles. The selected small molecules demonstrate potential as novel inhibitors capable of selectively modulating the KEAP1- NRF2 interaction. It is proposed that these candidates undergo chemical synthesis and further in vitro and in vivo biological testing to confirm their activity. Alongside the time and cost-efficiency offered by computational methods in drug discovery, this study provides a strong scientific basis for future clinical applications. In conclusion, this work suggests that the rational design of new molecules targeting the KEAP1-NRF2 interaction may offer a promising therapeutic strategy for the treatment of oxidative stress-related diseases.
Benzer Tezler
- Kelch benzeri ECH ilişkili protein 1 ile nükleer faktör eritroid 2 ilişkili faktör 2 protein etkileşimine yönelik yeni inhibitörlerin moleküler modelleme uygulamaları ile geliştirilmesi
Development of new inhibitors for kelch-like ECH related protein 1 and nuclear factor erythroid 2 related factor 2 protein interaction with molecular modeling applications
DİLRUBA BÜŞRA ÇAKIR AKCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyoteknolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiBiyoenformatik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GİZEM TATAR YILMAZ
- Yeni 1,2,3-triazol türevi bileşiklerin in vitro parkinson hastalığı modelinde nöroprotektif etkilerinin araştırılması
Investigation of the neuroprotective effects of new 1,2,3-triazol derivate compounds in a model of in vitro parkinson's disease
EBRU NUR AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Tıbbi BiyolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESİN SAKALLI ÇETİN
- Investigation of the effect of valproic acid, an hdac inhibitor, on the relationship between oxidative stress and autophagy in human eosinophil
İnsan eosinofillerinde valproik asit ile oluşturulan oksidatif stres ve otofaji sonrası bağışık yanıtların incelenmesi
GÖKSU ÜZEL TURAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Allerji ve İmmünolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. CEREN ÇIRACI
- Structural investigations of the kelch-like-ECH-associated protein 1 at near-physiological conditions and computational analysis for new therapeutics discovery
Kelch benzeri ECH ilişkili protein 1'in fizyolojik şartlara yakınkoşullarda yapısal incelemeleri ve yeni terapötik keşifler için hesaplamalı analizleri
MERVE YILMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
BiyokimyaKoç ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN DEMİRCİ
- İntrakranial glial kitlesi olan hastalarda NRF2/KEAP1 yolağın araştırılması
Research NRF2/KEAP1 road in patients with intracranial glial mass
HAKAN TUTAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NöroşirürjiGaziantep ÜniversitesiBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABİDİN MURAT GEYİK