Alevi-Bektaşi klasik kaynaklarında Hz. Ali Tasavvuru
Hazret Ali investigation In Alevi-Bektasi classical sources
- Tez No: 983077
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL İBRAHİM BULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Aleviler, Batınilik, Bektaşiler, Hz. Ali, Alawis, Batıniyya, Bektashis, Hz. Ali
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hz. Ali, Müslümanlar nazarında İslam dininin önde gelen simalarından biri olarak yer almaktadır. O, Hz. Muhammed'in peygamberliğini ilk kabul edenler arasında olmasının yanında amcası Ebu Talib'in oğlu ve kızı Hz. Fatıma'nın eşi olması bakımından Hz. Peygamber'e en yakın isimlerden biridir. Hz. Peygamber'in vefatından sonra başlayan halifeyi belirleme süreci, Müslümanlar arasında kutuplaşmaların uç vermesine ve daha sonraki süreçte Müslümanların kendi içerisinde fırkalaşmalarına götüren olayların zuhuruna sebep olmuştur. Bu süreçte Haricilik, Şia, Mutezile, Ehl-i Sünnet gibi ana mezhepler teşekkül etmiş; bu fırkalar zamanla kendi içerisinde de alt gruplara ayrılmıştır. Türkiye'de tarihsel ve kültürel açıdan önemli bir yere sahip olan Alevî-Bektaşî geleneği ise Hz. Ali'yi merkezî bir figür olarak benimsemiş ve onun şahsiyetini gelenek içerisinde temel unsurlardan biri hâline getirmiştir. Bu bağlamda TDV tarafından yayımlanan“Alevî–Bektaşî Klasikleri”serisi, söz konusu olan geleneğin fikri yapısının anlamlandırılması noktasında önemli bir kaynak işlevi görmektedir. Serinin içerisinde yer alan klasik eserlerde Hz. Ali, kimi zaman ahlakî erdemleri ve faziletleri ile, kimi zaman imam ve lider kimliği ile, kimi zaman da kahramanlık ve cesareti ile veya olağanüstü niteliklerle tasvir edilmektedir. Bu çalışma kapsamında TDV tarafından yayımlanan“Alevî– Bektaşî Klasikleri”dizisi tahlil edilip Hz. Ali'nin nasıl tasavvur edildiği ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Hazrat Ali is one of the leading figures in Islam in the eyes of Muslims. He was among the first to accept the prophethood of the Prophet Muhammad, and was one of the closest figures to the Prophet Muhammad, being the son of his uncle Abu Talib and the wife of his daughter Fatima. The process of appointing the caliph, which began after the Prophet's death, led to polarization among Muslims and the emergence of events that later led to internal factions. During this period, major sects such as the Kharijism, Shia, Mu'tazila, and Sunni schools of thought emerged; these sects eventually divided into sub-groups. The Alevi-Bektashi tradition, which holds a historically and culturally significant place in Turkey, has embraced Hazrat Ali as a central figure and made his personality a fundamental element within the tradition. In this context, the“Alevi-Bektashi Classics”series published by the Turkish Foundation of Turkey (TDV) serves as an important resource for understanding the intellectual structure of this tradition. In the classic works within the series, Hazrat Ali is sometimes depicted through his moral virtues and merits, sometimes through his role as an imam and leader and sometimes through his heroism and courage or extraordinary qualities. This study will analyze the“Alevi-Bektashi Classics”series published by the TDV and attempt to reveal how Hazrat Ali is envisioned.
Benzer Tezler
- Alevi Bektaşi klasik kaynaklarında Peygamberlik tasavvuru
Prophetic investigation in Alevi-Bektasi classical sources
RÜVEYDA ALPAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM BULUT
- Alevî-Bektaşîlikte hurufîliğin etkisi (Alevî-Bektaşî klasik metinler örneği)
The effect of hurufism in Alevism-Bektashism (An example of classical Alevism-texts)
SAMET KARAHÜSEYİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF BENLİ
- Alevî-Bektaşî kültüründe Kur'ân-ı Kerim anlayışı
The Holy Quran in the Alevi-Bektashi cultural understanding
HATİCE ERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
DinFırat ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SOYSALDI
- Kayseri ili Develi yöresinde Alevîlik
Alevism in the Develi region of Kayseri province
SEYYİD SERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinKayseri ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET YALÇIN
DOÇ. DR. YASİN İPEK
- Alevî-Bektaşî Kültür Enstitüsü Arşivi 24 numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
The transcribed text of the poem magazine registered as 24 in Culture İnstitute of Alevi-Bektashi and the classification according to the Systematic Classification of the Poem Magazines (MESTAP)
ÖMER ÇAĞLAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve Edebiyatıİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMÜR CEYLAN