Alâeddin Yavaşca'nın medhal formundaki eserlerinin makam ve seyir açısından incelenmesi
An analysis of Alâeddin Yavaşca's works in the medhal form from the perspective of mode and melodic progression
- Tez No: 982818
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DERYA KARABURUN DOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Alâeddin Yavaşca, Medhal, Makam, Seyir, Makam ve Seyir Analizi, Alâeddin Yavasca, Medhal, Maqam, Seyir, Maqam and Seyir Analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Müziği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Klâsik Türk müziği sanatçısı ve bestekârı olan Alâeddin Yavaşca'nın kendi arşivinde bulunan medhal formundaki eserleri esas alınarak makamların seyir karakterlerinin meydana çıkmasını sağlama gayesiyle yapılan bu araştırmada, nitel araştırma modeli içerisinde yer alan durumun tespitine yönelik doküman incelemesi/doküman analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada Alâeddin Yavaşca'nın kendi arşivinde bulunan medhal formundaki eserleri üzerinde makam analizleri yapılmış, eserlere dair yeni makam ifadeleri geliştirilmiş, bu ifadelere göre seyir örnekleri yapılmıştır. Buradan hareketle çalışma, Alâeddin Yavaşca'nın yalnızca kendi döneminin değil, önceki ve sonraki dönemlerin makam anlayışlarını da yansıtarak, nazarî literatürdeki eksik ve tutarsız yönleri tamamlamaya dair yazılı bir kaynak niteliğinde olmuştur. Araştırmada ulaşılan bulgular, Alâeddin Yavaşca'nın medhal formundaki eserlerinde görülen makam işleyiş biçimlerinin, makamların anlaşılır ve tanımlanabilir hâle gelmesine imkân tanıyacağını ortaya koymaktadır. Araştırmada, problem ve alt problemlere yönelik elde edilen bulgular ile bu bulguların değerlendirilmesi biçiminde ulaşılan sonuçlar ortaya konulmuştur. Geçmiş dönem ve kendi dönemindeki makam kuramcılarının makam ve seyir tarifleri dikkate alınarak, bestekârın eserlerindeki makam ve seyirleri ele alış şekli analiz edildiğinde; söz konusu kuramcıların makam ve seyir tarifleri ile Alâeddin Yavaşca'nın perde kullanımlarının ve özellikle başlangıç seslerinin farklılıklar gösterdiği, karar sesi bakımından da genel olarak benzer olduğu neticesine varılmıştır. Buna göre; dönem kuramcılarının makam ve perde kullanımı bakımından vermiş oldukları tariflerle, bestekârın medhal formundaki eserlerindeki seyir işleyişinin sadece bazı eserlerde farklı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Arel- Ezgi nazariyatı dikkate alınarak yapılan değerlendirmelerde dizi/dörtlü-beşli gibi kavram tanımlamaları dışında bir anlayış ile seyirler analiz edildiği için örtüşmenin sağlanamadığı noktaların bu kavramlar dahilinde verilmiş olan kısımlar olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This research, conducted with the aim of uncovering the rhythmic characteristics of maqams based on the medhal-form works of classical Turkish music artist and composer Alaeddin Yavaşca from his own archive, utilized document review/document analysis methods to identify the situation within the qualitative research model. The research conducted maqam analyses on Alaeddin Yavaşca's medhal-form works from his own archive, developed new maqam expressions for the works, and created maqam examples based on these expressions. Based on this, the study serves as a written resource to address missing and inconsistent aspects of the theoretical literature, reflecting the maqam understandings not only of Alaeddin Yavaşca's own time but also of previous and subsequent periods. The findings obtained in the study reveal that the modes observed in Alâeddin Yavaşca's compositions in the medhal form exhibit modal handling styles that may contribute to making the maqams more comprehensible and definable. In the research, the results derived from the findings related to the main problem and sub-problems, as well as the evaluation of these findings, are presented. Considering the modal and seyir definitions of theorists from both earlier periods and Yavaşca's own period, an analysis of how the composer treats the maqams and seyirs in his works demonstrates that Yavaşca's pitch usage and particularly his choices of initial tones show differences from those theorists' definitions, while his final tones are generally similar. Accordingly, it was determined that the maqam progressions in the composer's works in the medhal form differ from the definitions provided by theorists of the period only in certain pieces in terms of maqam and pitch usage. Furthermore, evaluations based on the Arel–Ezgi theory indicate that the points of discrepancy arise from sections described through concepts such as scale/tetrachord–pentachord, since the seyirs were analyzed from a perspective other than these conceptual definitions.
Benzer Tezler
- Prof.Dr. Alaeddin Yavaşça ve Türk müziğindeki yeri
Başlık çevirisi yok
ÜMİT ATALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALAEDDİN YAVAŞÇA
- Yürüksemâî formunda icrâ ettiği eserler örnekleminde Alâeddin Yavaşça'nın tavır analizi
Behavior analysis of Alâeddin Yavaşça about the sample of the works that he performed in yürüksemâî form
ELİF ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MüzikAnkara Müzik ve Güzel Sanatlar ÜniversitesiSes Eğitimi Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SERDA TÜRKEL OTER
- Prof.Dr. Alaeddin Yavaşça`nın çeşitli formlardaki eserlerinden birer örneğin müzikal analizi
A Musical analysis example of the different work forms of Prof.Dr. Alaeddin Yavaşça
CENGİZHAN SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SELAHADDİN İÇLİ
- Alâeddin Yavaşca'ya ait saz semailerinin müzikal özellikleri yönüyle incelenmesi
An analysis of the musical characteristics of Alâeddin Yavaşca's saz semâîs
MUHAMMET TARAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikKastamonu ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SITKI AKARSU
- Alâeddin Yavaşca şarkılarında kuş sembolleri ve müzikal işlenişe etkileri
Bird symbols in Alâeddin's Yavaşca songs and their effects on musical processing
FURKAN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikAtatürk ÜniversitesiTürk Müziği Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI GERÇEK